Multipl Skleroz sebebi henüz tam olarak bilinmeyen, ancak kişinin bağışıklık sisteminin yanlışlıkla beyin ve omurilikte iletileri taşıyan sinir lifleri etrafındaki koruyucu miyelin kılıfa saldırması ve parçalanan miyelin kılıfın yerine sertleşmiş doku (plak) gelmesiyle karakterize bir hastalık olarak tanımlanıyor. Bu plaklar, sinir sistemi içinde pek çok farklı yerde oluşabilir ve miyelin kılıf hasarı sonucu mesajlar gerektiği gibi iletilemez ve beynin veya omuriliğin kontrol ettiği fonksiyonlarda kayıp gözleniyor.
Nöroloji Anabilim Dalı Öğretim üyesi Doç. Dr. F.Çiğdem Doğulu, görme bozukluğu (bulanık görme, çift görme), vücudun herhangi bir bölgesinde kuvvet kaybı, uyuşma veya karıncalanma hissi, duyu his kaybı, titreme, mesane ve kalın barsak kontrol kaybı, dengesizlik, yürüme ve konuşma bozuklukları, yorgunluk hastalığın belirtileri arasında yer alıyor." dedi.
MS hastalığı hakkında merak edilen soruları yanıtlayan ve bilinmeyenleri anlatan Doç. Dr. Çiğdem Doğulu, şu bilgileri verdi: "Ateş, enfeksiyon, aşırı yorulma gibi belirgin nedenler olmaksızın, en az 24 -48 saat sürecek şekilde, yeni belirti ve klinik bulguların ortaya çıkması veya uzun zamandır devam eden bir durumun belirgin kötüleşmesi 'MS atağı' olarak adlandırılıyor. Bir ay içinde olan tüm belirti ve klinik bulgular aynı atağın parçaları olarak düşünülüyor. Genellikle atakların ardından düzelme dönemi ortaya çıkıyor ancak hastaya göre hastalığın seyri farklılık gösteriyor. Bir atağın ne kadar süreceği belli olmuyor ve iki atak arasında yine ne kadar süreceği bilinemeyen bir iyilik dönemi bulunuyor. Bazen bir ataktan sonra uzun yıllar ikinci bir atak gözlenmeyebiliyor. Bazen belirtiler hafif ya da ağır olabiliyor, kişiye göre ve aynı kişi de zaman zaman değişiklik gösterebiliyor. Ayrı zamanlarda, önceden tahmin edilemeyen şekilde ortaya da çıkabiliyor."
Nöroloji Kliniği'nden Doğulu'nun verdiği bilgiye göre, MS hastalarında 4 tip klinik seyir gözleniyor. Doğulu, "Her bir atağı tam bir düzelmenin takip ettiği 'tekrarlayan düzelen tip'te seyirde hasta bir sonraki atağa kadar iyi durumda kalabiliyor ancak hastada oluşan işlev bozuklukları zaman içinde birikiyor. Yeni atakların gözlenmediği buna karşın baştan beri ilerleyen işlev bozukluğunun gözlendiği "birincil ilerleyen tip"te zaman içinde sinsi bir kötüleşme mevcuttur. Tekrarlayan düzelen tip seyirli hastaların yüzde 50-60'ında ise zaman içinde düzelme gözlenmez oluyor ve giderek biriken işlev bozuklukları ile 'ikincil ilerleyen tip'te seyir ortaya çıkıyor. Başlangıçtan itibaren ilerleyen işlev bozukluğunun gözlendiği tabloya iyileşme ile sonuçlanan veya sonuçlanmayan ataklar eklenirse "ilerleyici ataklarla giden tip" olarak adlandırılıyor."
YAKLAŞIK 2 MİLYON 500 BİN MS HASTASI BULUNUYOR
Doğulu, genç erişkinlerde, MS santral sinir sisteminin en sık görülen hastalık olduğunu, dünyada yaklaşık 2 milyon 500 bin MS hastası olduğunun tahmin edildiğini bildirdi. Hastalık sıklıkla 20-40 yaş arası yetişkinlerde, kadınlarda, sosyo-ekonomik düzeyi yüksek toplumlarda, kentlerde yaşayan eğitim düzeyi yüksek kişilerde görülüyor.
Doç. Dr. F.Çiğdem Doğulu, MS ile ilgili şu bilgileri verdi: "MS ölümcül bir hastalık değildir. Yapılan çalışmalarla ortalama yaşam süresi açısından MS'lilerle sağlıklı bireyler arasında önemli bir fark olmadığı ortaya konmuştur. MS kalıtsal bir hastalık değildir. MS bulaşıcı değildir. MS henüz önlenebilir ya da tamamen tedavi edilebilir değildir ancak hastalığın seyrini yavaşlatmak ve etkilerini azaltmak için yapılan hastalık modifiye edici tedavi olanakları mevcuttur. Yeni tanı konan MS vakaların yüzde 85'i "tekrarlayan düzelen tip" seyirlidir. Hastalık modifiye edici tedavi olmadan bu hastaların yüzde 50'si 10 yılda ilerleyici tipe dönüşür ve 1/3'ü 20 yıl içinde tekerlekli sandalyeye bağımlı hale gelir."
Kaynak: BURSADA BUGÜN
Sağlık, 2015.11.30 11:00