Kimlik ve pasaportlarla ilgili yeni düzenleme! 3 yıl daha uzatıldı

AK Parti milletvekillerinin imzasını taşıyan,  İçişleri Bakanlığına ilişkin uyum düzenlemelerini içeren kanun teklifi TBMM  Başkanlığına sunuldu.  AK Parti Grup Başkanvekili Mehmet Muş, teklifin, mahkeme kararı  olmaksızın ad ve soyadı değişikliği yapılabilmesi uygulamasının 3 yıl uzatılması,  "gazi" ve "şehit" unvanlarının derneklerin isimlerinde izinle kullanılması,  ihracatçılara verilen hususi pasaport hakkı süresinin 4 yıla çıkarılması gibi  düzenlemeleri de içerdiğini bildirdi. İçişleri Bakanlığına ilişkin bazı düzenlemeleri öngören Bazı  Kanunlarda ve 375 Sayılı Kanun Hükmünde Kararnamede Değişiklik Yapılmasına Dair  Kanun Teklifi'nin 95 maddeden oluştuğunu bildiren Muş, teklifle Emniyet Genel  Müdürlüğü, Jandarma Genel Komutanlığı ile Sahil Güvenlik Komutanlığını  ilgilendiren konularda çeşitli düzenlemeler yapılacağını belirtti.

Kasım 2017'de getirilen mahkeme kararı olmaksızın ad ve soyadı  değişikliği yapılabilmesi düzenlemesinin vatandaşlardan yoğun talep gördüğünü  hatırlatan Muş, "Yoğun talebin devam etmesi nedeniyle bunu 3 yıl daha uzatıyoruz  ve 3 yıl da Cumhurbaşkanımıza bunu tekrar uzatma yetkisi veriyoruz.  Cumhurbaşkanımız da 3 yıl uzatırsa yani 2025 yılına kadar mahkeme kararı  olmaksızın ad ve soyadı değişikliği yapılabilmesi imkanı devam edecek." dedi.

Düzenlemeyle, Türk vatandaşlığından çıkarılan anne ve babaların  çocuklarının vatandaşlığının da otomatik olarak düşmesinin önüne geçileceğini  dile getiren Muş, bu çocukların vatandaşlığını koruma hakkı getirileceğini  aktardı.

İhracatçıların rekabet gücünü artırmak, dış pazarlarla daha güçlü  ilişkiler kurmalarını kolaylaştırmak amacıyla ihracatçılara verilen hususi  pasaport hakkı süresinin 2 yıl olduğunu hatırlatan Muş, belli bir ihracat  rakamını yakalayan iş adamlarına verilen yeşil pasaport hakkı süresinin 4 yıla  çıkarılmasını teklif ettiklerini bildirdi.

"Gazi" ve "şehit" kavramlarının Türk milleti için önemli olduğunu  vurgulayan Muş, "İçişleri Bakanlığına 'şehit' ve 'gazi' isimlerinin derneklerde  kullanılmasıyla ilgili yetki veriyoruz. Herhangi bir dernek bundan sonra 'gazi'  ve 'şehit' kelimelerini kullanacaksa İçişleri Bakanlığından izin almak zorunda  kalacak." diye konuştu.

Meclis'e sunuluna düzenlemeye göre Cumhurbaşkanı yardımcıları ve bakanlar, bu görevlerde  bulunmuş olanlar ile bunların eşleri, anne ve babaları ile bakmakla yükümlü  oldukları çocuklarının ve ölenlerden Sosyal Güvenlik Kurumu ile ilişiği  bulunmayan dul ve yetimlerinin sağlık giderleri, TBMM üyelerinin tabi oldukları  hükümler ve esaslar çerçevesinde Cumhurbaşkanlığı bütçesinden ödenecek.

İçişleri Bakanlığı Yüksek Disiplin Kurulu, müsteşarın veya bakanın  uygun gördüğü müsteşar yardımcısının başkanlığında Mülkiye Teftiş Kurulu Başkanı,  Birinci Hukuk Müşaviri ve Personel Genel Müdürü ile Cumhurbaşkanlığı Koruma  Hizmetleri Genel Müdüründen oluşacak.  Türkiye Büyük Millet Meclisi Üyelerinin Ödenek, Yolluk ve  Emekliliklerine Dair Kanun kapsamında milletvekilleri ile yasama organı eski  üyelerinin sosyal hakları TBMM Başkanlık Divanınca çıkarılan yönetmelikle  belirlenecek.

TBMM üyeleri, bu üyeliği sona erenler ve 24 Haziran 2018 tarihinden  önce dışarıdan atandığı bakanlık görevi sona erenlerin Türkiye Cumhuriyeti kimlik  kartı, sürücü belgesi, diplomatik pasaport ve ateşli silah ruhsatı gibi resmi  belgeleri alma ve yenileme işlemleri, ilgilinin yerleşim yerinin bulunduğu ilde  veya Ankara'da yapılabilecek.

Memurlar ve Diğer Kamu Görevlilerinin Yargılanması Hakkındaki Kanunun  Soruşturma İzin Yetkisi, ilde ve merkez ilçede görevli memurlar ve diğer kamu  görevlileri ile kaymakamlar hakkında vali; Cumhurbaşkanı kararıyla atanan  memurlar ve diğer kamu görevlileri hakkında Cumhurbaşkanı veya ilgili bakanda  olacak. Türk Medeni Kanunu kapsamında akıl hastalığı sebebiyle kısıtlamaya,  ancak resmi sağlık kurulu raporu üzerine karar verilecek. Bu raporun tanzimi için  gerektiğinde koruma amacıyla özgürlüğün kısıtlanması hükümleri uygulanacak.  Hakim, karar vermeden önce, kurul raporunu göz önünde tutarak kısıtlanması  istenen kişiyi dinleyebilecek.

Türk Medeni Kanunu'nun koruma amacıyla özgürlüğün kısıtlanması  hükümleri kapsamında resmi sağlık kurulu raporunun alınabilmesini temin amacıyla;  kişinin vücudundan kan veya benzeri biyolojik örneklerle kıl, tükürük, tırnak  gibi örnekler alınabilecek. Kişiye gerekli tıbbi müdahaleler yapılabilecek ve  gerektiğinde kişi, hekim ön raporu üzerine en fazla yirmi gün süreyle sağlık  kuruluşuna yerleştirilebilecek. Alınan kararların icrası için gerektiğinde ilgili  kişi hakkında zor kullanılabilecek ve sağlık görevlilerinden gerekli tıbbi yardım  alınabilecek. Yargılamada ise hakim, ilgili kişiyi dinleyecek ve gecikmeksizin  kararını verecek.

Kamu Finansmanı ve Borç Yönetiminin Düzenlenmesi Hakkında Kanun  kapsamında hibe ve yardım karşılıkları, Milli Savunma Bakanlığı ve İçişleri  Bakanlığı bütçelerine konulacak.

Göçmen kaçaklığı yapanlar 3 yıldan 8 yıla kadar hapis ve bin günden on  bin güne kadar adli para cezasına çarptırılacak.  Bu suçun birden fazla kişi tarafından işlenmesi halinde, verilecek  ceza yarısına kadar, örgüt oluşturarak işlenmesi halinde yarısından bir katına  kadar artırılacak. Dernekler Kanunu'nun "Genel kurul toplantısı ve organlara seçilenler  ile üyelerin idareye bildirilmesi" başlıklı maddesi yeniden düzenlenecek.  Bu kapsamda dernekler, yönetim kurulu ve denetim kurulu ile derneğin  diğer organlarına seçilen asıl ve yedek üyeleri, üyeliğe kabul edilenler ile  üyeliği sona erenlerin adını, soyadını, doğum tarihini ve kimlik numarasını 30  gün içinde mülki idare amirliğine bildirmekle yükümlü olacak.

Dernek organlarında ve yerleşim yerinde meydana gelen değişiklikler de  aynı usule tabi olacak. Teklifle, uygulamada "şehit" ve "gazi" kelimelerinin dernek  isimlerinde kullanılmasının ortaya çıkardığı bazı suistimaller ve sıkıntıların  önüne geçmek için düzenleme yapılıyor.  Buna göre, Dernekler Kanunu'nda yapılan değişiklikle "şehit" ve "gazi"  kelimeleri izinle kullanılabilecek kelimeler arasına alınıyor. Dernekler Kanunu ve Türk Medeni Kanunu'na göre derneklerle ilgili her  türlü kayıtlar ile iş ve işlemler elektronik ortamda da yapılabilecek.  Düzenlemeye ilişkin usul ve esaslar İçişleri Bakanlığı tarafından çıkarılacak  yönetmelikle belirlenecek.

Üyeliği devam edenlerin bildirilmesi

Dernekler, düzenleme yürürlüğe girdiği tarihten itibaren 6 ay içinde,  üyeliği devam edenlerin adını, soyadını, doğum tarihini ve kimlik numarasını  mülki idare amirliğine bildirmekle yükümlü olacak. Bu yükümlülüğü yerine  getirmeyen dernek yöneticileri hakkında, idari para cezası verilecek. Göçmen kaçakçılığı ve insan ticareti suçlarıyla daha iyi mücadele  edilebilmesi, delillerin toplanması ve soruşturma ve kovuşturmaların en kısa  sürede tamamlanabilmesi amacıyla bu suçlar, Ceza Muhakemesi Kanunu'nda sayılan  katalog suçlar arasına alınacak. Kumar oynayanlara verilecek idari para cezası bin Türk lirasına  yükseltilecek.

Belediye sınırları dışında meydana gelen çevreyi kirletme  kabahatlerinde idari para cezası verme yetkisi, kolluk görevlilerine  verilecek.  Ad ve soyad değişikliğiyle ilgili iş ve işlemler 3 yıl boyunca mahkeme  kararı aranmaksızın il ve ilçe idare kurullarınca yürütülmeye devam edilecek.  Cumhurbaşkanına bu süreyi 3 yıla kadar uzatma yetkisi verilecek.  Genel ahlaka uygun olmayan ve toplum tarafından gülünç karşılandığı  değerlendirilen adlar da mahkeme kararı aranmaksızın il veya ilçe idare  kurullarınca değiştirilebilecek.

Güvenlik korucularının sosyal güvenlik sigorta primleri ödemelerinde  hata veya gecikmelerden kaynaklanan gecikme cezası, gecikme faizi ve idari para  cezaları uygulanmayacak.

Türk vatandaşlığından birlikte çıkan anne ve babanın çocuklarının da  kendileriyle beraber Türk vatandaşlığını doğrudan kaybetmesini öngören yasal  düzenleme yürürlükten kaldırılacak. Anne ya da babanın talebinin bulunması ve  diğer ebeveynin de muvafakat etmesi halinde çocuklar da kendileriyle birlikte  Türk vatandaşlığını kaybedecek. Radyo ve televizyonlarda ayda en az doksan dakika süreyle yapılan  uyarıcı ve eğitici mahiyetteki yayınlar arasına uyuşturucu ve zararlı  alışkanlıklar ile mücadele, trafik, yol ve yolcu güvenliği, suçun önlenmesi, afet  yönetimi, nüfus hizmetleri ve düzensiz göçle mücadele gibi konular eklenecek.

Türkiye'ye girişlerine izin verilmeyecek yabancıların "kabul  edilemeyen yolcu" kapsamına alınarak işlemleri sonuçlanıncaya kadar sınır  kapılarında kendileri için belirlenecek alanlarda bekletilmeleri hususları da  düzenleniyor.  Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanunu'nda yapılan değişiklikle, Göç  İdaresi Genel Müdürlüğü gerektiğinde ilgili kamu kurum ve kuruluşlarının  görüşlerini alarak, kamu düzeni veya kamu güvenliği ya da kamu sağlığı açısından  Türkiye'ye girmesinde sakınca görülen yabancıların ülkeye girişini  yasaklayabilecek.

Vize veya ikamet izni süresi sona eren ve bu durumları yetkili  makamlarca tespit edilmeden önce Türkiye dışına çıkmak için valiliklere başvuruda  bulunup hakkında sınır dışı etme kararı alınan yabancılara, idari para cezalarını  ödemiş olmaları ve İçişleri Bakanlığınca belirlenen ihlal sürelerini aşmamaları  kaydıyla Türkiye'ye giriş yasağı kararı alınmayabilecek. Kamu düzeni, kamu güvenliği veya kamu sağlığı sebebiyle Genel  Müdürlükçe idari para cezaları ve kamu alacakları sebebiyle ise valiliklerce  yabancıların ülkeye kabulü ön izin şartına bağlanabilecek.

İkamet izni başvuruları, yetkili aracı kurum tarafından da  yapılabilecek.  İçişleri Bakanlığınca gerekli görülen durumlarda ikamet izni  başvurularında azami 3 yıl geçerli sözleşmelerle ve ikamet izni aracılık hizmet  bedelinin yüzde 20'sinin genel bütçeye aktarılması kaydıyla ikamet izni aracılık  hizmeti sunacak yetkili aracı kurumlar İçişleri Bakanının onayıyla  görevlendirilebilecek.

Buna ilişkin işlemlerde Devlet İhale Kanunu ile Kamu İhale Kanunu  hükümleri uygulanmayacak. Alınacak payın genel bütçeye özel gelir olarak  kaydedilmesine ve bakanlık bütçesinin ilgili tertiplerine özel ödenek yazılmasına  Cumhurbaşkanı yetkili olacak. "İnsani ikamet izni" İçişleri Bakanlığınca belirlenen sürelerle  sınırlı olmak kaydıyla ve Göç İdaresi Genel Müdürlüğünün onayı alınarak  verilebilecek ve bu izinler uzatılabilecek. Sınır dışı etme kararına ilişkin yabancı veya yasal temsilcisi ya da  avukatının, sınır dışı etme kararına karşı, kararın tebliğinden itibaren 15 gün  olan idare mahkemesine başvurma süresi, 7 gün olarak değiştiriliyor.

Düzenlemeyle ayrıca "Türkiye'ye yasal giriş veya Türkiye'den yasal  çıkış hükümlerini ihlal edenler"e ek olarak "Bu hükümleri ihlale teşebbüs  edenler" de sınır dışı etme kararı alınacaklar listesine eklenecek.

Kanuna göre, hakkında sınır dışı etme kararı alınanlardan; kaçma ve  kaybolma riski bulunan, Türkiye'ye giriş veya çıkış kurallarını ihlal eden, sahte  ya da asılsız belge kullanan, kabul edilebilir bir mazereti olmaksızın  Türkiye'den çıkmaları için tanınan sürede çıkmayan, kamu düzeni, kamu güvenliği  veya kamu sağlığı açısından tehdit oluşturanlar hakkında valilik tarafından idari  gözetim kararı alınacak ya da idari gözetime alternatif yükümlülükler  getirilecek. Hakkında idari gözetim kararı alınan yabancılar, yakalamayı yapan  kolluk birimince geri gönderme merkezlerine 48 saat içinde götürülecek.

İdari gözetimin devamında zaruret olup olmadığı, valilik tarafından  her ay düzenli olarak değerlendirilecek. Gerek görüldüğünde, 30 günlük süre  beklenilmeyecek. İdari gözetimin devamında zaruret görülmeyen yabancılar için  idari gözetim derhal sonlandırılacak ve bu yabancılara, idari gözetime alternatif  yükümlülükler getirilecek.  İdari gözetim altına alınan yabancıların uyruklarının tespit edilmesi  amacıyla elektronik ve iletişim cihazları incelenebilecek. İnceleme sonucunda  elde edilen veriler bu amaç dışında kullanılamayacak.

İdari gözetime alternatif yükümlülükler

Teklifle, düzensiz göçle mücadele etmek amacıyla idari gözetime  alternatif yükümlülükler ile bunlara ilişkin usul ve esaslar belirleniyor.  Hakkında idari gözetim kararı alınan yabancılar ya da idari gözetimi  sonlandırılan yabancılara, belirli adreste ikamet etme, bildirimde bulunma, aile  temelli geri dönüş, geri dönüş danışmanlığı, kamu yararına hizmetlerde gönüllülük  esasıyla görev alma, teminat ve elektronik izleme idari gözetime alternatif  yükümlülük olarak getirilebilecek.Yabancıya, bu yükümlülüklerden bir ya da birkaçının getirilmesi  durumunda, bu süre 24 ayı geçemeyecek.  İdari gözetim kararı kapsamında olup da idari gözetim altına alınmayan  yabancılara bu yükümlülüklerden birini ya da birkaçının getirilmesi zorunlu  olacak.  İdari gözetime alternatif yükümlülüklere tabi tutulduğu yabancıya veya  yasal temsilcisine ya da avukatına gerekçeleri ile birlikte tebliğ edilecek.  Hakkında idari gözetime alternatif yükümlülükler getirilen yabancı, bir avukat  tarafından temsil edilmiyorsa kendisi veya yasal temsilcisi, kararın sonucu,  itiraz usulleri ve süreleri hakkında bilgilendirilecek.

Elektronik izleme yükümlülüğüne tabi tutulan yabancı veya yasal  temsilcisi ya da avukatı bu karara karşı sulh ceza hakimine başvurabilecek.  Başvuru yabancının tabi tutulduğu idari yükümlülüğü durdurmayacak. Sulh ceza  hakimi incelemeyi beş gün içinde sonuçlandıracak ve bu karar kesin olacak.  İdari gözetime alternatif yükümlülüklere uymayan yabancılar idari  gözetim altına alınabilecek.   Yabancıya teminat yükümlülüğü getirilmesi ve yabancının teminat süresi  içerisinde mücbir sebepler ve mahkeme sürecinin sona ermemesi halleri saklı  kalmak kaydıyla Türkiye'den çıkmaması durumunda teminat Hazineye irat  kaydedilecek.

Teklifle, çocukların geri gönderme merkezinde yalnızca ebeveynlerinin  refakatinde barındırılabilmesi, refakatsiz çocukların Aile, Çalışma ve Sosyal  Hizmetler Bakanlığınca barındırılmaları sağlanıyor. Teklife göre, sınır dışı edilecek yabancıların parası sınır dışı  seyahat masraflarının tamamına yetiyorsa bu tutar yabancıdan karşılanacak.  Yabancıların parası sınır dışı seyahat masraflarını karşılamıyorsa seyahat  masrafları Göç İdaresi Genel Müdürlüğü tarafından karşılanacak ve yabancının  mevcut parası belirlenerek, temel gereksinimleri karşılayacak miktar haricinde  Hazineye irat kaydedilecek. Masraflar geri ödenmediği sürece, yabancının  Türkiye'ye girişine izin verilmeyebilecek.

Gönüllü geri dönüş

Hakkında sınır dışı etme kararı alınmış ve ülkesine gönüllü olarak  geri dönmek isteyen düzensiz göçmenlerden Göç İdaresi Genel Müdürlüğünün uygun  gördüğü kişilere ayni veya nakdi destek sağlanabilecek. Düzensiz göçmenlerin  gönüllü geri dönüşlerine ilişkin çalışmalar uluslararası kuruluşlar, kamu kurum  ve kuruluşları ve sivil toplum kuruluşlarıyla iş birliği halinde yürütülebilecek.

Refakatsiz çocuklar

Teklifle, uluslararası koruma başvurusunda bulunan refakatsiz çocuklar  hakkında uygulanacak hükümler de belirleniyor.

Buna göre, refakatsiz çocuklarla ilgili tüm işlemlerde çocuğun yüksek  yararının gözetilmesi esas olacak. Başvuru alındığı andan itibaren, haklarında  Çocuk Koruma Kanunu hükümleri uygulanacak. Fiziki görünümü ile beyan ettiği yaşı  uyumlu görülmeyen yabancıların İçişleri Bakanlığınca sağlık kuruluşlarında yaş  tespiti yaptırılarak 18 yaşından küçük olduğu tespit edilenler, Aile, Çalışma ve  Sosyal Hizmetler Bakanlığı il müdürlüklerine teslim edilecek. Refakatsiz çocuğun  görüşü dikkate alınarak Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı tarafından,  uygun konaklama yerlerine veya yetişkin akrabalarının veya koruyucu bir ailenin  yanına yerleştirilecek.Teklife göre, uluslararası koruma başvurusu sahibi kimlik belgesinin  geçerlilik süresi ile uzatılmasına ilişkin usul ve esaslar İçişleri Bakanlığı  tarafından düzenlenecek.

Uluslararası koruma başvuruları, kayıt tarihinden itibaren en geç 6 ay  içinde Göç İdaresi Genel Müdürlüğü tarafından sonuçlandırılacak. Kararın bu süre  içerisinde verilememesi halinde başvuru sahibi bilgilendirilecek. Genel Müdürlük  bu yetkilerini valiliklere devredebilecek. Teklifle, uluslararası koruma statüsüne şartlı mülteci ve ikincil  koruma statüleri ekleniyor.

Buna göre, mülteci, şartlı mülteci ve ikincil koruma statüsü  verilenlere yabancı kimlik numarasını içeren kimlik belgesi düzenlenecek. Kimlik  belgeleri hiçbir harca tabi olmayıp ikamet izni yerine geçecek. Kimlik  belgelerinin şekil, içerik, geçerlilik süresi ile uzatılmasına ilişkin usul ve  esaslar İçişleri Bakanlığı tarafından düzenlenecek. Teklifle, halihazırda şartlı mülteci statüsü alarak üçüncü ülkeye  çıkış yapan veya yerleştirilen yabancıların statülerinin sona ermesine ilişkin  düzenleme yapılıyor.  Uluslararası koruma statüsü sahibi kişi; kendi isteğiyle Türkiye'den  ayrılırsa, üçüncü bir ülkenin korumasından faydalanırsa, üçüncü bir ülkeye insani  nedenler veya yeniden yerleştirme kapsamında kabul edilirse, üçüncü bir ülkeye  çıkış yaparsa ya da ölürse uluslararası koruma statüsü sona erecek.

Herhangi bir sağlık güvencesi olmayan ve ödeme gücü bulunmayanlar  uluslararası koruma başvuru kaydından itibaren 1 yıl süre ile Sosyal Sigortalar  ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu hükümlerine tabi olacak. Özel ihtiyaç sahipleri  ve İçişleri Bakanlığınca sigorta kaydının devamı uygun görülenler için 1 yıl süre  sınırı aranmayacak. Genel Sağlık Sigortasından faydalanacak kişilerin primlerinin  ödenmesi için Göç İdaresi Genel Müdürlüğü bütçesine ödenek konulacak. Primleri  Genel Müdürlük tarafından ödenenlerden ödeme güçlerine göre primin tamamı veya  belli bir oranı talep edilecek. Başvurusu hakkında idarece olumsuz karar verilen  yabancılar Genel Sağlık Sigortası kapsamından çıkarılacak.

Teklifle, idari para cezası verilmesi gerektiren haller arasına; idari  gözetime alternatif yükümlülüklere ilişkin hükümlere uymayanlar da ekleniyor.  Buna göre, idari gözetime alternatif yükümlülüklere ilişkin hükümlere uymayanlara  bin TL idari para cezası uygulanacak. Teklifle, idari para cezası verilmesi  gerektiren haller arasına; geçerli seyahat belgesi veya izni olmayan yabancı  şahısların barınmasına, konaklamasına imkan sağlayan ve mülkiyetindeki  gayrimenkulü bunlara kiralayanlar da ekleniyor.  Teklifte, Genel Kolluk Disiplin Hükümleri Hakkında Kanun Hükmünde  Kararnamenin Kabul Edilmesine Dair Kanununda yer alan emniyet teşkilatı disiplin  kurullarınca verilen kararların kesinleşmesine ilişkin düzenlemede yapılan  değişiklikle her sınıftan personel hakkında verilen meslekten çıkarma cezalarının  İçişleri Bakanının onayı ile kesinleşmesi yönünde düzenleme öngörülüyor.

İçişleri Bakanı onayına sunulan yüksek disiplin kurulu kararlarından  uygun görülmeyenler, İçişleri Bakanlığı Yüksek Disiplin Kurulunca kesin karara  bağlanabilecek. Teklifle, Genel Kolluk Disiplin Hükümleri Hakkında Kanun Hükmünde  Kararnamenin Kabul Edilmesine Dair Kanun'unda yer alan Emniyet Personeli Disiplin  Amirlerini Ceza Yetkileri çizelgesi güncellenerek, Emniyet Genel Müdürlüğü  bünyesindeki başkanlıkların yöneticisi olan başkanlar ve merkeze bağlı illerde  kurulan Özel Harekat Müdürlükleri yöneticisi olan müdürler disiplin amiri olarak  ekleniyor. Teklifle, Jandarma Genel Komutanlığı için özel harekat ek tazminatının  ödeneceği birliklerin belirlenmesi hususunda İçişleri Bakanlığı yetkili  kılınıyor.

Kaynak: BURSADA BUGÜN

Güncel, 2019.11.19 09:03