Piyasaların hareketli olması güven ortamını zedeliyor. Bu durum hizmet veren firmalar için işletme sermayesi sıkıntısı haline geliyorken, girişim yapmak isteyenler için daha da zorlayıcı ve öngörülemez bir hal alıyor. BUİKAD Başkanı Oya Eroğlu, "Ulusal düzeyde uzun vadeli kadın istihdam politikası oluşturmalı" diyor.
ELİF DİDEM DANACIOĞLU / BURSADA BUGÜN
Türkiye'de kadın girişimcilerin sayılarının ve ekonomiye katkılarının artması için kadınların girişimci olmaya teşvik edilmesi ve güçlendirilmesi gerektiğini vurgulayan BUİKAD Başkanı Oya Eroğlu, Türkiye'deki kadın girişimcileri cesaretlendirecek teşviklerin bölgesel ve yerel özellikleri yansıtabilecek kapsamda olmasına da önem verilmesinin altını çiziyor.
"Kadınların istihdamda yer almalarında gerekli eğitim politikaları düzenlenmeli ve nitelikli kadın işgücü yetiştirmeye odaklanılmalıdır" diyen Bursa İş Kadınları ve Yöneticileri Derneği (BUİKAD) Yönetim Kurulu Başkanı Oya Eroğlu ile kadın girişimcileri, istihdamı ve 2022 ekonomi beklentilerini konuştuk.
"KADIN GİRİŞİMCİ SAYISI YÜZDE 9'LARDA"
Öncelikle genel olarak Türkiye'de kadın girişimcilik ekosisteminin ulaştığı noktayı değerlendirir misiniz?
Türkiye Kadın Girişimcilik Endeksi 2020 Raporu, Türkiye'deki kadın girişimcilerin konumuna dair önemli ipuçları veriyor. Kadın girişimci sayısı yüzde 9'larda.Kadınların istihdam katılım sayısı ise yüzde 34.Kadın girişimcilerin kurdukları şirketlerin faaliyet alanları incelendiğinde önde gelen sektörlerin toptan ve perakende ticaret ile imalat olduğu tespit edilmiş.'Kadın Girişimcilik Endeksi Araştırması'nın bulgularına göre; Türkiye'de kadın girişimcilerin çoğunun 40 yaş üstü, evli ve metropolde yaşayan iyi eğitimli kişilerden oluşuyor.
"YÜZDE 30 BANDINDA YER ALMAKTADIR"
Bursa'da kadın girişimcisi sayısı kaça ulaştı?
Bu endeks tümdengelim bakış açısı ile sanayi şehri Bursa içinde birebir örtüşen bir analiz. Bursa'daki kadın istihdam oranı ise; Türkiye genelindeki oran olan yüzde 30 bandında yer almaktadır. Türkiye ulusal platformlarda incelendiğinde ekonomik katılım ve fırsat eşitliği kategorisinde maalesef son sıralardadır. Yıllar geçtikçe, Türkiye'de 15 yaş üstü kadın işsizlik oranında artış gözlenmiştir. Kadınların işgücüne dâhil olamama nedenlerine baktığımızda ise, çoğunlukla ev işleriyle meşgul olmaları sebebiyle istihdamda yer almadıkları ve işgücüne katılmadıkları saptanmıştır.
"YASAL DÜZENLEMELERE VE EK POLİTİKALARA İHTİYAÇ VAR"
Kadınların ekonomiye daha çok katılması ve sürdürülebilir kalkınmanın sağlanması için stratejiniz var mı?
Türkiye'de yapılan politikalar ve toplum yapısı arasında bir uyumsuzluk söz konusu olduğu görülmektedir. Özellikle özel sektörde kadının annelik rolü ihtimalinden dolayı işe alımda medeni durumunun göz önüne alınması dahi toplumsal cinsiyet rolünün yoğun bir şekilde yaşandığını göstermektedir. Bu nedenle politika ve düzenleme yapılırken; o toplumun zihniyeti, yapısı, bireylerinin sosyo-ekonomik ve sosyo- kültürel durumları göz önüne alınarak politikalar yapılmalı ve denetimleri sağlanmalıdır. Kadın istihdamını arttırmak adına hem yasal düzenlemelere hem de ek politikalara ihtiyaç vardır. İşsizlik sorununu çözmek adına istihdam politikaları geliştirilmelidir. Kadınların çalışma hayatına katılımları desteklenmeli, yeni istihdam alanları açılmalı, kadın işgücünü arttırıcı örgün ve yaygın eğitim olanakları arttırılmalıdır. Yasalar kapsamında herkesin sosyal güvenlik statüleri ve çalışma koşulları düzenlenerek gerekli önlemler alınmalıdır. Kadınların istihdamda yer almalarında gerekli eğitim politikaları düzenlenmeli ve nitelikli kadın işgücü yetiştirmeye odaklanılmalıdır.
"GİRİŞİMCİ KADINLAR DENGEYİ KURMADA ZORLUKLAR YAŞAMAKTADIR"
Başkan Oya Eroğlu; "Kadın girişimcilerle ilgili ortaya çıkan ortak sorunların başında sosyal ve kültürel ortamda kadın rollerinin kalıplaşmış olması, eğitimlerinin yetersizliği, aile tepkileri, iş yükünün fazla oluşu, finans bulma güçlüğü, iktisadi teşviklere erişimdeki zorluklar, güvenilirlik sağlamak için kadınların erkeklerden daha fazla çaba gösterme gerekliliği ve kadınların kişisel özgürlüklerini kullanabilme ihtiyaçlarının artması gelmektedir. Girişimci kadınlar, iş ve sosyal çevre arasındaki dengeyi kurmada zorluklar yaşamaktadır" dedi.
"KADINLAR GİRİŞİMCİ OLMAYA TEŞVİK EDİLMELİDİR"
Oya Eroğlu, şöyle devam etti: "Ulusal düzeyde uzun vadeli kadın istihdam politikası oluşturmalı ve kadın girişimciliği bu politikanın tek değil ama önemli bir unsuru olarak değerlendirilmelidir. Türkiye'de kadın girişimcilerin sayılarının ve ekonomiye katkılarının artması için kadınların girişimci olmaya teşvik edilmesi ve güçlendirilmesi gereklidir. Kadın girişimcilerin yöresel olarak yatırım alanlarının değişebileceği dikkate alınarak; Türkiye'deki kadın girişimcileri cesaretlendirecek teşviklerin bölgesel ve yerel özellikleri yansıtabilecek kapsamda olmasına da önem verilmelidir."
Sizin önemli misyonlarınızdan biri de kadın girişimci adaylarına verdiğiniz eğitimler. Kaç kadına eğitim verdiniz?
Sadece girişimci adaylarına diyerek sınırlamak pek doğru olmayabilir. Üniversitedeki kız öğrencilerle yaptığımız Noktalama Projemizle 12 sene 500 öğrenci sayısının üstene çıktık.İŞKUR ve İLO işbirliği ile yaptığımız "Kadınlar için Daha Çok ve Daha iyi İşler" projesiyle 200 girişimci kadına mentörlük yaptık.HABİTAT ile gerçekleştirdiğimiz "Paramı Yönetebiliyorum" eğitimleriyle 2000'den fazla kişiye eğitim verdik.Henüz 1. yılında olan Gelecek Akademisi ile TOBB üniversitesi işbirliği ile 20 kadına Mini MBA programı gerçekleştirdik.
Kadınların işgücüne katılımını yeterli buluyor musunuz?
Ülkemizin nüfusunun yarısını kadınlar yarısını erkekler oluşturmaktadır. Fakat işgücüne katılıma baktığımızda nüfus oranından oldukça uzak olduğunu görüyoruz. Dolayısıyla işgücüne katılımda yeterli sayı; nüfustaki eşit dağılımının işgücüne de katılımında olmasıdır.
"EMEĞİN CİNSİYETİ OLMAZ"
Kadın istihdamının artması noktasında yeni projeleriniz var mı?
BUİKAD kurulduğu günden bugüne; tüm etkinlik ve projelerini kadının işgücüne katılımının atması, girişimci ve karar alma mekanizmalarındaki kadın sayısının iyileştirmesi yönünde yapmaktadır. Bizler bu yönde çalışmaya devam ediyoruz. Pandemi döneminde 'BUİKAD Gelecek Akademisi'ni uzun hazırlık çalışmalarından sonra hayata geçirdik. İleri de vakfa dönüşmesini hedeflediğimiz Gelecek Akademisi'nde öğrenci, yeni mezun, çalışan, yönetici ve işletme sahibi kadınlarla; iş dünyası arasında etkin iletişim ve işbirliğine yeni bir ara yüz olmayı hedefleniyor. 'Emeğin cinsiyeti olmaz' ismiyle eylül ayında hayata geçireceğimiz henüz hazırlık aşamasında olan projemizle; paydaşlarımızla birlikte özellik mavi yaka çalışan kadınlara teknik eğitimler vererek onların istihdamına destek olmayı amaçlıyoruz.
"SEKTÖRLERE GÖRE TEŞVİK VERİYORLAR"
Kadın girişimcilere verilen finansal desteklerden bahseder misiniz?
Kadın girişimci finansal destekleri, hem kamu kuruluşları hem de özel kuruluşlar ( KOSGEB, Tarım ve Kırsal Kalkınmayı Destekleme Kurumu, Kadın Girişimciler Derneği, Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakfı, Bankalar ) tarafından verilmektedir. Kadınların iş hayatına kazandırılması ve kadın girişimcilerin istihdam edilmesi amacıyla verilen destekler; hibe, faizsiz kredi ve düşük faizli kredi şeklindedir. Kendi işini kuracak olan kadın girişimcilere her yıl olduğu gibi 2022 yılında da KOSGEB üzerinden hibe desteği verilmektedir.İş yeri açarken en çok yaşanılan sermaye sorununa çözüm ise, Halkbank üzerinden sağlanır. Böylece işletmelerini kurmadan önce 50.000 TL, kuranlara ise 100.000 TL kadın girişimci kredisi verilmektedir. Verilen bu kredi ise 6 ay anapara ödemesizdir.18 yaş üstü tüm ev kadınları iş yeri açmak için diğer girişimlere nazaran en az 10 bin TL daha avantajlı olarak iş hayatına atılabilirler. Hibe desteği veren hem kamu kuruluşları hem de özel kuruluşlar belirledikleri sektörlere göre teşvik veriyorlar. Bu teşvikten en çok yararlanan sektörler ise; inşaat sektörü, imalat sektörü ve ticaret sektörüdür.
"GÜVEN ORTAMINI ZEDELİYOR"
Dalgalanan ekonomi piyasasında kadın girişimci olmak için rakamsal olarak ne kadar bir sermaye ile yola çıkmalı?
Girişimciliği etkileyen faktörlerin işareti (pozitif-negatif) konusunda net bir konsensüs olmadığını söyleyebiliriz. Bunun sebebi, yeni firma kurulma sürecini sosyo-ekonomik çok sayıda parametrenin etkilemesidir. Dolayısıyla rakamsal olarak değerlendirme yapmak çok güç! Ancak yatırım değeri çarpı 3 gibi bir sermaye olması şart. Piyasaların bu kadar hareketli olması güven ortamını zedeliyor. Bu durum hizmet veren firmalar için bile işletme sermayesi sıkıntısı haline geliyorken, girişim yapmak isteyenler için daha da zorlayıcı ve öngörülemez bir hal alıyor.
"İŞ KADINI OLARAK EKONOMİDE VAR OLMAK KOLAY DEĞİL"
Aynı zamanda da bir iş kadını olarak, piyasa şartlarında kadın girişimci olmak kolay mı? Finansal okuryazarlık konusunda kadın girişimcilere uyarılarınız var mı?
Elbette ki kolay iş yoktur. Her iş bir emek bir özveri ister. Kadın olarak günümüz dünyasında var olmak bile zorken; iş kadını olarak ekonomide var olmak kolay değil. Finansal konularda kadınların farkındalıklarının yükseltilmesi, bilgi birikimlerinin artırılması, para yönetimi, gelir, harcama, birikim, varlık, borç, tasarruf, yatırım, yatırım araçları ve bireysel emeklilik sistemi gibi konularda kendilerini geliştirmeleri ekonomik özgürlükleri için olmazsa olmazlardan.
Kaynak: BURSADA BUGÜN
Ekonomi, 2022.02.21 12:31