Çiftçilere ödenecek tarımsal destekler belli oldu

"2022 Yılında Yapılacak Tarımsal Desteklemeler ve 2023 Yılında Uygulanacak Gübre ve Sertifikalı Tohum Kullanım Desteklerine İlişkin Cumhurbaşkanı Kararı", Resmi Gazete'de yayımlandı.

Buna göre, ÇKS'ye dahil çiftçilere Türkiye Tarım Havzaları Üretim ve Destekleme Modeli kapsamında, dekar başına buğday, arpa, çavdar, yulaf ve tritikale için 75 lirası mazot ve 46 lirası gübre olmak üzere toplam 121 lira, çeltik, kütlü pamuk için 250 lirası mazot ve 21 lirası gübre olmak üzere 271 lira, nohut, kuru fasulye, mercimek için 75 lirası mazot ve 21 lirası gübre olmak üzere toplam 96 lira, kanola için 88 lirası mazot ve 21 lirası gübre olmak üzere toplam 109 lira, aspir için 76 lirası mazot ve 21 lirası gübre olmak üzere 97 lira, patates, soya için 125 lirası mazot ve 21 lirası gübre olmak üzere 146 lira, yağlık ayçiçeği için 88 lirası mazot ve 21 lirası gübre olmak üzere 109 lira, dane mısır, fındık ve diğer ürünler için 62 lirası mazot ve 21 lirası gübre olmak üzere 83 lira, kuru soğan, yaş çay ve zeytin için 63 lirası mazot ve 21 lirası gübre olmak üzere 84 lira destek verilecek. Nadas için de dekar başına 38 liralık mazot desteği sağlanacak.

Toprak analizi desteği olarak asgari 50 dekar ve üzeri tarım arazilerinde, her 50 dekar araziye kadar analiz başına yetkili toprak analiz laboratuvarlarına 50 lira destek olunacak.

Organik tarım için kategorilerine göre dekar başına 10 ila 100 lira destek ödemesi yapılacak.

Arıcılara kovan başına 15 lira destek

Arıcılık Kayıt Sistemi ve Organik Tarım Bilgi Sistemi'ne kayıtlı, organik statüde bulunan kovanlar için arı yetiştiriciliği yapan çiftçilere kovan başına 15 lira destek verilecek.

İyi tarım uygulamaları desteği de kategorilerine göre dekar başına 10 ile 150 lira arasında değişecek. Küçük aile işletmelerinin desteklenmesi uygulamalarında dekara 200 lira ödenecek.

Fındık üreticilerine alan bazlı gelir desteği, belirlenen yerlerde yapılan üretimde dekara 170 lira olarak ödenecek. Katı organik-organomineral gübre desteği kapsamında dekara 20 lira destekleme ödemesi yapılacak. Geleneksel zeytin bahçelerinin rehabilitasyonu desteği kapsamında dekara 100 lira destek verilecek.

Havzalarda yetiştirilen ürünlere destekler

Fark ödemeleri kapsamında belirlenen havzalarda yetiştirilecek ürünler için verilecek destekler de tespit edildi.

Bu kapsamda kilogram başına yağlık ayçiçeği, kuru fasulye, nohut ve mercimeğe 50 kuruş, kütlü pamuğa 110 kuruş, soyaya 60 kuruş, kanolaya 80 kuruş, aspire 55 kuruş, dane mısıra 3 kuruş, buğday, arpa, yulaf, çavdar, tritikale ve çeltiğe 10 kuruş, zeytinyağına 80 kuruş, yaş çaya 30 kuruş ve dane zeytine 15 kuruş destek sağlanacak.

Su kısıtı olan bölgelerde nohut, mercimek ekenlere verilen fark ödemesine ilave yüzde 50 destek ödenecek. Damlama sulama ile sulanan alanlar hariç dane mısıra destekleme ödemesi yapılmayacak.

Türkiye Tarım Havzaları Üretim ve Destekleme Modeli kapsamında desteklenen ürünlerin havza dışında yetiştirilmesi durumunda belirlenen ürünlere mazot, gübre, fark ödemesi, yurt içi sertifikalı tohum kullanım, yem bitkileri ve fındık alan bazlı gelir desteği verilmeyecek.

Desteklemelerden, ÇKS'de özlük, ürün, arazi bilgileri kayıtlı olan ve belirlenen havzalarda yer alan, arazilerde desteklemeye esas ürünleri ürettiği Tarım ve Orman Bakanlığı il ve ilçe müdürlüklerince tespit edilen ve belirlenecek yasal süre içinde destekleme başvurularını yapan kamu kurum ve kuruluşları hariç gerçek ve tüzel kişiler yararlanacak.

Yaş çayda fark ödemesi desteği

Yaş çay üreticilerine yapılacak fark ödemesi desteği, belirlenen havzalarda Bakanlar Kurulu kararıyla yürürlüğe konulan "Çay Tarım Alanlarının Belirlenmesi ve Bu Alanlarda Çay Tarımı Yapan Üreticilere Ruhsatname Verilmesine Dair Karar" ile tespit edilen ve Çay İşletmeleri Genel Müdürlüğü tarafından ruhsatname verilen alanlarda üretim yapan çiftçilere yapılacak.

Bakan Kirişçi'nin açıklaması ise şöyle;

Bakan Kirişci,"Hububatta mazot ve gübre desteklerimiz Mart 2023 yerine, 2022 yılı içinde başlanmak üzere ödenecek. Mazot ve gübre desteklerinin öne çekilmesiyle çiftçilerimiz, ekim döneminde girdi maliyetlerini düşünmeden üretim yapabilecek." ifadesini kullandı.

Kirişci, söz konusu desteklerin çiftçilere nakit olarak verilmeyeceğini, Ziraat Bankasının banka kartlarına yükleneceğini belirterek, çiftçilerin ödemelerini sadece mazot ve gübre alımında kullanabileceklerinin altını çizdi.

Mazot desteği ödemelerinin ürün bazında yüzde 203-395 artırıldığına işaret eden Kirişci, gübre desteği ödemelerindeki artışın ürün bazında yüzde 130-163, sertifikalı tohum kullanım desteği ödemelerinin ise yüzde 50-150 yükseltildiğini bildirdi.

Kirişci, karar ile hayvansal üretimdeki destekleri de önemli oranda artırdıklarına işaret ederek, şunları kaydetti:

"Buzağı başına verilen temel desteğimizi, 370 liradan 500 liraya yükselttik. Suni tohumlamadan doğan buzağılara hayvan başına ilave 200 lira ödeyeceğiz. Yetiştirici bölgelerinde üreticilerimize verdiğimiz ilave desteklerle birlikte toplam buzağı desteğimizi, hayvan başına 1000 liraya kadar yükseltmiş olduk. Besi desteğimizi de hayvan başına 250 liradan 500 liraya yükselttik. Dişi manda/malak desteğini, hayvan başına 250 liradan 500 liraya çıkardık. Anaç koyunda 30 lira, keçide 35 lira olan desteği, hayvan başına 50 liraya yükselttik. Yine küçükbaşta sürü büyütme ve yenileme desteğimizi ise hayvan başına 125 liradan 200 liraya çıkardık. Sürü yöneticisi istihdam desteğini ise 6 bin liradan 12 bin liraya yükselttik. Tiftik üretim desteğini, kilogram başına 35 liradan 70 liraya çıkardık. İpek böceğinde desteğimiz, kutu başına 120 liradan 240 liraya, yaş kozada kilogram başına 80 liradan 160 liraya yükseltildi."

Destekleme bütçemizi 54 milyar liraya çıkardık

Bakan Kirişci, 2002'de 1,8 milyar lira olan tarımsal destekleme bütçesinin de 30 kat artışla 2023 yılında 54 milyar liraya ulaşacağına dikkati çekerek, "2022 yılı tarımsal destekleme bütçemiz 25,8 milyar lira iken bu miktar 2023 yılında yüzde 109 artışla 54 milyar liraya çıkarılmıştır." bilgisini paylaştı.

Bitkisel üretim destekleme bütçesinin yüzde 120 artışla 35,2 milyar liraya yükseltildiğini belirten Kirişci, hayvansal destekleme bütçesinin ise yıllık yüzde 56 artışla 11,8 milyar liraya çıkartıldığını ifade etti.

Kirişci, su ürünleri destekleme bütçesini yüzde 45 artışla, 222 milyon liraya çıkardıklarına işaret ederek, şu değerlendirmede bulundu:

"Tarımsal AR-GE destek bütçemiz yüzde 85 artışla 298 milyon liraya çıkarıldı. Kırsal kalkınma desteklerimiz ise yüzde 234 artışla 6,4 milyar liraya ulaşmıştır. Desteklerimizin etkinliğini artırmak ve yönlendirici etkisini güçlendirmek amacıyla başlattığımız sadeleştirme çalışmalarımız devam etmektedir. 'Sen üret yeter' diyerek çiftçimizi, daha fazla üretmesi için desteklemeye devam edeceğiz. Daima çiftçimizin yanında olan Sayın Cumhurbaşkanı'mıza şükranlarımı sunuyorum. Desteklerimizin, akıl ve alın teri döken üreticilerimiz için hayırlara vesile olmasını temenni ediyorum."

Kaynak: BURSADA BUGÜN

Ekonomi, 2022.10.20 09:24