Bizim için Neşet Ertaş usta filozof sanatçı

Başbakan Ahmet Davutoğlu, ''Bizim için Neşet Ertaş usta filozof sanatçı. Her dizesinde aslında bize bir şey öğreten, her musikisiyle bize, gelecek nesillere ders aktaran'' dedi.

Davutoğlu, Neşet Ertaş Gönül Sultanları Kültürevi'nin açılışında yaptığı konuşmaya, ''Büyük ustanın değerli evlatları, çok değerli sanatkarlarımız ve bu milli kültürümüzün tohum şehri Kırşehir'in değerli evlatları" diyerek başladı ve vatandaşları selamladı.

Başbakan Davutoğlu, "Bugün gerçekten hepimizde, gönlümüzde derin izleri olan bir büyük ustayı anmak üzere bir aradayız ve onun adına açılacak olan Gönül Sultanları Kültürevi'nin de inşallah kurdelesini kesmek için bir aradayız" ifadesini kullandı.

Sabah Ahi Evran Haftası, Ahi Evran Töreni'nde de zikrettiğini, Kırşehir'in diğer başkentlere göre daha az bilindiğini ifade eden Davutoğlu, "Konya, Bursa, Edirne, İstanbul, Ankara payitaht olmuştur. Büyük çınar şehirlerdir'' dedi.

Kırşehir'e ne zaman gelse, hakkında ne okusa, Neşet Ertaş'ı ne zaman dinlese, Ahi Evran üzerine ne zaman düşünse, Aşık Paşa hazretlerinden bir dize okusa hep Kırşehir'i kültürümüzün tohum şehri olarak gördüğünü ifade eden Davutoğlu, şunları ifade etti:

''Bizim kültürümüzün bütün temel unsurları burada toprağa ekildi. Ahi Evran bir ahlak tohumu ekti. Aşık Paşa hazretleri bir edebiyat dil tohumu ekti, Neşet Ertaş usta musiki ile ahengi birleştiren büyük bir kültürel tohum ekti. Bütün bunlardan bir kültür neşet etti. Eğer Kırşehir'e ekilen bu tohumlar olmamış olsaydı belki diğer başkentlerimiz çok büyük eksikliklerle kurulmuş olabilirdi.''

''Büyük şehirler, devletler kurduk''

Tohumun büyüyerek bir çınar olduğunu ifade eden Davutoğlu, şöyle devam etti:

''O çınarın gümrah kanatları altında biz büyük şehirler, devletler kurduk. Bütün bu serüvende, Neşet Ertaş ustanın son halkasını temsil ettiği halk kültürümüz, folk kültürümüz, derin türkülerimiz aslında sadece bir müzik türü değildir. Ne zaman o türkülerimizi dinlesek, derininde o sazın sesine kulak versek, Horasan'dan Maveraünnehir'den dağları, ovaları aşarak gelen o boyları, Oğuz boylarını hatırlarım. O güzel Türkçe'yi bu topraklara taşıyan... Ben de bu diyarda bulunduğum için, çocukluğumda Türkmen boylarının göçüp konduğu Taşkent'te, ki valimiz de orada kaymakamlık yaptı, ilk kaymakamıdır. Hep Neşet Ertaş ustayı dinlediğimde bizim köye doğru gelen yörük kabilelerini hatırlarım.''

''Kırşehir bereketli topraklar''

Ezanın okunmasıyla konuşmasına aran veren Davutoğlu, ardından konuşmasına devam ederek Oğuz Türkmen boylarının Orta Asya'dan getirdiği o derin kültürün izlerinin çocukluğunda yaşandığını, Neşet Ertaş'ın çocukluğunda ise bu izlerin daha çok yaşanmış olduğunu belirtti.

Davutoğlu, ''Sevinilirse doğaçlama türküler okunurdu, üzülecek bir olay olmuşsa doğaçlama ağıtlar yakılırdı. Teyzelerimiz, ninelerimiz otururlar ve sanki kendilerine ezberletilmiş gibi arka arkaya, o günün şartlarına göre ağıtlar ya da güzel dizelerle türküler okurlardı. Demek ki derdim, bu asırlardan asırlara, nesillerden nesillere aktarılarak gelen genetik bir şey. Hala ki yakın zamanda kendileriyle mülakat yapmaya giden halam dahi anında o ana uygun bir musiki ve bir dize hemen aktarabilirdi'' diye konuştu.

Kırşehir'in tam da bu kültürün neşet ettiği, buradan kaynaklandığı bereketli topraklar olduğunu ifade eden Davutoğlu, Kırşehirliler'in ne kadar övünseler doğru ve hak olduğunu söyledi.

''Evvel ile ahiri birleştirebilen bir gönül dünyasına sahipti''

Siyaset biliminde bir şey olduğunu, Eflatun'un bilge siyaset adamlarına ''filozaf kral'' dediğini hatırlatan Davutoğlu, ''Bizim için Neşet Ertaş usta filozof sanatçı. Her dizesinde aslında bize bir şey öğreten, her musikisiyle bize, gelecek nesillere ders aktaran. Şimdi şu deyişe bakın, bundan daha iyi ne anlatabilir insanın var oluşuyla ilgili temel felsefi yaklaşımı. 'Batınım sen oldun, zahirim sensin. Evvelim sen oldun, ahirim sensin.' Batın ile zahiri, evvel ile ahiri bir dizede böyle biraraya getiren zihin, sıradan bir sanatçı zihni değildir. Zaten hiçbiri sıradan değildir ama burada bir bilgelik var.

Sabahleyin zikrettim Ahi Evran'ı anlatırken. Ahi Evran, batın ilmini Ahmet Yesevi'den, zahir ilmini Fahrettin Razi'den almıştı. Biri Horasan'da, biri Bağdat'ta. Orada da zikrettim Neşet Ertaş ustadan. O da batın ile zahiri birleştirebilen bir gönül dünyasına sahipti. Evvel ile ahiri birleştirebilen bir gönül dünyasına sahipti. 'Evvelim sen oldun' derken geçmiş sigası kullanır, evvel geçti. 'Ahirim sensin' derken de geleceğe dönük bütün bir geniş zamanla geleceğe dönük bir zamanı kuşatır. Ben bu şeyi her dinlediğimde Muhyiddin İbn Arabi'yi düşünürüm. Bütün o deyişleriyle, bati ve zahiri, evvel ile ahiri birleştiren bir zihin, bir gönül gerçekten filozof, sanatçı gönlüdür.''

''Annemi kaybettiğim anı hatırlamaya çalıştım''

Ertaş'ın varoluşun felsefesini bu kadar iyi anlamlandırdıktan sonra, doğa ile insanı ve insanın gönlünden böyle fışkıran duyguları anlatan dizeleri de olduğunu ifade eden Davutoğlu, "Biraz önce dinledik, 'Rızasız bahçenin gülü derilmez' diyor. Bunu dinleyen birisi, eğer hakkıyla dinlerse en temel ahlak felsefesini öğrenmiş olur. Rızasız bahçe, yani rızası alınmayan hiçbir şeyin helal olmadığı, harama uzak kalmanın, harama mesafe koymanın musikideki anlatımı böyle olur. Ahi Evran, onu başka türlü anlatır; Neşet Ertaş, asırlar sonra böyle anlatır. 'Rızasız bahçenin gülü derilmez.' Dermeye kalkanlar, harama bakmış olurlar bir anlamda" diye konuştu.

"Annemi kaybettiğim anı hatırlamaya çalıştım hayat boyu"

Ertaş'ın "Gönlüm hep seni arıyor, neredesin sen?" derken annesine bir özlemi yansıttığını dile getiren Davutoğlu, şöyle devam etti:

"Ben de onun gibi boynu bükük bir anlamda annemi kaybettiğim anı hatırlamaya çalıştım hayat boyu. Zihnimde hiç teberrüz etmemişti, daha çok küçüktüm. Böylesi bir derin türküyü dinlerken bir keresinde vefatın hemen sonrasında veya köyden ayrılırkenki silüet gözlerimin önünde belirdi. Bu kadar güçlü bir anne sevgisi, başka nasıl ifade edilebilirdi? Bir taraftan dünyevi aşk ile uhrevi aşka gidişi, batın zahir, evvel ahir ilişkisi ile anlatacaksınız, Esma-ül Hüsna'yı kullanarak da anlatacaksınız, diğer taraftar insan insan ilişkisini 'Rızasız gülün bahçesi derilmez' diye rızayı, bahçeyi, gülü yan yana getirerek anlatacaksınız, işte buna Neşet Ertaş usta denir, üstat denir, hoca denir. Sadece yüzeysel bakanlar, o sazın tınısında Neşet Ertaş'ı görürler. Biraz daha derinden bakanlar, o sazın ötesindeki Neşet Ertaş'ı keşfettiklerinde o saz biraz daha anlamlı gelir. O saz, aslında gönül derinliğine bir araçtır ve Neşet Ertaş usta, her zaman olduğu gibi bu gönül derinliğine hitap ettiği sürece de hep gönlümüzün derununda yeri olacak."

''Vali konağı değil, gönül konağı artık''

Ertaş'a Allah'tan rahmet ve evlatlarına uzun ömürler dileyen Davutoğlu, "Bütün sanat camiamıza da onun gönül dünyasından feyz alan yeni nesiller nasip etsin" dedi.

Kültürevine "Gönül Sultanları Kültür Evi" adının verilmesinden dolayı Valiliği de tebrik eden Davutoğlu, kültür evinin eski Vali Konağı olduğuna işaret etti. Davutoğlu, şunları kaydetti:

"Devlet sanatçısı ünvanına vaktinde 'Ben, halkın sanatçısıyım' diye biraz mesafeli yaklaşmıştı, Neşet Ertaş usta. Doğru da yapmıştı belki ama şimdi devletin buradaki en önem verdiği konağı Neşet Ertaş ustanın anısına takdim edilmek de bütün o büyük üstatları da burada tanıtmak için yeni nesillere sunmak da güzel bir davranış oldu. Aslında o vali konağı değil, gönül konağı artık. Allah, o gönül konağından istifade edenlerden eylesin bizleri de."

Ertaş'a tekrar Allah'tan rahmet dileyen Davutoğlu, "Bütün Kırşehirlilerin de inşallah Muharrem Ertaş gibi, Hacı Taşan gibi, Neşet Ertaş usta gibi yeni sanatçılar yetiştirmelerini diliyorum" dedi.

Törenden notlar

Davutoğlu, konuşmasının ardından eşi Sare Davutoğlu, bakan ve milletvekilleri ile sanatçılar ve Neşet Ertaş'ın yakınlarıyla birlikte kültür evinin açılış kurdelesini kesti. Davutoğlu, "Neşet Ertaş ustaya tekrar rahmet dileğiyle ve bu Gönül Sultanları Konağının gönüllere yeni pencereler açması duasıyla, hayırlı olsun diyorum. Ya Allah Bismillah" diyerek kurdeleyi kesti.

Başbakan Davutoğlu, daha sonra konağa girerek yetkililerden bilgi aldı. Açılışa Ahi Evran törenleri için Kırşehir'de bulunan bakan ve milletvekillerinin yanısıra çok sayıda sanatçı katıldı.

Davutoğlu, Neşet Ertaş'ın mezarını ziyaret etti

Başbakan Ahmet Davutoğlu, Neşet Ertaş'ın mezarını ziyaret etti.

Neşet Ertaş Gönül Sultanları Kültürevi'nin açılışını gerçekleştiren Davutoğlu, daha sonra Bağbaşı Mezarlığı'na geldi.

Burada, Neşet Ertaş'ın mezarına su döken ve dua eden Davutoğlu'na, ziyarette eşi Sare Davutoğlu, Ertaş'ın yakınları, bakan ve milletvekilleri ile sanatçılar da eşlik etti.

Kaynak: BURSADA BUGÜN

Güncel, 2014.09.27 18:01