İç Güvenlik yasası neleri değiştirecek?

Polisin üst, eşya ve araç arama izni ile silah kullanma yetkisi genişletilecek. Polis iletişimi dinleyip bunu 48 saat sonra hâkim onayına sunacak. Gösterilerde sapan silah, kaşkol suç aleti sayılıp hapis cezası verilecek.

HÜKÜMETİN, 17 Şubat'ta TBMM Genel Kurul gündemine getirdiği İç Güvenlik Paketi, 1.5 ay süren kavgalı-yaralamalı görüşmelerden sonra yasalaştı. "Polis devleti yaratıyorsunuz" eleştirilerine hedef olan düzenleme, Genel Kurul salonunda eylem, kavga, protesto ve sloganlar eşliğinde günlerce tartışıldı. Görüşmelere, hükümetin çözüm süreci stratejisi gereğince Nevruz haftası ara verildi. İktidar Partisi, tartışmaların daha fazla uzamaması için tasarının en çok tartışılan maddelerini yasalaştırdıktan sonra, kalan maddeleri metinden çıkardı. Böylece Meclis'e 132 madde gelen tasarı 68 madde olarak Genel Kurul'dan geçti. Özellikle toplumsal eylemlerde polisin müdahale yetkisini arttıran düzenleme, "gözaltı sürelerinin arttırılması", "polisin arama yetkisi", "önleyici gözaltı", "jandarmaya siyasi müdahale" başlıklarında sert dille eleştirildi. Meclis tarihinde nadir yaşanan bir durumla, üç muhalefet partisi ortak hareket ederek yasaya direndi. CHP tarafından seçimden önce Anayasa Mahkemesi'ne götürülecek olan tartışmalı düzenleme, özetle şu hükümleri içeriyor:

48 SAATE KADAR GÖZALTI  
'Şiddet olaylarının yaygınlaşarak kamu düzeninin ciddi şekilde bozulmasına yol açabilecek toplumsal olaylar' gerekçe gösterilerek, toplu olarak işlenen suçlarda polise 48 saate kadar gözaltına alma yetkisi verildi. Polis, başkalarının can güvenliğini tehlikeye düşürdüğü gerekçesiyle eylemi suç oluşturmasa bile kişileri 'önleyici gözaltı' adı altında, olay yerinden uzaklaştırabilecek.

SİLAH KULLANMA VE DİNLEME
Polis, molotof, patlayıcı, yanıcı, yakıcı, boğucu, yaralayıcı ve benzeri silahlarla saldıranlara veya teşebbüs edenlere karşı, saldırıyı etkisiz kılacak ölçüde silah kullanabilecek. Yasadışı yürüyüş ve gösterilerde gerektiğinde boyalı su da kullanılabilecek. Bu yetkilerin kullanımına ilişkin denetimler kurum amirleri, mülki idare amirleri, Jandarma Genel Komutanlığı ve ilgili bakanlığın teftiş elemanlarınca yılda en az bir defa yapılacak. Bu faaliyetler Başbakanlık Teftiş Kurulu'nca da denetlenebilecek. Polis, Emniyet Genel Müdürü veya İstihbarat Dairesi Başkanı'nın yazılı emriyle, telekomünikasyon yoluyla yapılan iletişimi tespit edip dinleyebilecek. Yazılı emirle yapılan bu işlem, 48 saat içinde hâkimin onayına sunulacak.

PKK ÜNİFORMASI
Yasadışı örgüt ve topluluklara ait amblem, işaret taşıyarak veya bu simgelerin olduğu üniformayı andırır giysiler giyerek katılanlar; kanunların suç saydığı afiş, pankart, döviz, resim, levha, araç, gereçler taşıyarak, bu nitelikte sloganlar söyleyerek veya ses cihazlarıyla yayınlayarak katılanlar, 6 aydan 3 yıla kadar hapis cezası alacak. Bu suçun ceza alt sınırı 2 yılın altında olduğu için tutuksuz yargılanabilecekler.

KAŞKOL HAPSİ
Kimlik gizlemek için yüzlerini tamamen veya kısmen, bez gibi malzemelerle örterek toplantı ve gösteri yürüyüşüne katılmak da suç kapsamına alındı. Cezası, 3 yıldan 5 yıla kadar hapis. Bu suçu işleyenlerin cebir ve şiddete başvurmaları ya da her türlü silah, molotof ve benzeri patlayıcı, yakıcı ya da yaralayıcı maddeler bulundurmaları veya kullanmaları halinde verilecek cezanın alt sınırı 4 yıldan az olamayacak. Sadece kaşkol ile yüzünü örten bile tutuklanabilecek.

VANDAL CEZASI
Toplumsal olaylarda, kamu mallarına verilen zararlar ile gerçek ve tüzel kişiliklerin mallarına verilen zararların devletçe karşılanması halinde, ilgili idare bunu sorumlulara yansıtacak. Zararın karşılanmasında zaman aşımının önüne geçilmesi için de bu süre bir kat arttırıldı.

VALİYE 'OLAĞANÜSTÜ' YETKİSİ
Vali, kolluk amir ve memurlarına suç faillerinin bulunması için emir verebilecek. Vali, askeri kuruluşlar dışında, mahalli idareler dahil bütün kamu kurum ve kuruluşlarının itfaiye, ambulans, çekici, iş makinesi ve tedbirlerin zorunlu kıldığı diğer araç ve gereçlerinden yararlanabilecek, personeline görev verebilecek. Vali gerekirse, emir ve talimatlarını kolluk aracılığıyla uygulayacak. Bunların yerine getirilmemesi veya geciktirilmesi nedeniyle oluşan zararlar, sorumlu kamu görevlilerinden tazmin edilecek. Valilerin bu yetkileri, ilçelerde kaymakamlar tarafından kullanılabilecek. Valinin aldığı kararlara aykırı davrananlar, 3 aydan 1 yıla kadar hapis cezasına çarptırılacak.

Jandarmayı bakan atayacak
Jandarma ve Sahil Güvenlik Komutanlığı'nın askeri görevleri dışındaki diğer eylem ve işlemleri, İçişleri Bakanlığı'nca denetlenecek. İçişleri Bakanı, Jandarma Genel Komutanlığı'nda daire başkanları ile il ve ilçe jandarma komutanlarını, Sahil Güvenlik Komutanlığı'nda kurmay başkanı, karargâhta görevli başkanlar ve bölge komutanlarını atayacak. Jandarma personeli, askerlik dışındaki suçları nedeniyle İçişleri Bakanı'nca görevinden uzaklaştırılabilecek. Belediye sınırları içinde, hizmet gerekleri bakımından uygun görülen yerler jandarmanın görev alanına verilebilecek. Jandarma ve Sahil Güvenlik mensuplarının kıyafetleri, Milli Savunma ve İçişleri Bakanlıklarınca çıkarılan yönetmelikle düzenlenecek.

EMNİYETTE OPERASYON
Emniyette, 5 yıl içinde bir üst rütbeye terfi edemeyen emniyet amirleri ile dördüncü, üçüncü ve ikinci sınıf emniyet müdürleri, emeklilik veya yaşlılık aylığı bağlanabilmesi için gerekli şartlara haiz olmak kaydıyla emekliye sevk edilecek. Muhalefete göre 2 bine yakın emniyet müdüründen 1500'ü bu yolla emekli edilecek. Birinci sınıf emniyet müdürlerinin bulundukları rütbedeki en fazla bekleme süresi 6 yıl olacak. Polis Koleji kapatılacak, öğrenciler, Milli Eğitim Bakanlığı tarafından uygun okullara kaydedilecek. Eğitim-öğretim personeli ise öğretmen unvanlı kadrolara atanacak. Polis alım yaşı da 30'a çıkacak.

BONZAİYE AĞIR CEZA
Sentetik uyuşturucu maddelere yönelik cezai yaptırımın daha caydırıcı hale getirilmesi için, 'sentetik kannabinoidler (bonzai) ve türevi uyuşturucu maddeler' de ceza yasası kapsamına alındı. Bu maddelerin imali ve satışına yönelik ceza yarı oranında arttırıldı. Okul, yurt, hastane, kışla veya ibadethanelere 200 metreden yakın mesafedeki suçlarda 7.5 yıla kadar hapis cezası verilecek.

Arama gerekçesi belgesi verilecek
Polis, amirin yazılı, acele hallerde sözlü emriyle kişinin üstünü, eşyasını ve aracını arayabilecek. Daha önce dışıyla sınırlı olan araç araması, aracın içini de kapsayacak. Bu işlem yapılırken aramanın gerekçesini içeren bir belge verilecek. Araç kiralama şirketleri, araç ve kiralayanlara ilişkin kimlik bilgilerini polise verebilecek. Bu şirketlerin bilgisayarları, kolluk kuvvetlerinin bilgisayarlarına bağlanacak. Polis müşteki, mağdur ve tanıkların istemesi halinde evde veya işyerinde ifadelerini alabilecek. Polise, toplumda infial yaratan, öldürme, kasten yaralama, cinsel saldırı, çocukların cinsel istismarı, kaçakçılık, fuhuş, hırsızlık, yağma, uyuşturucu veya uyarıcı madde imal ve ticareti gibi suçlarda, suçüstü halleriyle sınırlı olmak kaydıyla 24 saate kadar gözaltı yetkisi de verildi.

Demir bilye 4 yıl
Toplantı veya gösteri yürüyüşlerinde, 'havai fişek, molotof ve benzeri el yapımı patlayıcılar, demir bilye ve sapan', bulundurulması ve taşınması yasak olan maddeler kapsamına alındı. Bunları taşıyanlara verilecek cezalar da arttırılarak, 2 yıl 6 aydan 4 yıla kadar hapis cezası getirildi. Cezanın alt sınırı 2 yılın üzerinde olduğu için bu durumdakiler tutuklanabilecek.

CHP, AYM'ye gidecek
CHP Grup Başkanvekili Akif Hamzaçebi, "Bu Polis Yasası, Kadıköy vapurundan inen kadınların kıyafetinden rahatsız olanların bunu önleme yasasıdır. Polise bu yetkileri veren hükümet, meşruiyetini yitirmiştir. Bu yasa 7 Haziran'a kalmadan önümüzdeki hafta CHP tarafından Anayasa Mahkemesi'ne götürülecek" dedi.
MHP Grup Başkanvekili Oktay Vural, bu yasaya, özgürlüklere, hukuk devletine, demokrasiye aykırı olduğu için karşı çıktıklarını söyledi. HDP Şırnak Milletvekili Hasip Kaplan da "Bir Pirus zaferi kazandığınızı zannediyorsunuz özgürlükleri yok ederek. 7 Haziran'da HDP olarak gümbür gümbür gelecek, iktidarınıza son vereceğiz. Yasanızı başınıza geçireceğiz. Sizi paketin içine paketleyip, biletinizi keseceğiz. Çok havalandınız, çok uçtunuz, tekeriniz çok şişti. Lastiklerinizi patlatacağız" dedi.

Kaynak: BURSADA BUGÜN

Ekonomi, 2015.03.28 10:44