Kısa çalışma ödeneği alamayanlar ne yapacak? (ÖZEL HABER)

GÜLNAME PAÇA / BURSADA BUGÜN

İŞKUR tarafından verilen kısa çalışma ödeneği hesaplara yatırılmaya başlandı. Hesabına para yatmayan vatandaşlar, ödemelerini nasıl alacaklarını merak ediyor. Peki, kısa çalışma ödeneği nedir? Parasını alamayanların ödemesi ne zaman yapılacak? Sosyal Güvenlik Uzmanı Özgür Erdursun, vatandaşlar tarafından en çok merak edilenleri Bursada Bugün'e anlattı.

"Kısa çalışma ödeneği şu an ödeniyor. Ama bu süreçte parasını alanlar da var, alamayanlar da" diyen Özgür Erdursun, "Kısa çalışma ödeneği, iş yerlerinin faaliyetlerini belli bir süre pandemi nedeniyle kapatması ya da tamamen faaliyetlerine son vermesi neticesinde, işverenlerin müracaatları sonucunda çalışanlarına İŞKUR aracılığıyla işsizlik sigortası fonundan bir para ödenmesine denir. Yaşadığımız süreçte hem çalışanlara hem de işverenlere bir destek bu. Çalışanların boşta geçen veya evinde bekledikleri sürede hiç çalışmadan aldıkları bir para.  Tabi kısa çalışma ödeneği için belli şartlar vardır. Bu şartları uygun olanlar çalışma ödeneği alabiliyorlar" dedi.

"KİŞİNİN KISA ÇALIŞMA ÖDENEĞİ ALABİLMESİ İÇİN SON ÇALIŞMA SÜRESİNE BAKILIYOR"

18 Mart'ta İçişleri Bakanlığı'nın genelgesiyle iş yerleri kapandığını ve Mart ayında müracaatların başladığını belirten Özgür Erdursun, "Müracaatta bulunan kişiler için, kısa çalışma ödeneği üç aylık bir süre için çalışanlara verilecek. Ancak ilk bir haftası işverenler tarafından ödeniyor. Yani 83 günlük bir ödeme. Kısa çalışma ödeneğinde son bir yıllık bürüt rakamlarının toplamı alınıp, 12'ye bölünüyor ve bunun bir ortalama bürüt rakamı bulunuyor, bunun da yüzde 60'ına denk geliyor. Bin 561 lira, 7.59 damga vergisi kesildikten sonra da bin 561 lira gibi para bağlanıyor en az. En fazla da 4 bin 380. Ancak bu on iki aylık süre içerisinde üç ay çalışmışlığı yoksa şayet bin 561 liranın altına da düşüyor. Son on iki ay asgari ücretten sürekli çalışmışsa en az bin 561 lira dediğim gibi rakamlar maaşı daha yüksekse de en fazla 4 bin 380 lira gibi bir rakam oluyor. Kişinin kısa çalışma ödeneği alabilmesi için son çalışma süresine bakılıyor. Son üç yılda en 450 gününün olması gerekiyor çalışanın. Son 120 gündür de hizmet akdiyle işverene bağlı olması gerekiyor. Bu şartları yerine getirenlere kısa çalışma ödeneği veriliyor. Bu şartları yerine getiren kişiler kendileri müracaatta bulunmuyorlar. İşverenler İŞKUR'a yazılı olarak mail ortamında müracaatta bulunuyor. Bu müracaatlar sonucunda da işverenlerin hazırlamış olduğu formda çalışanlarının ıban numaralarını da yazıyorlar. İŞKUR da bu ıban numaralarına paraları ödüyor" şeklinde konuştu.

"KISA ÇALIŞMA ÖDENEĞİNDEN YARARLANAMAYAN KİŞİLER ÜCRETSİZ İZİN AYLIĞI ALABİLİYORLAR"

Özgür Erdursun, "1 milyona yakın müracaat var. Tabi müracaatlar çok fazla olduğu için, başlangıç zamanından bir ay sonra, 17 Nisan'da bir genelge çıktı, daha doğrusu TBMM'de bir kanun çıktı. Bu kanunla beraber de o prosedürler, hızlı bir şekilde parayı bağlayabilmek için kenara koyuldu. Ama müracaat çok fazla olduğu için parasını alanlar da var, henüz parasını alamayanlar da. Kısa Çalışma Ödeneğinden yararlanamayan kişiler ücretsiz izin aylığı alabiliyorlar. 15 Mart'tan sonra işten çıkartılanlar da bunun içine dahil oluyor ama ücretsiz izin aylığı da söylenen gibi olmadı. Aslında kafaları en çok karıştıranda bu ücretsiz izin aylığı. Çünkü günlük 39.24 lira, aylık 1177 lira olarak verileceği duyuruldu. Ama gelinen noktada baktık ki 5 Mayıs'ta kısa çalışma ödeneklerinin parası yattı, 8 Mayıs'ta da ücretsiz izin aylıklarının parası yattı. Ücretsiz izin aylıklarında da hak edebilen kişilere yattı. Çoğu kişi hak edemedi, hak edemedi derken şöyle; hak etti ama prosedürler uzun sürdüğü için henüz cebine parasını koyamayan çok kişi var. Cebine parasını koyanlar da bir hayal kırıklığı yaşadı. Çünkü 545 lira para aldılar. Şimdi herkes 545 lira neyin nesi demeye başladı. Hani 39.24 liraydı? 18 Mart'ta genelgeyle birlikte iş yerleri kapandı. Kişi Mart ayında ben 12 gün, Nisan ayında 30 gün yani toplam da 42 gün işe gitmedim diyor. 39.27'ye göre ve oradan da damga vergisini kestiğimizde dahi, 42 günlük hesap yaptığımızda bin 650 lira hesaba para yatması gerekirken, 545 lira para yattı ve bu neyin nesidir, diye çalışanlar da merak etti. Hatta biraz da hayıflandılar, kızdılar" ifadelerine yer verdi.

"KİŞİ KISA ÇALIŞMA ÖDENEĞİNİ HAK ETTİYSE MART AYINDAN İTİBAREN PARASINI ALDI"

18 Mart'tan itibaren evde olduğumuzun altını çizen Özgür Erdursun, "Mart ayında iş yerleri kapandı ama 17 Nisan'da çıkan kanun şunu söyledi, 17 Nisan'dan sonraki süreç için biz ücretsiz izin aylığı vereceğiz. Yani mart ayı için kısa çalışma ödeneği hesaplıyoruz. Mart ayında birisi evinde ve işine gitmemişse, kişi kısa çalışma ödeneğini hak ettiyse mart ayından itibaren parasını aldı. Ama ücretsiz izin aylığı için devlet dedi ki: "Ben mart ayı ile ilgili size hiçbir şey vermem. Nisan'ın 17'sine kadar da vermem. 17 Nisan'dan sonra veririm. Yani 17 ve 30 Nisan arası bir hesaplama yaparım" dedi. O hesaplama da 14 günlük bir hesaplama. 14 günün karşılığında da 545 lira aldılar ve vatandaşlar bunu beklemiyorlardı. Yani 15 Mart'tan itibaren çıkışlar yasaklandı. Kişi  'Ben Mart ayında zaten işe gitmemişim evimdeyim. Nisan ayında da gitmemişim. Neden 17 Nisan'dan sonrasını alıyorum?' diye soruyor. Çünkü kanun Resmi Gazete'de yayınlandı ve yayınlandığı gün yürürlüğe girer denildi. Aslında 15 Mart'tan itibaren yürürlüğe girmesi gerekiyordu. Bu nedenle 545 lira alanlar oldu. Bu da bir karmaşaya neden oldu" dedi.

"EĞER HAZİRAN AYINDA BİR SORUN ÇIKARSA TEMMUZ AYININ 8'İNDE ALACAK"

Özgür Erdursun, "İş yerleri açılmaya başlandı. Sektörlerin açılmasıyla ilgili tarihler veriliyor. Hiç parasını alamayanlar var, biliyor musunuz? Mart ayından bugüne kadar bir kuruş cebine para girmemiş, evinde ücretsiz izinde ya da Kısa Çalışma Ödeneği için müracaatta bulunmuş ama cebine hiç para girmemiş ve şimdiyse işe başlayan insanlar var. Bu durumda olanlar diyorlar ki, 'biz hiç para alamadan işe başladık' Bu durumda o kişilerde haziran ayının 5'inde kısa çalışma ödeneğini, Haziran ayının 8'inde de ücretsiz izin aylıklarını alacaklar. Buradaki süre çalışanlar için pek önemli olmadı. Kişi en zor olduğu, ihtiyacı olduğu dönemde bu parayı alamayacak, haziran ayında alacak. Eğer Haziran ayında bir sorun çıkarsa Temmuz'un 8'inde alacak. Hastalık bitmiş, kişi işinin başına dönmüş ama parasını alamamış. Bu süreçte memur arkadaşlarımız gecesini gündüzüne katmış çalışıyorlar, yetiştirmek için uğraşıyorlar. Ama bürokratik engeller buna sebebiyet verdi. Bu kadar müracaatın olacağını kestiremediler. Hasta sayımız azalıyor ama hala daha parasını alamayıp, işe başlayanlar var" diye konuştu.

Kaynak: BURSADA BUGÜN

Bursa Bölge, 2020.05.20 09:13