Dövizde yaşanan düşüş, kur korumalı TL vadeli mevduatı uygulamasının hayata geçirilmesi ve enflasyonla mücadele kapsamında temel gıdada KDV'nin yüzde 8'den 1'e düşürülmesi kararı market raflarına'çeki düzen' konusunu gündeme getirdi. Artan maliyetler ve ulusal zincir marketlerin rekabet baskısı yerel marketlerde büyüme beklentisini sınırlandırdı.
ELİF DİDEM DANACIOĞLU / BURSADA BUGÜN
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, "Türkiye Ekonomi Modeli Yeni Adımlar ve Enflasyon Tedbirleri" tanıtım toplantısında yaptığı açıklamada, "KDV Sistemini Sadeleştirme Programı" kapsamında temel gıda ürünlerinde yüzde 8 olan KDV'yi yüzde 1'e indirdiklerini duyurmuştu.
Söz konusu düzenlemeyle su, çay, şeker, tuz, sıvı ve katı yağlar, kırmızı et, beyaz et, balık, süt, yoğurt, peynir ve zeytin gibi ürünler başta olmak üzere kuru yemiş, bakliyat, sebze ve meyve, çikolata, lokum, bisküvi, kraker ve gofret gibi atıştırmalıklarda KDV oranı yüzde 1'e düşürülmüştü.
KDV indirim uygulaması ile marketlerde indirimlerin etiketlere yansıtılması için çalışmaların sürdüğünü söyleyen Bursa Perakendeciler Derneği (Bursa PERDER) Yönetim Kurulu Başkanı Haşim Kılıç ile KDV indirimi, ulusal zincir market ve yerel marketlerin gündemini konuştuk.
KDV indiriminin hem perakendeciler hem de müşteriler için çok önemli olduğunu belirten Başkan Haşim Kılıç, kararın tüm kesimler tarafından memnuniyetle karşılandığını belirtti.
Büyük zincir marketlerin pazardaki hâkimiyetine işaret eden Başkan Haşim Kılıç, ulusal marketlerin pazar payı artarken, istihdamda da öncü olan yerel marketlerin pazar kaybettiğine değindi.
Ulusal marketlerin pazar paylarındaki yükselişin ürün tedarikçileri üzerinde de alım gücü baskısı yarattığını ifade eden Haşim Kılıç, bu durumun pazardaki rekabeti olumsuz etkilediğini söyledi.
"ULUSAL ZİNCİR MARKETLER PİYASALARI ZORLUYOR"
Artan maliyetler, azalan kar marjları ve zincir marketlerin rekabet baskısının yerel marketlerde büyüme beklentisini sınırladığını ifade eden Başkan Haşim Kılıç, "Perakende sektörünün en önemli sıkıntılarından biri sektörel anlamda orantısız rekabettir. Ulusal zincir marketlerinin işletme giderleri çok düşük. Bizim en küçük marketimizde 50 kişi çalışırken, onlar birkaç kişi ile mağazayı yönetebiliyor. Hammadde ve işçilik giderlerimiz toplam maliyetlerimizin yüzde 50'siyken, ulusal marketlerde bunun yarısı. Yerel marketler rekabette zorlanıyor. Ulusal marketler hem pazar payımızdan alıyor, hem de kar marjımızı baskılıyor. Bursa perakende sektöründe faaliyet gösteren ulusal zincir marketler haksız rekabete yol açıyor, rekabetin görülmemiş kısmı. Şuanda Bursa ve ilçeler dâhil olmak üzere ulusal zincir marketler 2 bin sayısına ulaştı. Yerel marketlerin ciroları düştü; çoğu yerel market ya kapanmak zorunda kaldı ya da gross market sistemine geçti. Ulusal zincir marketlerinin yayılmasından dolayı yerel perakendeci zor durumda kaldı. Bursa'da 340 üyemiz, 470 yerli market ve 14 bin 500 perakende sektöründe istihdam edilen kişi var" dedi.
"DÜZEN GETİRİLMESİ GEREKİYOR"
Ulusal zincir marketlerin finansman güçleri ile olur olmaz lokasyonlarda mağaza açarak pazar paylarını büyütmesini eleştiren Haşim Kılıç, şöyle devam etti: "Yerel işletmelerin varlığını yok etmeye yönelik faaliyetlere çekidüzen getirilmesi gerekiyor. Artan rekabetle düşen kar marjları ve enflasyonla artan maliyetler, yerel perakendecilerin varlıklarını sürdürmelerinde zorluklar yaşamasına neden olmaktadır. Türkiye genelinde yerel marketler, ulusal zincir marketlerden daha fazla istihdam sağlıyor. Ulusal zincir marketlerin sayısı artsa da istihdam oranı, yerel marketlerimiz ile eşit değil. Market Yasası ile birlikte ulusal zincir mağazaların kuralsız bir şekilde büyümesinin engellenmesini istiyoruz. Ülkemizin istihdam kaynağı olan yerel marketlerimiz, ekonomiye hizmet ederek büyümeye devam edecektir."
"ESNAFIMIZA DESTEK OLMAYA DEVAM EDECEĞİZ"
Perakende sektörünün istihdamın lokomotifi olduğunu da ifade eden Haşim Kılıç, "Türkiye'nin istihdam sağlayan en büyük üçüncü sektörü perakendedir. Güven ve istikrar ortamı devam ettiği sürece, sektörümüz büyümeye devam edecektir. AVM alanında sayı itibarı ve kar marjları ile doyuma ulaştığını düşünüyorum. Fakat bundan sonra açılanların, performanslarının beklentileri karşılamayacağı düşüncesindeyim. AVM'lerin varlığı günden güne yerel perakendeciler için handikap oluşturmaya başladı. Toplum tüm ihtiyaçlarını görmek için AVM'lere gider oldu, her açıdan çarşı esnafına zarar veriyor. Çarşı esnafının da kaliteli hizmeti arttırması gerekiyor. Dernek olarak esnafımıza destek olmaya devam edeceğiz" dedi.
"REKABET DEVRİNDEYİZ"
Ekonomideki gelişmelere paralel olarak market raflarındaki ürünlerin fiyatlarında son dönemde yükseliş yaşandığını söyleyen Kılıç, "Yüksek fiyatların en büyük nedeni, hammadde temininde yaşanan sorunlar, gideler, doğalgaz, elektrik, akaryakıta gelen zamlar ve artan aşırı maliyetlerdir. Marketlerin kar marjları yüksek değil, fakat piyasada 'Marketler çok para kazanıyor' algısı var. Perakendecilerin aşırı kâr elde ettiği söyleniyor, bu doğru değil. Zaten ulusal zincir marketlerin çoğalmasıyla para kazanma devri bitti. Maliyet artışı, tüm sektörleri olumsuz etkiledi. Döviz kurunun yükselmesiyle ürün bulamaz hale geldik. Hammadde fiyatları çok arttı. Maalesef, fiyatlar belli bir sistemde yürümüyor, rekabet devrindeyiz. Hiçbir marketçi ürünü istediği fiyata alıp, istediği fiyata satma şansı yok" dedi.
"PİYASALAR BİRAZ DAHA NORMALE DÖNMEYE BAŞLADI"
Gıda enflasyonuyla mücadele kapsamında açıklanan temel gıda ürünlerinde KDV oranının indirilmesinin iç pazarı canlandıracağını ifade eden Başkan Kılıç, şöyle devam etti: "Bu karar, vatandaşlarımızın alım gücünü olumlu etkileyecektir.Yansımalarını da raflarımızda 2-3 güne kadar net şekilde görmeye başlayacağız. Tam anlamıyla yansıma için hafta sonuna kadar vakit tanınması gerekiyor. Tüketici güveninde oluşacak pozitif gelişimler, harcamalarda bir yükselme sağlayacaktır. Piyasalar da biraz daha normale dönmeye başladı."
Kaynak: BURSADA BUGÜN
Ekonomi, 2022.02.17 10:14