Okul kazalarında ilk yardım nasıl yapılmalı?

Gerek sağlık gerekse kazalar açısından çocukların daha savunmasız olduğu bu aylarda, uzmanlar olası hastalıklara ve kazalara karşı uyarıyor. Yerlerin kayganlaşması da tehlikenin dozunu artırıyor. Yapılan araştırmalara göre çocuklar okulda en çok koşup oynarken kaza geçiriyor. El ve ayak bileğini burkuyor, kırıyor, dirsek kırık ve çıkıkları oluşuyor. Hele de okula yeni başlayan küçük çocukların merdivenlerden düşmeleri sıkça rastlanan tehlikelerden birisi. Acıbadem Üniversitesi Tıp Fakültesi Acil Tıp Anabilim Dalı Öğretim Üyesi ve Acıbadem Bakırköy Hastanesi Acil Servis Sorumlusu Prof. Dr. Özgür Karcıoğlu, kışa girerken ateşli havaleden buzda kaymaya, düşme sonucu kırık-çıkıklara dek çocukları bekleyen 7 tehlikeyi ve hayat kurtaran ilk yardım yöntemlerini anlattı.

1. KARDA BUZDA KAYIP DÜŞERSE
Kış aylarında soğuk ve yağışlı havalarla birlikte buzlu veya karlı zeminde kayıp düşmeler artıyor. Bunun sonucunda kol ve bacaklarda kırıklar hatta kafa yaralanmaları meydana geliyor. Ancak bazı basit önlemlerle bu yaralanmalar azaltılabilir. Örneğin, okullarda merdiven ve diğer zeminlerin olabildiğince kaymayı engelleyen materyalden yapılması, ayakkabıların kaymaz tabanlı, lastik ve tırtıklı dokulu olması bu önlemlerden başlıcaları. Yürürken ise dengeli, yola bakarak yürümek ve dikkatli adım atmak gerekiyor. Eller cepte olmamalı, serbest olmalı. Mümkün olduğu kadar küçük adımlarla yürünmeli. Adımların geniş atılması kayma riskini artırıyor. Sert dönüş ve ani hareketler de aynı şekilde düşmeyi kolaylaştırıyor. Merdivenlerde yürürken korkuluklardan tutulmalı. Tüm önlemlere rağmen düşme kaçınılmazsa düşerken avuç içini yere basarak düşmek diğer vücut bölgelerindeki hasarı azaltmayı sağlıyor. Bu nedenle ellerde çanta veya yük taşınmamalı, sırt çantası kullanılmalı. Düşen kişi olabildiğince hareket ettirilmeden tıbbi yardım istenmeli, bilinçli şekilde sağlık kuruluşuna taşınarak müdahale edilmesi sağlanmalı.

2- BURKULMA , KIRIK VE ÇATLAK OLUŞURSA
Burkulma ve kırık, dirsek çatlakları ve çıkıkları, çocukların okulda koşup oynarken, atlarken en sık başına gelen kazalardan. Burkulma durumunda ağrı, kızarma, şişlik ve işlev kaybı meydana geliyor. Böyle bir durumda şişliği azaltmak için o bölgeyi yukarı kaldırmak ve hareket ettirmemek gerekiyor. Kırık durumunda ise hareket ile artan ağrı, şekil bozukluğu, hareket kaybı, ödem ve kanama nedeniyle morarma meydana geliyor. Kırık bölgesinde oluşabilecek ödem nedeniyle saat, yüzük gibi takıların çıkarılması, ambulansı arayarak en yakın sağlık kuruluşuna ulaştırılması gerekiyor.

3- DÜŞÜP KENDİNİ YARALARSA
Elbette koşup oynayacaklar. 'Düşüp bir yerini incitebilir' diye koşmasını yasaklamak işin doğasına ters. Buna kimsenin hakkı da yok. Ama temkinli olmaları konusunda eğitmek, bilgilendirmek önemli. Hele de yağışların iyice hakim olduğu ve kışın kapıya dayandığı bugünlerde teneffüslerde koşup oynarken, merdivenlerden hızla aşağıya inerken ya da spor derslerinde çocukların en sık karşılaştığı kazalardan biri düşme ve çarpma sonucu kanamalar oluyor. Böyle bir durumda hemen bandaj sarmamak, kanı durdurmaya çalışmamak gerekiyor. Öncelikli olarak parmakla veya büyük yaralarda yumrukla kanama noktasına basınç uygulanmalı. Yaranın üzerinde gövdeye yakın tarafta yer alan arter/damar köküne basınç yapılmalı. Kirlenmiş yara temiz su ile temizlenmeli.

4- ATEŞLİ HAVALE GEÇİRİRSE
Kış aylarıyla birlikte özellikle okullu çocuklarda ateşli havaleye çok sık rastlanabiliyor. Genellikle 6 yaşına kadar olan çocuklarda görülen ve vücut sıcaklığının 38°C'nin üstüne çıkmasıyla oluşan havale, okul çocuklarında özellikle üst solunum yolu enfeksiyonlarının ateş yüksekliğine neden olması sonucunda görülebiliyor. Böyle bir durumda öncelikle hastayı su ile serinletmek, kollarını, başını, ensesini, eklem yerlerini soğuk tutmak; ateş düşmüyorsa oda sıcaklığında küvete sokmak gerekli. Ancak okulda yüksek ateşi olan çocuğu, en yakın sağlık kuruluşuna götürmekte yarar var.

5- LAVABO, DOLAP DEVRİLİRSE
Çocukların toplu olarak ve hareketli konumda bulundukları okullar cisim düşmesi, kırılması yoluyla yaralanmalar için büyük risk oluşturuyor. Bu nedenle tuvaletlerdeki lavabolar, sınıf ve koridorlardaki dolapların çok iyi sabitlenmesi, gevşemeye karşı da belli aralıklarla tekrar denetlenmesi gerekiyor. Kapı kolları, masa ve sıra kenarları keskin olmamalı, koridor dönüşlerindeki duvar köşeleri ve diğer riskli noktalar yuvarlatılmalı. Çocukların geçtiği alanlardaki kapılarda cam kullanılmamalı. Devrilme ve düşme ile yaralanmaya yol açabilecek materyallerin en hafif seçeneklerden yapılması önem taşıyor. Taban döşemesinin de, ıslandığında kaymayacak maddelerden olması gerekiyor.

6- ELEKTRİK ÇARPARSA
Elektrik çarpmaları çocuk ve elektriğin olduğu her ortamda bir tehlike oluşturuyor. Dolayısıyla okullarda da elektrik çarpmasına rastlanabiliyor. Doğrudan elektrik akımına kapılmış durumdaki çocuk yaşamsal tehlike altında bulunuyor. Bu durumda özellikle hala elektrik akımı devam ediyorsa kişiye dokunmadan 'tahta parçası, örtü, saplı süpürge' gibi elektriği iletmeyen cisimlerle kaza geçiren çocuğu elektrik kaynağından uzağa doğru çekmeye çalışmalı. Elektrikten uzaklaştırdıktan sonra yanığı olan vücut bölgesine soğuk uygulama yapılabilir. Hemen ambulans çağırıp en yakın sağlık kuruluşuna ulaştırılmalı.

7- YARALANIRSA
Çocuklarda okul veya ev kapıları arasında parmakların sıkışması en sık görülen kazalardan. Kopan organın çok hızlı şekilde sağlık kuruluşuna ulaştırılması çok önemli. Doğru koşullarda 6-8 saat içinde hastaneye nakledilen organ yerine dikilip eski haline dönebiliyor. Organ nemli ve soğuk tutulmalı, çevredeki en temiz kumaş, temiz su ile nemlendirilerek sarılmalı. Temiz ve deliksiz poşete koyulup ağzı sıkıca bağlandıktan sonra içinde su ve buz parçaları olan bir başka torba ya da kaba koyulmalı. Organ kesinlikle doğrudan su içine koyulmamalı, buz ile temas ettirilmemeli. Hemen ambulans çağrılmalı. Bu arada kanama doğrudan baskıyla durdurulmalı. Doğrudan basınca ve kalp seviyesinden yükseğe kaldırmaya rağmen durdurulamamışsa son seçenek olarak bandajla sarabilirsiniz.

Kaynak: BURSADA BUGÜN

Yaşam, 2014.12.09 14:48