Geçtiğimiz yıl Venüs'ün atmosferinde yaşamın varlığına işaret eden fosfin gazının bulunması, tüm dünyada heyecan ve merak uyandırmıştı. Ancak, bu durum bilim dünyasında büyük bir tartışmayı da beraberinde getirdi. "Venüs'te hayat var mı?" sorusuna yanıt arayan uzmanların son yayınladığı çalışmada, gezegenin oldukça kuru bir havaya sahip olduğu ve yaşamın imkansız olduğu öne sürüldü. Geçen yıl yapılan keşfin arkasındaki araştırmacılar ise Venüs'te hayatın olduğuna hala inandıklarını ve yaşama dair kanıt aramak için 2023 yılında gezegenin atmosferine gideceklerini duyurdu.
İrlanda'daki Queen's University Belfast'tan uluslararası bir araştırma ekibinin yaptığı yeni bir araştırmada, atmosferi çok kuru olduğu için Venüs'te yaşamın mümkün olmadığı açıklandı. Geçen yıl, gezegende yaşamın varlığını işaret eden fosfin gazı bulunmuş ve atmosferinde hayat olabileceğine dair umutlar yükselmişti.
Öte yandan, önceki çalışmalarda Venüs atmosferindeki fosfin gazı konsantrasyonun yalnızca jeolojik aktivite ile açıklanamayacağı öne sürülmüştü. Ancak, yeni araştırma bu fikre gölge düşürüyor.
"EN AŞIRI KOŞULLARDA YAŞAYAN MİKROPLARIN BİLE HAYATTA KALMASI MÜMKÜN DEĞİL"
Araştırmacılar, Nature Astronomy adlı bilimsel dergide yayımlanan çalışma kapsamında, uzay sondaları tarafından toplanan bulutlardaki koşullar hakkında bilinenleri değerlendirdi. Bulutların, çoğunlukla sülfürik asitten ve çok az miktarda sudan oluştuğu belirtildi. Ardından, bu zorlu ortamda bilinen herhangi bir organizmanın varlığını sürdürüp sürdüremeyeceğini görmek için Dünya'daki yaşam formlarına dair geniş kapsamlı veri kütüphanelerine bakıldı.
Araştırmacılar, en aşırı "ekstremofilin" (çok zorlu koşullarda yaşayan mikropların adı) bile hayatta kalamayacağı sonucuna vardı.
FOSFİN GAZININ VARLIĞI, BİLİM İNSANLARINI İKİYE BÖLDÜ
Belfast Biyolojik Bilimler Okulu'ndan Dr. John Hallsworth, "Su moleküllerinin etkin konsantrasyonunun sadece Dünya'daki en dayanıklı mikroorganizma için gerekenin biraz altında olduğunu değil, 100 kattan fazla düşük olduğunu bulduk. Yaşamın aktif olması için gereken eşiğin çok altında" dedi.
Geçen Eylül ayında Güneş'e en yakın gezegende fosfin gazının bulunması tüm dünyada heyecan ve merak uyandırdı. Dünya'da, fosfin hayvanların bağırsaklarında veya bataklıklar gibi oksijen açısından fakir ortamlarda yaşayan mikropların aktiviteleriyle oluşuyor ve doğrudan hayatın varlığına işaret ediyor. Gazı endüstriyel olarak yapmak mümkün, ancak Venüs'te fabrika yok; bu yüzden gezegenin bulutlarındaki keşif bir açıklama gerektiriyor.
VENÜS'TE YAŞAM OLDUĞUNU SAVUNAN PROFESÖR MEYDAN OKUDU
Eylül ayında, Cardiff Üniversitesi'nden Prof Jane Greaves liderliğindeki ekip, Venüs'te yaşam olasılığını gündeme getirdi ve diğer bilim insanlarını bu teoriyi yıkmaya davet etti.
Bazı gökbilimciler başlangıçta iki farklı teleskop sistemi ile yapılan fosfin gazı gözlemlerinin doğruluğunu sorguladı Ancak bu son karşıt çalışma, çok farklı bir alanda çalışan uzmanlardan geldi: Biyo-kimya araştırmacıları.
Ancak, Prof. Dr. Jane Greaves, odak noktası canlı organizmaların strese tepkisi olan bir mikrobiyolog olan Dr. Hallsworth'a yanıt vermekte gecikmedi.
Greaves, yeni çalışmaya övgüde bulundu ve mükemmel bir araştırma olarak nitelendirdi. Ama yine de Venüs bulutlarında yaşanabilir bir ortam olasılığı olduğunu düşünüyor.
"VENÜS'ÜN ATMOSFERİ KURU, AMA NE KADAR İYİ KARIŞTIĞI HESABA KATILMIYOR"
Greaves, "Geçen yıl bunun hakkında uzun uzun konuştuk; Venüs'ün atmosferinin aşırı derecede kuru olduğunu biliyoruz ama bilmediğimiz şey bu atmosferdeki gazların ne kadar iyi karıştığı. Meslektaşım Paul Rimmer'ın bazı bulut damlacıklarının çok yüksek su içeriğine sahip olabileceğini gösteren bir makalesi var" dedi.
Greaves, ultraviyole ışığında atmosferde bazen kısa zaman ölçeklerinde görülen koyu çizgileri vurguladı. Bunların evrimleşen, yok olan ve sonra yeniden ortaya çıkan mikrobiyal koloniler olabileceğini açıkladı.
Öte yandan, Dünya'nın ötesinde yaşam olanaklarını inceleyen bir alan olan astrobiyolojinin önde gelen isimlerinden biri olan Dr. Chris Mckay, Venüs'te yaşamı düşünmenin sevindirici olduğunu, ancak geçmişte sondalar tarafından yapılan atmosferin doğrudan ölçümlerinin, gerçekten bunun olası olmadığını gösterdiğini söyledi.
NASA ARAŞTIRMACISINDAN JÜPİTER'DE YAŞAM AÇIKLAMASI
Aynı zamanda Amerikan Uzay ve Havacılık Ajanjı (NASA) araştırmacısı ve Yeni Hallsworth çalışmasının ortak yazarları olan McKay, kanıtlaması çok zor olsa da Jüpiter'in bulut katmanlarında da yaşamın var olabileceğini belirtti.
Dr. McKay, " Bir yerin yaşanabilir olmadığını söylemek için yapılması gereken tek şey, bazı koşulların hayatın tahammül edebileceği aralığın ötesinde olduğunu göstermek. Bunu maalesef Venüs için yaptık. Ayrıca, Jüpiter'de belirli bir katmandai su aktivitesinin yaşam aralık içinde olduğunu tahmin ediyor. Ancak bu katmanın yaşanabilir olduğunu göstermek için, yaşam için tüm gereksinimleri gözden geçirmemiz ve hepsinin karşılandığını kanıtlamamız gerekir. Yani Jüpiter'in atmosferinin yaşanabilir olduğunu söylemek, Venüs'ün bulutlarının yaşanmaz olduğunu söylemekten çok daha zor" dedi.
PROF. GREAVES VE EKİBİ 2023 YILINDA VENÜS'ÜN ATMOSFERİNE YOLCULUK YAPACAK
Diğer taraftan NASA ve Avrupa Uzay Ajansı (ESA), bu on yılın sonundan itibaren Venüs'ü ziyaret etmek için üç yeni görevi onayladı. Özel bir füze şirketi olan Rocket Lab, 2023'e kadar gezegene bir atmosferik giriş aracı göndermeyi planlıyor. Ekip, Venüs'te hayat olduğunu savunan Prof. Greaves'in ekibinin üyelerinden oluşuyor ve uzay aracı bulutların arasından inerken fosfin gazını örneklemeye çalışacak.
Ek olarak, ekip, teleskopik gözlemlerinin sağlamlığından şüphe duyan diğer bilim insanlarına verilen yanıtları resmi olarak yayınlamak üzere olduğunu duyurdu.
Prof.Greaves, "Verilere tekrar baktık. Şili'deki Alma Gözlemevi'ndeki personel tarafından görüntülerde büyük iyileştirmeler yapıldı ve Venüs'te gördüklerimizden dolayı gerçekten çok mutluyum" dedi.
Kaynak: BURSADA BUGÜN
Dünya, 2021.06.30 09:19