Pet şişedeki kanser riskine çare: Bekletmeyin, güneşte tutmayın!
ABD Toksikoloji Enstitüsü'nün yaptığı araştırmaya göre, pet şişelerde bulunan BPAmaddesi sıcak sıvılarla temas ettiği zaman açığa çıkıyor. Sıvıya karışarak vücuda giren BPA, özellikle prostat ve göğüs kanseri riskini artırıyor.
'GÜNEŞTE DURMAMALI'
Kanser hastalıkları konusunda uzman olan Prof. Dr. Erkan Topuz, "Biz senelerdir bu tehlikeye dikkat çekiyoruz. Eve damacanayla alınan su hemen cambir kaba ya da testiye boşaltılmalı, günlerce bekletilmemeli. Bu pet şişeler, kesinlikle güneşte durmamalı. Ancak adambu şişeleri büfenin arkasına koyuyor, burada şişeler güneş görüyor, plastiktekimaddeler suya geçiyor. Ekonomik nedenlerle bunlar plastikten yapılıyor, yoksa en sağlıklısı cam" dedi.
Plastik kaplardaki gıdanın uzun süre bekletilmemesi gerektiğini bildiren Topuz, "Damacanaların 60-70 kez kullanılma şansı varken biz 700 belki bin kez kullanıyoruz. Belediyelerin kullanımmiktarını kontrol etmesi lazım. Su ilk kez piyasaya verildiği zaman birçok kimyasal analizden geçiyor, bu veriler de üzerinde yazıyor. Ancak bu analiz, bir kez yapılıyor. Adambu suyu aynı markayla satıyor, en iyimarka olsa bile sık kontrolden geçmediği için içinde ne var bilmiyoruz" diye konuştu.
'ÜÇ AYDA BİR MARKA DEĞİŞTİRİN'
Topuz, şu tavsiyede bulundu: "Tüketicilere tavsiyem, 3 ayda bir kullandıkları sumarkasını değiştirmeleri. Kronik zehirlenme olmasın hiç değilse. Çeşme suyu da kullanılabilir, ancak çeşme suyunda da aşırımiktarda klor var, aşırı miktardaki klor da kanserojen. Ayrıca yollardaki borulardan sızma şekilde toksit maddeler alınabilir. Eve su filtreleri de konulabilir. Ancak su filtreleri de magnezyumu tutuyor. Oysamagnezyum vücuda faydalı."
'ÖNEMLİ OLAN GÜVENLİ KULLANIM'
Ankara Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Gıda Mühendisliği Bölümü Başkanı Prof. Dr. Aziz Ekşi de, "Tüm gıda ambalajları gibi, içme suyu ambalajları da Tarım Bakanlığı'ndan izin almak zorunda. İznin aradığı koşullardan birisi de gıdanın muhafaza koşullarında ambalajdan gıdaya geçen maddelerin miktarının belirlenmesi. Buna 'migrasyon testi' diyoruz. AB'de de geçerli olan bu testin desimetrekarede 10 miligram'ı geçmemesi gerekiyor" dedi. Buna karşın testlerin normal depolama koşullarında yapıldığını soğuk ve sıcak koşullarınmigrasyonu artırdığını belirten belirten Prof. Ekşi, sözlerini şöyle sürdürdü:
'BİRLİKTE YAŞAMAK ZORUNDAYIZ'
"Savunmamız gereken, güvenli kullanım. Örneğin pet şişe, arabada uzun süre bekletilmemeli, buzluğa konulmamalı. Donma sırasında da göçme nedeniyle plastik doku zedelenir, her zedelenme plastikten gıdaya geçişi artırır. Pet şişelerle yaşamak zorundayız, ancak bunun güvenli kullanımkoşullarını belirlemeli ve bunun kontrol edilmesini sağlamalıyız. Tüm dünyada tüketimi en çok artan gıda, ambalajlı su. Bunu camla karşılayamazsınız. Ambalajın güvenliğini sağlamak önemli."
'KALINTILARI GİDERMEK GÜÇ'
Ankara Üniversitesi Gıda Mühendisliği Bölümü eski öğretim üyesi Prof. Dr. Muammer Kayahan da, "1990 yılı öncesi, Sağlık Bakanlığı'nın ilgili yönetmeliği hazırlanırken gıdayla ve suyla temasta olacak plastik kökenli ambalaj materyallerinin taşıması gereken nitelikler hakkında detaylı bir çalışma yapıldı. Özel bir yönetmelik hazırlandı. PVC (Polivinil klorür), en tehlikelimadde olarak bilinir. Bunun taşıdığı gıdaya veya sıvıya geçme oranı yüksek olduğu için limitler konuldu. Pet şişenin hammaddesinin suyla tepki vermeyen bileşikleri içermesi gerekir. Temelmaddenin dışında kullanılan katkılar itibarıyla özellikleri önemli. Polietilenler, PVC'ler kadar tehlikeli değil. Büyük moleküllümaddeler küçükmoleküllüleri fazlaca içeriyor ve bunu suya veriyorsa tehlikeli tabii. Damacanalarda deterjan kalıntısını gidermek son derece güç bir hadisedir. Daracık bir ağızdan iyi bir yıkama şekli gerçekleştirilebilirmi, ondan kuşkuluyum" dedi.
'GIDA MÜHENDİSLERİ KONUŞMALI'
Türk Plastik Sanayicileri Araştırma, Geliştirme ve Eğitim Vakfı (PAGEV) Başkanı Mehmet Uysal ise pet şişelerin kanserojen olmadığını öne sürdü. Uysal, "Hacettepe Üniversitesi'nden Yaşar Kemal Erdem'in araştırmasına göre, 'BPA' adında kanserojen birmadde vardır ki bu havada dahi vardır. Bumaddenin insan vücuduna kanser yapanmadde olarak bulaşabilmesi için bir insanın günde 60 damacana su içmesi gereklidir. Çocuklarda bu etkiyi yapabilmesi için 6 damacana su içilmesi lazımdır. Polikarbonat biberonlara savaş açıldı. Bunlar Avrupa'da dahi yasaklanmadı. Pet şişeler, polyester esaslı oldukları için polikarbonatlara göre çok daha sağlıklı. Bu konuda tıp doktorlarına değil gıdamühendislerine başvurulmalı. Bugün camın avantajları olduğu gibi pek çok dezavantajları da var" diye konuştu.
'ARITMA CİHAZLARINA TALEP ARTTI'
İçme Suyu makineleri üreticisi Ekrem Sözer ise, "Pet şişe ya da plastik damacanaların yeterince sağlıklı olmadığını aslında tüm dünya biliyor. Tek kullanımlık olursa daha az sakıncalı olur. Bir ambalaj, 20-30 ya da 50 kez kullanılabilir, ancak yüzlerce kez doldur boşalt yapıldığı bir gerçek. Bu sıkıntılar nedeniyle son dönemde bize yönelen talep arttı. İnsanlar içme suyunu arıtma kararı veriyor. Üstelik bu su, insan sağlığı açısından yeterliminareller içeriyor. Artık öyle bir noktaya gelindi ki, birçok uzman 'Arıtma cihazı alamıyorsanız çeşme suyu için, daha iyi' diyor" açıklamasını yaptı.
ÖZLEM YILMAZ- PINAR TARCAN/ AHT
Kaynak: BURSADA BUGÜN
Sağlık, 2011.09.12 11:35