Jeoloji Mühendisleri Odası Güney Marmara Şube Başkanı Engin Er, şehirde 1855 yılında küçük kıyamet olarak adlandırılan depremin bir benzerinin yeniden yaşanacağını söyledi.
Bursa'da deprem oldu! haberini okumak için tıklayın...
Deprem anında neler yapmalısınız?
HABER MERKEZİ / BURSADABUGÜN
Türkiye'nin en büyük yerel internet sitesi BursadaBugün bünyesinde yayım hayatını sürdüren Radyo BursadaBugün'de Aysın Komitgan'ın sunduğu GünAysın'a konuk olan Jeoloji Mühendisleri Odası Güney Marmara Şube Başkanı Engin Er, jeolojinin, matematik, fizik, kimya ve biyolojiyle dünyayı etkileyen 5 bilim ana dalından birisi olduğunu belirtti.
YERLEŞİM YERLERİNDEN GEÇEN 2 FAY HATTI VAR
Dünyada yerleşim yerlerinden geçen 2 adet aktif fay hattı bulunduğunu söyleyen Başkan Er, "Bunlardan bir tanesi Amerika'nın içerisinden geçen San Andreas Fay Hattı. Diğeri de Kuzey Anadolu Fay Hattı. Buna Doğu Anadolu Fay Hattı'nı da ekleyebiliriz. Bu iki hat Bingöl'ün Karlıova ilçesinde kesişir. Burada ikiye ayrılır, birisi Karadeniz Dağları'na paralel Marmara'nın içerisinden geçip Ege'ye doğru devam eden diğeri de Akdeniz'e uzayan fay hattıdır. 1900 yılından önceki depremler aletsel kayıtlarda yok. Bu yıldan önceki kayıtlar, oluşturduğu hasarlara bakılarak büyüklüğü söylenerek tutuluyor. 7.5 oranında deprem oluştuma potansiyeline sahip bir Kuzey Anadolu Fay Hattı'ndan söz edebiliriz. 17 Ağustos 1999'da 7.4'lük bir deprem yaşamıştık ve birçok anlamda da ülke olarak ağır bedeller ödemiştik" dedi.
İSTANBUL DEPREMİNİ BURSA DA HİSSEDER
Marmara Denizi'nde 7.5'lik bir depremin yaşanmasının içten bile olmadığını kaydeden Engin Er, "1766 tarihinde İstanbul için 'kıyamet' olrak adlandırılan bir deprem oluyor. Avrupa'dan dahi hissediliyor. Avusturya'dan bile bu depremin hissedildiği söyleniyor. Bu büyüklükteki bir depremin tekrarlanma periyotları var. Tarihsel kayıtlara bakıldığında 7.5'lik bir depreme Bursa'nın da hazırlanması gerektiğini biz de, Japonlar da tüm bilim adamları da söylüyor. Fay hattının tarihte yaptığı aktivite de bunu söylüyor. Bütün bunlar Arabistan levhasının Anadolu levhasını ittirmesi ve Anadolu levhasının her yıl 2 santimetre kadar güneybatıya hareketi yüzünden kaynaklanıyor. İttirme bir yerde patlayacak. 7.5 burada olabilir. Bunun adına 'İstanbul depremi' diyoruz. Elbette Bursa da hissedecek. Yalova, Balıkesir yani Marmara Denizi'nin etrafındaki illerin tamamı hisseder" dedi.
BURSA'NIN HER YERİNDEN FAY GEÇİYOR
Ancak Bursa'yı sadece bu depremin ilgilendirmediğini kaydeden Jeoloji Mühendisleri Odası Güney Marmara Şube Başkanı Er, " Kuzey Anadolu Fay Hattı'nın Bursa'yı toplamda 3 koldan etkileyecek. Kentin içinden geçen bir başka fay hattı daha var. Bu da kendi başına bir fay hattı değil. Kuzey Anadolu Fay Hattı'nın ayrılmış 3 kolu var. İstanbul depremini oluşturacak olan kuzey kol. Bir orta, bir de güney kol var. Orta kol İznik Gölü'nden başlıyor, Gemlik'te ikiye ayrılıyor, Orhangazi'ye devam ediyor. Mudanya'ya oradan da Karacabey'e doğru giden bir hat var. Bu orta kol da tarihte yıkıcı depremlere yol açmış bir hat. 1855 yılında da Bursa için 'küçük kıyamet' olarak adlandırılan bir deprem var. O da Kuzey Anadolu Fay Hattı'nın güney kolu. Bu da Yenişehir'den başlıyor. İnegöl'den geçip, Kestel, Gürsu'da segmentlere ayrıldıktan sonra Yıldırım'a geliyor. Buradan da 2'ye 3'e ayrılıyor. Osmangazi'den geçip Nilüfer ve Uluabat Gölü'nün güneyinden devam eden bir fay hattı. 2012'den önce 150 tane fayımız vardı. Şimdi ise 300'ü geçti. Segmentleriyle beraber 500'ü buldu. Bunu bakanlık Türkiye'nin diri fay hatları haritası olarak açıkladı. Ege Bölgesi'nde yılda 4 santimlik kuzey ve güney yönlü açılmayı getiriyor. Ülke olarak her yıl 6.0 şiddetinde bir depremi yaşıyoruz. Her yıl bin vatandaşımızı deprem nedeniyle kaybediyoruz. Bursa 1855 yılındaki büyüklükte bir depremi yeniden yaşayacak" diye konuştu.
EGE'DEKİ AÇILMA DAHA RİSKLİ
1855 depreminin Bursa için bir anayasa olması gerektiğini vurgulayan Engin Er, "Bursa depremsellik anlamında mutlaka masaya yatırılmalı. 1985 yılında bin 57 tane deprem oldu. 1995'te ise deprem sayısı 4 bin 774 adede yükseldi. 1999 yılında 8 bin 669'a çıktı. 2000 yılında 3 bin 32'ye düştü. 2005 yılında 7 bin 595'e yükseldi. 2010 yılında 11 bin 332'ye çıktı. 2017 yılında 34 bin 9'a yükseldi. Deprem sayısında 1985'ten itibaren yüzde 3 bin civarında bir artış gözleniyor. Demek ki büyük bir aktivite var. Depremlerin Kuzey Anadolu Fay Hattı ve yakın çevresiyle Doğu Anadolu Fay Hattı ve ayrıca Ege Bölgesi'nde açılmanın yaşandığı bölgede çok daha fazla olduğunu söyleyebiliriz. İstatistikler de Bursa ve yakın çevresinin depremlere hazırlıklı olmamız gerektiğini ifade ediyor" diye konuştu.
BİNALARIMIZ GÜVENLİ DEĞİL
Depreme hazırlıklı olmanın 3 şeklinin bulunduğunu söyleyen Er, " Deprem öncesi, deprem sırası ve deprem sonrası olmak üzere çalışma yapılmalı. Bursa olarak deprem öncesi ve sırasına hazırlıklı değiliz. Sonrası için ise hazırız. AFAD vasıyasıyla zelsele sonrası kriz anı için hazırlığımızın olduğunu söyleyebilirim. 1999 depremi sonrası oluşan bilinç kayboldu. Hiçbirimizin bir deprem çantası yok. Okullarda böyle bir ders ve eğitim yok. Bu şuur çocukluktan itibaren verilmeli. Bizden daha şiddetli depremlerin yaşandığını Japonya'da bu eğitim var. Binalarımız bile güvenilir değil. Deprem sırasıyla ilgili de hazırlıklı değiliz. Her ilçemizin kendi adıyla anılan fay hatları var ancak jeoloji mühendisi olmayan belediyelerimiz var. Belediyelerin kadro anlamında yapılanmaya ihtiyacı var. Fore kazığın nasıl kontrol edileceğini bilen personeller yok belediyelerde. Zemin vizesi olsaydı 100 kişiyi mapdur eden Mollarap'ta yaşanan heyelan olmadan önlenebilirdi. Yapı Denetim Kanunu revize edilmeli. 1 Ocak 2019'da Yeni Deprem Yönetmeliği yürürlüğe giriyor ancak bir sürü yanlış var. Akademik odalar dinlenmeden çıkarıldı, ileri değil geri götürecek" açıklamasında bulundu.
ŞEHİR PLANLARINDA DEPREMSELLİK YOK
Bursa'nın deprem planlarının yapılması gerektiğini söyleyen Engin Er, "Birden fazla planlar yapılmalı. Yıldırım'dan geçen 3 aktif fay hattı var. Burada tampon bölgelere evler yapılsa dahi Osmangazi'de uygulanmazsa doğru olmaz. Planlar bütün olarak ele alınmalı. Ayrıca Bursa heyelan anlamında da masaya yatırılmalı. Bursa sorunu İntam, Mollarap ve Mudanya'da heyelan problemleri yaşadı. Kontrol mekanizmaları mutlak suretle devreye alınmalı. Depremsellik 1/bin ve 1/100 binlik planlarda yok. Deprem bilinci olmayan insanlar kendilerini öldürür. Sanayi bölgelerinde de denetim yok. Onlarda da jeoloji mühendisi yok. Her 2 binadan 1'i kaçak Bursa'da. Gemik denetim anlamında iyi belediyelerden bir tanesi. İlçenin kuzeyi ve güneyi, fay hattının üzerinde ve zeminleri de bozuk. Tsunami tehlikesinden bile bahsediliyor. Orta ve uzun vadede bu riskleri taşıyan bölgelerin dönüştürülmesi lazım. İmar barışının depremselliğe faydası yok. Doğanbey konutlarının çözümü için tıraşlanma yapılmalı" dedi.
Kaynak: BURSADA BUGÜN
Bursa Bölge, 2018.12.15 13:15