Emekli olmak için gereken şartları tamamlamak isteyenlerin merak ettiği dikkat çeken bir detay daha ortaya çıktı. Ödenen primlerin parasını geri alınabilir mi? Kıdem tazminatı almak için doğum borçlanması yapılır mı? İşte herkesin merak ettiği o soruların cevapları...
Posta gazetesi yazarı Ekrem Sarısu emeklilik ile ilgili herkesin merak ettiği soruları cevaplamaya devam ediyor. Sarısu bugünkü yazısında şu sorulara cevap aradı: Doğum borçlanması yaşı öne çeker mi? 3600 günle nasıl emekli olabilirim? Ödediğim primlerin parasını geri alabilir miyim? Kıdem tazminatı almak için doğum borçlanması yapabilir miyim? İşte merak edilen sorular ve cevapları...
DOĞUM BORÇLANMASI YAŞI ÖNE ÇEKER Mİ?
Soru: 1979 doğumlu eşimin sigorta başlangıcı 1997 olup şu anda 3530 gün prim ödemesi var. Acaba ne zaman emekli olur? Veya iki çocuk borçlanmasını yaparsak yaşı öne çeker mi?
Cevap: Eşinizin sigorta başlangıcı 23 Mayıs 1997'den önceyse 2370 gün daha prim ödeyerek primini 5900 güne tamamlaması şartıyla 53 yaşı, sonraysa 2445 gün daha prim ödeyerek primini 5975 güne tamamlaması şartıyla 54 yaşını dolduracağı tarihte emekli olabilir. Sigorta başlangıç tarihinden sonraki doğumlar borçlanılabildiğinden, borçlanma primi artırır ancak emekli olma şartlarını değiştirmez. Yani yaşı öne çekmez.
3600 GÜNLE EMEKLİ OLABİLİR MİYİM?
Soru: 1975 doğumluyum. Sigorta başlangıcım 1989'dur. Acaba 3600 günden emekli olabilir miyim?
Cevap: 3600 günle emekli olma hakkınız var. Ancak 3600 günle emekli olmak için, 3600 gün prim ödemenin yanında 60 yaşı doldurma şartı da aranıyor. Sonuç olarak 3600 günle 2035'te 60 yaşınızı dolduracağınız tarihte emekli olabilirsiniz.
ÖDEDİĞİM PRİMLERİN PARASINI GERİ ALMAM MÜMKÜN MÜ?
Soru: 1 Mart 1998'de sigortalı oldum. 1100 gün prim ödemem var. 2006 ve 2010'da doğumlarım var. Fakat sonrasında da şimdi de çalışmıyorum. Dışarıdan ödemekle nasıl emekli olurum? Ya da SGK'da birikmiş paramı alabilir miyim?
Cevap: Yaş haddinden emekli olmak için; 15 yıl sigortalılık süresi, 3600 gün prim ödeme ve 58 yaş şartlarına tabisiniz. Doğumlarınız sonrasındaki iki yıl içinde prim ödenmeyen günleri borçlanma hakkınız var. Şayet doğum sonrasındaki iki yıllık sürelerde prim ödemeniz yoksa iki doğumunuzu borçlanarak 1440 gün kazanabilirsiniz.
Doğum borçlanması yaptıktan sonra isteğe bağlı sigortalı olarak Bağkur'a 1060 gün prim ödeyerek toplam priminizi 3600 güne tamamlayacağınız tarihte 58 yaşınızı da doldurursanız emekli olabilirsiniz. Dolduramazsanız 58 yaşınızı dolduracağınız tarihte emekli olabilirsiniz. Doğum borçlanmasıyla kazanılan günler borçlanma tarihindeki sigortalılık statüsüne sayıldığından, doğum borçlanmasını isteğe bağlı prim ödemeye başlamadan yapmalısınız.
Aksi halde doğum borçlanmasıyla kazandığınız günler Bağkur'a sayılır ve bu şartlarla emekli olamazsınız. En az 5400 gün prim ödeyerek Bağkur'dan emekli olabilirsiniz. Emekli olmak için aranan yaşı doldurduğu halde, emekli olacak kadar primi olmayanların talep etmeleri halinde ödedikleri prim 'yaşlılık toptan ödemesi' adı altında kendilerine iade edilir. 58 yaşınızı dolduruyorsanız talep ederek priminizi geri alabilirsiniz. Ancak prim iadesinden ziyade emekli olmayı düşünmelisiniz.
KIDEM TAZMİNATI ALARAK AYRILABİLİR MİYİM?
Soru: 1 Nisan 2000 sigorta başlangıcımla 3200 gün prim ödemem var. İki çocuğumu prim gün sayıma ekletirsem ne zaman tazminatla işten ayrılabilirim?
Cevap: İki doğumunuzu borçlanarak işinizden kıdem tazminatı alarak ayrılamazsınız. Çünkü iki şekilde emekli olabilirsiniz:
1) 7000 gün prim ödeme ve 58 yaş şartlarına tabi olarak.
2) 25 yıl sigortalılık süresi, 4500 gün prim ödeme ve 58 yaş şartlarına tabi olarak. Emekli olmak için aranan şartlardan yaş dışındaki şartları sağlayanlar işlerinden kıdem tazminatı alarak ayrılabiliyor. 1'inci seçenekte kıdem tazminatı alarak işinizden ayrılabilmeniz için 3800 gün daha prim ödeyerek toplam priminizi 7000 güne tamamlamanız gerekir (doğumlarınız borçlanma şartlarını taşıyorsa, iki doğumunuzu borçlanıp, ayrıca da 2360 gün prim ödeyerek priminizi 7000 güne tamamlayabilirsiniz).
2'nci seçenekte de ya 1300 gün daha prim ödeyerek ya da 1300 gün doğum borçlanması yaparak toplam priminizi 4500 güne tamamlamanız şartıyla 25 yıllık sigortalılık sürenizi dolduracağınız 1 Nisan 2025'te işinizden kıdem tazminatı alarak ayrılabilirsiniz.
Kaynak: BURSADA BUGÜN
Ekonomi, 2021.10.03 13:27