Osmanlı'yı Avrupa'ya taşıyan padişah

Bursa Bölge, 2011.08.21 08:33

Babası Orhan Gazi'den padişahlığı devralmasının ardından Osmanlı topraklarını 95 bin metrekareden 500 bin metrekareye çıkaran Osmanlı İmparatorluğu'nun üçüncü padişahı Murad Hüdavendigâr, Balkanlar'ı fethederek Avrupa yolunu açtı.

1.Murad, Murad Hüdavendigâr veya Gazi Hünkar (d. 29 Haziran 1326, Bursa - ö. 28 Haziran 1389, Kosova)

Osmanlı Devleti'nin üçüncü padişahı. Babası Orhan Gazi, annesi Nilüfer Hatun'dur. Babası Orhan Gazi'den 95.000 km² olarak aldığı devlet topraklarını yaklaşık 500.000 km² kadar yükseltmiştir.
"Hükümdar", "bey" anlamına gelen hüdavendigâr (Osmanlı Türkçesi: خداوندگار) unvanı verilmiştir. Tuğrası Sultan Murad bin Orhan olarak istiflenmiştir. Bazı kitabelerde Melikû'l-Âdil İl Gazi es-Sultan Giyâsû'd-Dünya ve'd-Din sanı ile anılmıştır. Adına kesilmiş olan gümüş ve bakır sikkelerde ve bazı diğer kitabelerde Murad bin Orhan el-Melik, el-Adil, es Sultanü'l Gaalib ad ve unvanları kullanılmıştır. Bazı kaynaklara göre, bu Osmanlıların İlhanlılara olan bağımlılığının sona erdiğini göstermektedir. Böylece Sultan ünvanı ilk kez I. Murat zamanında kullanılmıştır. Batı kaynaklarında Amourad I olarak anılmaktadır.
Edirne'yi alarak Balkanlar'a geçmiştir ve Balkanlar'da fetihler yapmaya başlayarak Osmanlı Devleti'nin sınırlarını genişletmiştir. 40'ın üzerinde savaşı yönettiği ve hiç yenilmediği çeşitli kaynaklarda söylenmektedir. I. Kosova Savaşı'ndan sonra savaş alanını gezerken bir Sırp askeri olan Milos Obilic tarafından hançerlenerek öldürülmüştür.

Padişahlık öncesi

Şehzadelik yılları hakkında elimizde hiç bilgi bulunmamaktadır. Annesi Rum asıllı Yarhisar tekfurunun kızı olduğu için, bundan ne kadar etkilendiği, örneğin Rumca bilip bilmediği, meçhuldur. Çocukluğu ve gençliğinde İznik ve Bursa'da medreseler açıldığı bilinmekle beraber I. Murad'ın bu kurumlarda veya bunlarda bulunan değerli hocalardan İslamî eğitim görüp görmediği; yahutta babası ve dedesi gibi geleneksel Türkmen eğitimi mi gördüğü bilinmemektedir.
Babası Orhan Bey Bursa'yı aldığı zaman (1326'da veya bazı kaynaklara göre 1324'de),Aşıkpaşazade tarihine göre bu şehir "Bey Sancağı" olarak örgütlenmiş ve Şehzade Murat sancak beyi olarak atanmıştır. Diğer kaynaklara göre ise Bursa doğrudan doğruya devlet merkezi yapılmıştır.
I. Murat'a Hüdavendigar ünvanı verildiği bilindiği; bu ünvanın daha çok Bursa Sancağı'nda kullanıldığı; sonradan II. Murat'a da verildiği göz önüne alınırsa, Bursa Sancak beyi olarak görev yaptığı çok olasıdır.
Olasılıkla Bursa Sancak Beyi iken, ağabeyi Süleyman Paşa'nın maiyetinde Rumeli fetihlerine katılmıştır. Süleyman Paşa'nın Çorlu'da bir sürek avı sırasına 1359'da ölümünden sonra üç yıl kadar (1359-1362) Beylerbeyi olarak Rumeli fetihlerine devam etmiştir. Ancak bazı kaynaklar oğlu Süleyman Paşa'nın beklenmedik ölümüne çok üzülen ve çok yaşlı olan Orhan Bey'in son günlerini inzivaya çekilip sessiz geçirdiğini, devlet idaresini oğlu Murat Bey'e bıraktığını yazarlar. Aşıkpaşazade ise Orhan Bey'in Süleyman Paşa ile aynı yılda öldüğünü bildirmektedir.

Saltanatı

1362'de Orhan Bey ölünce, kendisi Rumeli'de bir muharebe ortamında iken, Bursa ahilerinin kararıyla, hükümdar ilan edilmiş ve Bursa'ya çağrılmıştır.
Murad Bey tahtına geçtikten hemen sonra Aşıkpaşazade'nin deyişiyle "kendi vilayetinden ve Karesi'den eyi leşker cem edip" hemen Rumeli'ye dönme hazırlığı yapmaya başlamıştır.[3] Fakat komşu devletler ve diğer düşmanlar bu hükümdar değişikliğinden faydalanmak için hemen harekete geçmişlerdir. Bizanslılar Çorlu, Burgaz ve Malkara'yı geri almışlardır. Kısa bir zaman önce Osmanlılara katılmış olan Ankara'nın Ahileri şehirlerinden Osmanlı kale muhafızlarını kovmuşlardır. Büyük şehzade İbrahim ayaklanmıştır. Bizanslılar, anne tarafından VI. Yannis Kantakuzenos'un torunu olan ve imparator V. Yannis Palaiologos'un kızıyla nişanlı olan küçük şehzade Halil'i kışkırtarak ağabeyinin hükümdarlığını kabul etmemesine neden olmuşlardır.
Karamanoğulları da Osmanlılara hücum için ordusunu hazırlamaktaydı.
Murad Bey önce deneyimli komutanlar, ulema mensupları ve diğer ileri gelenler ile bir görüşme yapmış ve bu sorunların hepsine o yıl çare bulmuştur. Önce Ankara'ya hücum edip kaleyi ve şehri eline geçirmiş ve bozguncuları elimine etmiştir. Sonra Sultan Höyüğü (Eskişehir) almış ve Bursa'ya dönüp biraz daha savaş hazırlığı yapıp yapamadan Karamanoğulları üzerine yönelmiştir. Tarihçi Şükrullah'ın deyimiyle "Karaman Beyi de ileri gelip iki ordu karşılaştılar... Kargılar kırıldı, kılıçlar çentik çentik, kalkanlar paramparça oldu. Kişiler güz yaprağı gibi döküldü... Karamanlılar çerisinden Varsak, Tatar ve Türkmenden sayısız kişiler toprağa düştü... Karaman Beyi takımlarını, ağırlıklarını bırakıp kaçtı."[5] Bu sırada Eskişehir ve Bilecik taraflarında ayaklanma hazırlıkları içinde bulunan kardeşleri İbrahim ve Halil'i yakalattırdı ve boğdurdu.
O zamana kadar devlet göreneğine göre beylerbeylikleri ve sancak beylikleri hükümdarın kardeşlerine veya oğullarına verilmekteydi. Fakat Murat Bey kardeşlerini boğdurduğu ve çocukları da çok küçük yaşda olduğu için hanedan dışı atamalar yapmak zorunda kaldı: Lala Şahin Paşa beylerbeyi ünvanı ile ordu komutanı; Bursa Kadısı Cendereli (Çandarlı) Kara Halil Hayreddin'i de "kadı-asker" olarak atadı.

Sultan I. Murat

Anadolu'da durumu dengeli hale soktuktan sonra I. Murat Rumeli'ye hemen 1361'de dönüp Bizanslıların tekrar ellerine geçirdikleri Lüleburgaz ve Çorlu'yu yeniden eline geçirdi. I. Murat Lüleburgaz'da bir savaş meclisi topladı ve burada Edirne'nin alınması kararlaştırıldı. Hacı İl-Beyi ve Gazi Evrenos idaresi altında akıncı kolları Malkara, Keşan, İpsala ve Dimetoka doğrusu üzerinde ilerleyip hem buraları ele geçirip hem de Balkanlardan yardım gelmesini önlediler. Lala Şahin Paşa komutasında Osmanlı birlikleri bir karmaşık Bizans-Bulgar ordusuna karşı Sazlıdere Savaşı'nda galibiyet kazanıp; Edirne'nin fethine yol açtı. Böylece I. Murat Bizans'in Trakya'daki merkezi ve imparatorlukta üçüncü büyük şehir olan Edirne'yi (Adrianople) 1362'de ele geçirdi. [6]
Balkanlar'da genişleme startejisi uygulamak ve bunun daha kolay başarılmasını sağlamak için Edirne'yi devletin ikinci başkenti olarak seçti. Edirne, İstanbul ile Tuna yalıları arasındaki yolda en güçlü kaleydi; Bizans başkenti ve Balkan Dağlarından giden yolun önemli menzili olarak bu yolu kontrol etmekteydi ve Bizans'ın Balkanlardaki ordu ve idari merkezi idi. Edirne yeni kurulan Rumeli Beylerbeyliği'nin de merkezi oldu.
Bu stratejik avantajını kullanan I. Murat 1363'de Filibe (Philippolis/Plovdiv)'i ve Gümülcine'yi de eline geçirip İstanbul'a hem çok önemli vergi geliri, hem de hububat, pirinç gibi yiyecek maddeleri sağlayan ana yolların geçtiği Meriç Irmağı vadisini idaresine aldı. Bu aynı zamanda Bulgar Çarı John Aleksander'a Bizans aleyhinde Osmanlılara destek sağlaması için bir baskı yolu oldu. [7]
Artık hedef Bizans değil Balkanlar olmuştu. Bu yeni stratejik durum Bulgar, Bosna, Sırp, Macar ve Eflak devletlerini etkiledi ve Papa V. Urbanus'ın teşvikiyle yeni bir bağdaşıklık kuruldu.Hiristiyan devletlerin birliklerinden oluşan ve Macaristan Kıralı I. Layos komutanlığında bir Haçlı ordusu toplandı ve 1364 yazında bu ordu Balkanlar üzerinden Meriç vadisine inip Meriç Irmağı kenarından ilerlemeye başladı. Bu sırada I. Murat Anadolu'da Bursa'da devlet reformları ile uğraşmakta idi. Lala Şahin Paşa Edirne'yi korumak niyetiyle orada kalıp Hacı İl-Beyi komutasında bir süvari birliğini keşfe gönderdi. Haçlılar zaferlerinden emin olup Meriç kıyısında rahatlık içinde kampta bulunmaktaydılar. 26 Eylül 1364'de Hacı İl-bey'in birliği gün ağarırken aniden bir baskın hücumuna geçip bu Haçlı kuvvetini paniğe kaptırdı ve binlerce Bulgar, Sırp, Boşnak, Macar ve Eflaklı Haçlı asker öldürüldü veya Meriç'te boğuldu. Osmanlı tarihçileri bu müthiş baskını Sırp Sındığı olarak anmaktadırlar.[8]
1366'da Savoy Kontu olan Amedeus, yakın akrabası olan Bizans İmparatoru V. Yannis Palaiologos'a destek sağlamak için denizden küçük bir Haçlı seferine girişti. Venedik'ten 15 kadırga ile ayrılıp Konstantinopolis'e gitmekte iken Çanakkale Boğazı ağzında bulunan ve 12 yıl önce Osmanlılar tarafından Trakya'da ele geçirilip yerleşke kurulan ilk kent olan Gelibolu'ya hücum edip I. Murat kale garnizonuna zamanında yardım sağlayamadığı için bu şehri eline geçirdi. Bu stratejik kale böylece 10 yıl Latin-Bizans idaresinde kalıp ancak 1377 sonunda yine Osmanlılar tarafından geri alındı.[9]
I. Murat Bursa'dan Katalan Paralı Askerler Birliği kalıntıları elinde bulunan Karabiga'yı kuşatıp aldıktan sonra Rumeli'ye geçerek bir müddet Dimetoka ve Edirne'de oturdu ve bu kentlerin imarı ile uğraşıp buralarda birer saray ve camii yaptırdı. 1366-1368'de Bulgarların elinde olan Kızılagaç, Yanbolu, İhtiman, Samakov, Aydos ve Süzebolu kentleri ve Bizans idaresinde olan Hayrabolu, Pınarhisar, Vize ve Kırklareli Osmanlılar eline geçti. Bulgar Kıralı İvan Şişman ülkesinin önemli bir kısmını kaybetmiş oluyordu. 1368'de kızkardeşi Prenses Mara'yı I. Murat'la evlendirdi ve Bulgaristan'in Osmanlıların yüksek egemenligi altında bulunan bir vasal ülke olma statüsünü kabul etti.
1371'de Sırpsındığı Savaşı'nın intikamını almak isteyen Sırpları Çirmen Savaşı'nda yendi. Aynı yıl İstanbul'un yakınında bulunan Çatalca ele geçirildi. Osmanlı sınırları Sırp Despotluğu'na dayanmıştı. 1374'de Sırp Despotu Lazar ile yapılan bir anlaşma ile yıllık vergi vermek suretiyle Sırbistan 'in Osmanlılar yüksek egemenliği altında bir vasal ülke olması kabul edildi.
Bu gelişmeler Bizans'ı da yakından etkilemişti. Bizans İmparatoru V. Yannis Palaiologos I. Murat ile müzakerelere girerek 1373 başlarında bir anlaşma yapıp Bizans İmparatorluğu'nun yıllık vergi ödeyerek Osmanlılar yüksek egemenligi altında bir vasal ülke olmasını kabul etti. [9]Böylece Osmanlıların Rumeli'ye geçip yerleşmelerinden 20 yıl sonra Balkanlar'da bulunan üç devlette (Bizans, Bulgaristan ve Sırbistan) Osmanlıların yüksek egemenliğini kabul etmiş oluyordu.
Bizanslılarla yapılan anlaşmaya göre Bizans İmparatoru Osmanlı Sultanı istediği zaman imparatora yakın bir komutan altında asker de gönderecekti. Böylece Mayıs 1373'de Bizans İmparatoru Anadolu'da I. Murat'ın Çandaroğulları'na karşı açtığı bir savaşa katılmak zorunda kaldı.

Savcı Bey isyanı

Murat bu seferde iken "taht vekili" olan oğlu Savcı Bey bir şehzade ayaklanması başlattı. Gerçekte bu Osmanlı şahzadesinin ayaklanması İstanbul'da Bizans İmparatorluğu için imparator adaylari arasındaki taht kavgalarının bir uzantısı idi. I. Murat 1373de yanına vasal hükümdar olan Bizans İmparatoru V. Yannis Palaiologos ile birlikte bir Anadolu seferine çıkmıştı. Konstantinopolis'deki büyük oğlu Andronikos küçük kardeşi Manuel ile taht için rekabet halinde idi. Babasının başkenten ayrılmasından istifade eden Andronikos bir komplo yapıp imparatorluğunu ilan etti. Bu ayaklanma eylemine her nedense daha 14 yaşında olan Osmanli şehzadesi Savcı Bey de katılıp Rumeli'de babası I. Murat yerine hükümdar olduğunu ilan edip kendi adına hutbe okuttu. I. Murat, komutası altındaki Osmanlı güçleri ile hemen Rumeli'ye geçti. Şehzade Savcı Bey ve Bizanslı gaspçı Andronikos'un komutası altında bulunan birliklerle İstanbul yakınlarında "Apikridium" mevkinde bir çarpışma yapıldı ve I. Murat idaresindeki ordu Savcı Bey ve Andronikos'un ordusunu dağıttı. Savcı Bey Dimetoka'ya kaçtı ve orada yakalandı. Babası Savcı Bey isyanından çok etkilendiği için, önce onun gözlerine mil çektirme cezası uygulattı. Feridun Bey Münşeati terimiyle Savcı Bey "nur-ı basıradan mechur (görme ışığından yoksun)" edildi. [10]Aynı ceza Bizans İmparatoru V. Yannis tarafından asi oğluna da uygulandı. Fakat tarihçiler Bizans İmparatoru'nun bu cezayı daha hafif bir şekilde uygulayıp oğlunun gözlerine kızgın sirke döktürüp yarı kör ettirildiğini bildirirler. I. Murat oğlunu kör ettirdikten sonra öfkesini yenemeyip sonradan Bursa'da bulunan Savcı Bey'i boğdurarak idam ettirdi. Bursa dolaylarında başlayıp orada biten Savcı Bey öyküsü sonradan şiir ve romanlara konu olmuş bir trajik vaka oldu.

Anadolu'da kazanılan yeni yöreler

Elli yaşında iken 1376da I. Murat Bursa'ya döndü ve savaşsız geçen 5 yılı orada sarayında geçirdi.
1381'de oğlu Yıldırım Bayezid ile Germiyanoğulları Beyi Süleyman Şah'ın kızı Devlet Hatun ile evlendirdi. Germiyanoğulları çeyiz olarak Kütahya, Simav, Tavşanlı, Emet kentlerini Osmanlılara verdiler ve Süleyman Şah Kula'ya çekildi. Bursa'da yapılan görkemli düğüne konuk olan Hamitoğulları Beyi Hüseyin Bey ve elçisiyle görüşen I. Murat 80 bin altın karşılığında Akşehir, Yalvaç, Beyşehir, Seydişehir, Karaağaç, Eğirdir ve Isparta'yı satın aldı.[4] Bu siyaset sonucu Osmanlı kısa zamanda Karamanoğulları ile karşı karşıya geldi.
Böylece I. Murat "Sultan" sanısıyla anılması gerektiren bir güce ulaştı.

Balkanlar'da yeni fetihler

I. Murat saltanatının 1381i izleyen yıllarında Anadolu beyliklerinden Candaroğullarını içten zayıflatmayı ve Akdeniz'de güçlü Venedik devleti ile barışık kalmayı güden bir strateji uygularken Balkan sınırlarındaki akıncı beylerini ve ordu komutanlarını Balkan fetihine devamla görevlendirdi.
Gazi Evrenos Bey idaresindeki akıncı kolu daha önce kaybedilen Gümülcine'yi eline geçirdikten sonra Batı Trakya ve Makedonya'ya yoneldi. Balaban Bey Sofya'yi, Yahşi Bey Niş'i ele geçirdi. Akıncılar Vardar ve Struma nehirlerinin vadilerini takip ettiler ve hemen sonra Vezir Çandarlı Hayreddin Paşa ise Batı Trakya'da Kavala, Drama, Zihne, Serez ve Bizans'in ikinci büyük şehri olan Selanik'i aldı. Kara Timurtaş Paşa İştip ve Manastır ve Hayreddin Paşa Ohri'yi ele geçirip Arnavut sorunlarına müdahele edilmeye başlandı. Buralara Anadolu'dan yeni göçmen Türkmenler nakil edilerek Balkanların Türkleşmesi konusuna da eğilindi.

Karamanoğulları ile savaş

1.Murat 60 yaşını Bursa'da geçirmekte iken bu sefer de damadı Karamanlı Alâeddin Bey'le uğraşmak zorunda kaldı. Alâeddin Bey 1386'da Osmanlı sınırlarını çiğneyip Osmanlı idaresine 138'1de geçen Beyşehir'e saldırdı. Bunun üzerine I. Murat büyük bir ordu ile Karamanlı merkezi Konya üzerine yürüdü. Alâeddin Bey'in af dilemesini ve barış önerilerini kabul etmedi. Osmanli ve Karamanlı orduları Konya şehri yakınlarında bir çarpışmaya giriştiler. Alâeddin Bey yenildi ve Konya kalesine kapandı. Fakat Osmanlı ordusu kaleyi kuşatıp çok geçmeden alıp kenti fet ettiler. I. Murat'ın kızı ve Alâeddin Bey'in karısı Nefise Melek Hatun babası huzuruna çıkıp kocasının affını diledi. Oğluna karşı çok haşin davranmış olan, I. Murat damadına karşı çok bağışlayıcı davrandı ve onun hayatını bağışlayıp Bursa'ya döndü.

Balkanlar'da yeni müttefikler, Kosova Meydan Muharebesi ve ölümü

Osmanlı devlet idaresi bu sırada önemli bir değişme geçirdi. Çandarlı Hayreddin Paşa hastalanarak 22 Ocak 1387'da öldü ve yerine vezirliğe oğlu Çandarlı Ali Paşa atandı. O zamana kadar tek bir vezir varken, Karaman seferinden sonra bu seferde çok gayreti görülen Kara Timurtaş Paşa'ya da vezir payesi verildi. Böylece Çandarlı Ali Paşa da vezir-i azam payesini aldi.
1388de Balkanlarda yeni bir gaile ortaya çıktı. O zamana kadar vasal devlet hükümdarı olan Sırp Despotu Lazar ve Bosna Kralı Tvrtko, Hırvat prensleri ile Arnavutluk prensleri arasında bir Hristiyan bağdaşıklık cephesi kurdular. Amaçları yeni bir Haçlı Ordusu kurup, Osmanlı Devleti'ni Balkanlar'dan çıkarmaktı. Bu cephenin kurduğu ordunun ilk başarısı 1388 Ploşnik'te küçük bir Osmanlı akıncı birliğini bozguna uğratmak oldu. Bundan cesaret alan Macarlar, Ulahlar ve hatta bir Osmanli uyruğu konumlu Bulgarlar da bu cepheye katıldı.
1389'da yeni Vezir-i Azam ünvanlı Çandarlı Ali Paşa komutasında 30 bin kişilik bir kuvvet ile Rumeli'de sefere başladı. Bu kuvvet başarılar elde edip Tırnova ve Sumnu'yu aldı. Bu sırada I. Murat Anadolu'da beylerden ve ahaliden yeni bir ordu kurmakla meşgul olmakta idi ve çok gecmeden Rumeli'den de yeni takviye alan bu ordusu ile Bulgaristan'a girdi. Bunun uzerine Bulgar Kralı Şişman Hristiyan bağdaşıklıkdan ayrılıp teslim oldu. Ordunun bir kısmı Tuna boylarına yönelip stratejik Niğbolu ve Silistre kalelerini ele geçirdi. Haziran sonuna doğru büyük Osmanlı ordusu Kratova'da toplanmaya başladı ve burada I. Murat başkanlığında bir harp meclis kurulup bağdaşıklık ordusu üzerine yürüme kararı verildi. Şehzade Beyazid, Şehzade Yakup ve diğer deneyimli komutanlara görev belitilerek bir muharebe planı hazırlandı.
28 Haziran 1389'da Haçlı Ordusu ile Osmanlı ordusu Üsküp'ün kuzeyinde Kosova Ovası'nda büyük bir meydan muharebesine giriştiler. I. Kosova Savaşı olarak adlandırılan bu muharebede Osmanlı ordusu ile Hristiyan Sırp, Bosna, Eflak, Macar ve Hırvat bağdaşıklık ordusu sekiz saat süren bir çarpışmaya giriştiler. Hristiyan ordusu sonunda büyük bir bozguna uğradı. Muharebe bittikten sonra veya muharebe sırasında I. Murat, Sırp Miloš Obilić tarafından hançerlenerek şehid edildi. Böylece I. Murat harp sırasında öldürülen tek Osmanlı Sultanı oldu.
Bir ölüm kalım savaşı haline girmiş olan çarpışma ve hükümdara suikast olayı Türk/Osmanlı ve yabancı kaynaklarda çok farklı şekillerde anlatılır:
Birçok Türkçe kaynakta I. Murat geleneksel olarak savaş alanının dolaşırken Sırp Despotu Lazar'ın damadı olan yaralı Milos'un hançerine hedef olmuş; otağına götürülmüş; ama kurtarılamayarak ölmüştür.
Feridun Bey Münşeat adlı eserinde Milos'un Müslüman olmak istediği nedeniyle I. Murat'a yaklaşıp yeninde sakladığı hançerle onu kalbinden vurduğunu bildirir.

I. Murat'ın Kosova'daki türbesi
Dimitri Kantemir ise tarihinde [12] I. Murat'ın Kosova savaş meydanını gezerken yerdeki ölülerin çoğunun tüysüz delikanlılar olmasının nedenini sorduğunu; vezirin kendisine Padişahım zaten zafer bundan dolayı bizim olmuştur dediğini; I. Murat'ın ise bu harp meydanında öldürüldüğü hakkında önceki gece gördüğü bir rüyayı anlatmaya başladığını; bu sırada civarda yaralı bulunan bir Hıristiyan askerin bu konuşanlar kişilerin padişah ve veziri olduğunu anlayıp onlara hücum edip I. Murat'ın karnına hançerini sapladığını nakleder.
Yabancı kaynaklardan özellikle Sırp anlatımlarına göre, ise bir Sırp asılzadesi olan Milos'un görüşme talep ettiği; bunun kabul edilip serbestçe maiyeti ile birlikte I. Murat'in otağında huzuruna çıktığı ve onun üzerine atılıp onu hançerleyip öldürdüğü yazılır.
Bu olayla ilgili elde bulunan zamanına ait tek bir yazılı belge ise, Bosna Kralı I. Tvrtko'nun Floransa Senatosu'na gönderdiği 20 Ekim 1389 tarihli bir mektuptur. Bu mektuba göre muhaberenin başlarında Sırp ağır süvarilerinin bir hücumunda 12 kişilik bir grup Osmanlı ordusunu yarmayı başarmış ve bu 12 soylu süvariden biri I. Murat'ı öldürmüştür.
Bu kaynak karışıklığı dolayısıyla hala gizemini koruyan bu suikast olayı nasıl olursa olsun, Şehzade Beyazid'in muharebe sahasından çağrılıp otağda Sultan ilan edilip kendisine biat edilmesi; yakalanıp esir düşen Sırp Despotu Lazar'ın ve yakınlarının '"mukabeleyi-misil" olarak öldürülmesi I. Murat'ın muharebe tam olarak bitmeden bir suikasta uğradığını açıkca göstermektedir.

Murat'ın cenazesi, saltanat savı güder gerekçesiyle Kosova'da yeni padişah I. Beyazid emriyle boğularak öldürülen oğlu Yakup Bey'in cenazesiyle birlikte Bursa'ya getirildi ve Çekirge'deki türbesine gömüldü. Cenazenin sağlıkla nakli için, iç organları otağının bulduğu yerde Kosova'da defin edilmiştir. Türkler ve İslam dünyasında I. Murat'a Hüdavendigar lakabı ile kutsallık derecesinde saygı beslenmesine başlanmıştır. Böylece Kosova'da hala bulunan iç organlarının defin edildiği yer "Meşhed-i Hüdavendigar" adı ile ve Çekirge'de bulunan I. Murat türbesi birer ziyaretgah olmuştur.

Eşleri
Gülçiçek Hatun - Yıldırım Bayezid'ın ve Yahşi Bey'in annesi.
Marya Thamara Hatun - Bulgar Kralı'nın kızı.
Paşa Melek Hatun - Kızıl Murad Bey'in kızı.
Fûl-Dâne Hâtûn - Candaroğulları'ndan bir beyin kızı.
Fûl-Dâne Hâtûn - Bulgar Beyi'nin kızı.

Erkek çocukları
Yıldırım Bayezid
Yahşi Bey
Yakup Çelebi
Savcı Bey
Şehzade İbrahim

Kız çocukları
Nefise Hatun
Sultan Hatun

Kaynak: BURSADA BUGÜN

Bursa Bölge, 2011.08.21 08:33

12 Haziran'da Okullar Tatil Mi? 12 Haziran Neden Tatil?...

Gökyüzünde dev patlama! 300 ton TNT gücündeki olay kork...

286 yıla kadar hapsi isteniyordu! Gazeteci Mehmet Akif ...

Bursa'da kuzenini 5 yerinden bıçaklamıştı! Tutuklandı...

İndi-bindi için turistten 136 euro almıştı! Taksi şoför...

Havalimanında bir dilim baklava için istenen rakam isya...

Türkiye'yi yasa boğan otobüs yangınında flaş iddia! Fac...

Bursalı TOGG, pazar lideri!

Bursaspor Plus tanıtıldı!

Bu köyde fiyatı alıcılar belirliyor! Bursa'dan da gidiy...

ABD'de Epstein depremi büyüyor! Dosyalardan çıkan yeni ...

Bayram tatilinin acı bilançosu: Bakan Çiftçi açıkladı

Bursalılar dikkat, denizden kötü haber geldi: 'Şu an gi...

Nesrin Cavadzade yaz sezonunu açtı! Bodrum'daki görüntü...

Türkiye'nin en zengin ismi değişti! Murat Ülker'i gerid...

Tüm dünyayı şaşırtan teknoloji: Evler artık 48 saatte y...

Bursalı öğrencilere müjde! Yüz binlerce bilet bedava ol...

Hayat Bilgisi'nin Barbie'si İpek Erdem'in son görüntüsü...

Bursa'da zincirleme motosiklet kazası! Yaralılar var...

Bursa'da seferberlik! Arazideki yangın panik yarattı

Kabus can aldı! 15 yaşındaki çocuk kepçeyle defnedildi

Bursa'da bugün hava nasıl olacak? Meteoroloji güncel ta...

Nurgül Yeşilçay Marmaris tatilinde objektiflere yakalandı!

Bursa'da kayıp genç bulundu! Bursada Bugün'den gören du...

Bir sigara grubuna daha zam geldi! İşte güncel rakamlar...

Uzman isimden Marmara için korkutan açıklama! Yakın tar...

Bursa'da bugün hava nasıl olacak? Meteoroloji güncel ta...

YKS'ye günler kala Bursa'dan öğrencileri sevindiren hab...

Bursalı DJ dünya sahnelerinden köyüne döndü! 7'den 70'e...

"Taşacak Bu Deniz" setinde aşk iddiası!

Bursa'da kritik altyapı hamlesi! İçme suyu ve kanalizas...

En düşük emekli maaşı ne kadar olacak? Kulislerden o bi...

Bursa'da doğa harikası turizme kazandırılıyor!

Ümit Karan hakkında tahliye kararı

Bursa'da "Dur" ihtarını dinlemedi, sonrası pahalıya pat...

Bayram faciası 8 gün sonra acı bitti: Ceyhan Nehri'nde ...

AK Parti'de 4 il başkanı görevden alındı!

Bursa bu olayı konuşuyor! Annesini bıçakladı

Bursa'da sabah ortaya çıkan manzara şoke etti!

Ülkeyi kana bulayan terör saldırısı! Çok sayıda ölü ve ...

Onlar başardı ilk beşe girdi! Şimdi Bursalıların desteğ...

Bursa'da bugün hava nasıl olacak? Meteoroloji güncel ta...

Bursa'ya ceviz büyüklüğünde dolu yağdı! Vatandaşlar haz...

A Milliler hazırlık maçında Makedonya'yı rahat geçti!

Bursa'da da tesisi var! Ünlü sanayi devi Amerika'dan re...

Erken emeklilikte yeni dönem! SGK'dan 8 kritik uyarı

Reha Muhtar Neden Vefat Etti? Ünlü Televizyoncu Reha Mu...

Bursa'da yol verme tartışması kanlı bitmişti! Mahkeme k...

Milli efsaneler Bursa'da bir araya geldi!

Bursa'da alkollü sürücü dehşet saçtı! 17 yaşındaki genç...

Sadettin Saran hapis cezası aldı!

Bakan, büyük atamayı duyurdu! 29 bin personelin yeri de...

300 bini aştı, gözler o ilçeye çevrildi: Bursa'dan yeni...

Bursaspor Plus erişime açıldı!

Nilüfer'de dikkat çeken satış! Gözler 17 Haziran'da

Bursa'da ot toplama çalışması ölümle bitti!

Bursa'da polis peşine düştü, gerçek bir sokak ötede ort...

Temmuz maaş zammı şekilleniyor: En düşük emekli aylığı ...

Bursa'da annesini defalarca bıçaklamıştı! Acı haber gel...

Ünlülere yönelik uyuşturucu soruşturmasında flaş gelişm...

Bursa'da yerde buldukları kredi kartıyla alışveriş yapt...

Bursa'da korkunç olay: Tarladaki uyku sonu oldu

Bursa'da geceyi aydınlatan yangın! Mobilya dükkanı alev...

Ajdar'ın gençlik fotoğrafı ortaya çıktı! Görenler inana...

Bakan Gürlek'ten flaş açıklama! 140 yeni mahkeme geliyo...

Hayko Cepkin'den Travis Scott konseri yorumu!

Karadeniz rüzgarı Bursa'ya dönüyor: Nilüfer'de 3 günlük...

Bursa'da bayram sessizliği sona erdi! İlk mesai günü tr...

Bursa'da kan donduran olay: 10 yaşındaki çocuğun gözü ö...

4 ay sonra bir ilk! Saatler içinde milyonlar buhar oldu

Bursa semalarında yükselen mavi dolunay büyüledi

Bursa'da 70 adrese şafak baskını: Çok sayıda kişi gözal...

Bursa'da nefes kesen operasyon! Kaçak satışa hazırlıyor...

Bursa'da bereketli hasat! Çilek tarlada altın değerinde

Bursa'da firariler yakalandı! Kilolarcası ele geçirildi

Bursa'da çocuğunun gözleri önünde eşini öldüren adamın ...

Bursa'nın en hızlı büyüyen bölgesi için kritik adım! Si...

Türkiye'de manuel devir bitti! Taht artık otomatiğin

Bursa'da bugün hava nasıl olacak? Meteoroloji güncel ta...

Reha Muhtar'ın vasiyeti ortaya çıktı! "Cenazeme gelmesin"

Türkiye'nin nihai Dünya Kupası kadrosu açıklandı! Bursa...

Bursa'da yeni iş kapısı! Resmi duyuru geldi, 3 ilçede t...

Can Uzun Kimdir? Hangi Takımda Oynuyor? Piyasa Değeri, ...

Bursa çevre yoluna doğrudan bağlanıyor! İşte yeni yapıl...

Yılmaz Morgül'den şaşırtan itiraf: "Acun Ilıcalı'nın ay...

Para isteyen oğlunu öldürdü, cesedinin başında polisi b...

Bursa'da panik dolu dakikalar! Çok sayıda ekip bölgeye ...

Tartışma yaratan fotoğraf!

Etkin pişmanlık başvurusunda bulunmuştu! Muhittin Böcek...

Bursa'da ekipler sahada! Baştan aşağı temizleniyor...

Bakanlık ifşa etti! Köfte, kebap, lahmacun diye bakın n...

Bursa'da B/10K hattında güzergah değişikliği: O bölgede...

Bursa'da görenler gözlerine inanamadı! Trafiğin ortasın...

Bursa'da servis minibüsü kontrolden çıktı! Çok sayıda y...

Cenazede silahlı çatışma çıktı: "Oğlum bu ne, savaş ala...

Sır perdesi aralandı! Cinayetin arkasından o çete çıktı!

YKS öncesi kritik prova: Bursa'da ücretsiz TYT ve AYT d...

Bursa'da üç mahalleye doğal gaz müjdesi! Çalışmalar baş...

Filenin Sultanları yaza galibiyetle başladı!

Efsane model yuvasına dönüyor: Yeniden Bursa'da üretilecek

Dilan Polat'ın koruması Can Polat silahlı saldırıda öld...

Şener Üşümezsoy'dan dikkat çeken deprem çıkışı: Asıl ri...

Dua Lipa ve Callum Turner evlendi!

Tepki yağdı! Bir kamyonet dolusu sokak köpeğini bıraktı...

İş kazasında 3 eve ateş düştü! Elektrik akımına kapılar...

2026 Dünya Kupası simülasyonunda çılgın sonuç! Kupayı b...

2026 Dünya Kupası'nda kurallar baştan yazılıyor!

Bursa'ya yıllardır beklenen müjde! Geri sayım sürüyor

Bursa adeta fırına dönecek! Tarih verildi, güneyden gel...

Bursa'da gündem olan olay!

Karayolları İznik'e dev yatırım için düğmeye bastı! Can...

Bursa'da seyir halindeki araca silahlı saldırı! Kayınbi...

ABD-İran görüşmelerinde flaş gelişme! Trump değişiklik ...

Eşini odunla döverek öldürdü!

Bursalı TOGG, A Millileri böyle uğurladı!

Eşini ve bir kişiyi öldürdü, ardından kamera karşısına ...

İran füzelerle vurdu! Kuveyt Uluslararası Havalimanı'nd...

Temmuz zammı öncesi kritik tablo netleşiyor! Emekli ve ...

Bursa sahillerinde yaz hazırlığı tamamlandı! 24 halk pl...

Bursa'da dev üretim hazırlığı! Binlerce dönümde çalışma...

Varını yoğunu altına yatıranları yıkan haber!

Bursaspor tribünlerinin sevilen ismi yaşamını yitirdi...

CHP'ye yönelik yürütülen soruşturmada flaş gelişme! İl ...

Bursa'nın 'Küçük Venedik'i için düğmeye basıldı! İşletm...

Karga saldırısından kurtulmak için yerlerde yuvarlandı!...

Savcılıktan MASAK'a yazı gitti! CHP'nin 38. Kurultayı'n...

Bursa'da bu atıkları getirenlere ödül var! Mahalle list...

Alkolmetreye ısrarla üflemedi! Hayatının cezasını yedi...

Bursa'da meydan muharebesi! Polis havaya ateş ederek mü...

Bursa'da iki araç durduruldu, gerçek sonradan ortaya çıktı

Bursa'da scooter üzerindeki aile yürekleri ağza getirdi

Marmara Denizi'nde nadir tür görüntülendi! Uzmandan kri...

Bursa'da kurbanlık paraları uçtu gitti! Suriyeli çalışa...

Bir markanın çocuk kıyafetinde tehlike: Raflardan tek t...

Arda Güler'in 68 metrelik golü La Liga'da sezonun en iy...

Bursaspor'dan yeni sezon çıkarması! 7 forma görücüye çı...

"12'den sonra Antalya'da devlet biziz" dedi! İşte son h...

Lüks oldu: Bursa Kebabı'nın bir porsiyonu cep yakıyor!

Bursa'da fabrika yangını! Ekipler seferber oldu

Yargıtay'dan emsal karar! İş yerinde çekilen fotoğraf b...

Bursa'da o plajlara gidenler yaşadı! Ücretsiz şezlong h...

Görükle'ye gidenler dikkat! Trafiğe takılmadan en hızlı...

İşte Bursa'da en kolay iş bulan ve en çok aranan meslek...

Bursa'da inşaatta ölüm! 30 yıl önceki detay şoke etti...

Çocuğuna saldıran köpeği vuran şahıs ilk kez konuştu! "...

Bursa'da ağacın altına sığınan koyunların üzerine yıldı...

Bursa'nın gizli darphanesi! Üreticisine sadece bir sezo...

Reha Muhtar-Gülşen olayı yeniden gündemde! "Pişti" anıs...

Bursa'da dev TOKİ projesi için yer arayışı!

Karacakaya'dan Bursaspor Plus'a dev destek!

Aman dikkat! Marketlerde kapış kapış satılan ürün zehir...

Hizbullah ateşkesi reddetti! Sirenler çalmaya başladı

Gece yarısı 50 milyon lira kül oldu! Kundaklama şüphesi...

Türkiye'de eşi yok! Bursalı ustadan 302 efsanesine inan...

Bursa'da polis ekipleri seferber oldu, her yerde aranıyor!

Uzak Şehir 63. Bölüm Sezon Finalinde Kimler Öldü?

Osmanlı'dan günümüze ayakta kaldı: Bursa'nın en köklü o...

Bursa sahnesinde şov zamanı: Cevriye Müzikali yazın en ...

Bursa'da sağanak yağış başladı

Bursa'ya 2 bin 190 konutluk TOKİ fırsatı! Kurasız satış...

Öldürdüğü eşine bir gün önce çelenk göndermiş!

Otomotiv devi Türkiye'de 2 modelini geri çağırıyor!

Ahırının yanına devasa stat yaptılar! İnat etti arazisi...

Bursa'da otomobil küle döndü! Sürücü son anda kurtuldu

Altın için tarih verildi! "İkiye ayıracağız"

Genç sağlık çalışanı ölü bulundu!

Bursa'da kene kabusu büyüyor!

Bursa'da gündem olan konu! Ev almak yıllar değil, on yı...

Milyonlarca dolarlık sanat eserinde şoke eden olay: Pol...

Zirvede Bursa damgası! Devleri geride bıraktılar

Adnan Oktar soruşturmasında ünlü fenomen için gözaltı k...

Bursa'da gece saatlerinde bir yangın daha! Baraka kulla...

Bursalılar akın edecek! Büyükşehir Belediyesi duyurdu: ...

Bursa'da kontrolden çıkan tır makasladı! Trafik kilitle...

Brezilya'da yolda yürüyen kadın kanalizasyona düştü! Ka...

Simge Sağın tatil sezonunu açtı! İlkay Şencan ile payla...

Bursa'da bir mahalle evlerini terk etti!

Yalnız yaşayan yaşlı kadının yardım çığlıkları acı sonu...

Bursa'da Suriyeli çalışan hayatının şokunu yaşattı: 'Ar...

'Selcuksports' kanalının sahibi tutuklandı...

Yeşil-Beyaz sevdada 63. yıl gururu: "Aşk laftan anlamaz...

Türkiye'nin ilki olan market yıllar sonra faaliyetlerin...

Bursa'da bu mahallelerde sular kesilebilir! Tarihler aç...

Bursa'da korkutan yangın! Küçük Sanayi bölgesinde alevl...

Bursa'da dev projede sona yaklaşılıyor! Binlerce dekar ...

Orta Doğu bir kez daha yangın yeri! İran-ABD müzakerele...

İşlemediği suç kalmadı! Alkollü sürücüye dudak uçuklata...

Online alışverişte kurallar baştan yazılıyor: Artık suç...

Atmosferde 'El Nino' alarmı! Yeni rekorlar görülebilir

Türkiye bu tehlikeyi konuşuyor! Bursa'da evin içinden ç...

Bugün son gün: Ödemeyi unutan yandı!

Pompa fiyatlarında sürpriz gelişme! İndirim bu gece baş...

Rekolte yükseldi, hedef büyüdü: Bursa'nın 'mavi altını'...

Bursa'da tarım ilacı alarmı: Çiftçi hastaneye kaldırıldı

Bursa'da düğün konvoyunda tehlikeli anlar! Trafikte şok...

Uzun zamandır toprağın altındaydı! Bu sefer define deği...

Bursalıların yaz rotası belli oldu! İşte en popüler sah...

Bursa'da vatandaşa iğrenç tuzak! Her saniyesini kayıt a...

Avrupa'da kavurucu sıcaklar can almaya devam ediyor! 1 ...

Bursa'da facianın eşiğinden dönüldü! Geri dönüşüm tesis...

CHP'de 111 vekilden olağanüstü kurultay çağrısı: İşte i...

Uzak Şehir Yeni Sezon Fragmanı Yayınlandı mı?

Bursa'da yangın paniği! Alevler bir anda yükseldi...

Kestel'de dikkat çeken ihale! Lokanta, düğün salonu ve ...

Tekme tokat yol verme kavgasına girişmişlerdi! Bedeli a...

Ünlü gazeteci Reha Muhtar hayatını kaybetti

Nilüfer Belediyesi'nde sürpriz ayrılık! Sezgin'den veda...

Yıldız Tilbe'den Bursa'da unutulmaz gece

Bursa'da bir mahalleden kötü kokular geliyor!

TÜİK son verileri açıkladı: İşsizlikte dikkat çeken değ...

Nilüfer'de yüzlerce çocuğu ilgilendiriyor! Bu yıl ilk k...

Ülke tarihine geçen uyuşturucu operasyonu! Muzların ara...

Rubio'dan Ankara'daki NATO zirvesi için kritik açıklama...

Nev Sağlık Grubu başı çekti, Bursaspor lansmanında mily...

Bursa'da görsel şölen! Görenlerin yüzünü güldürdü

Bursa'da film gibi olay: Esnafın meydan dayağı kameraya...

Bursaray Sefer Saatleri ve Durakları (Güncel)

Dünya bu gelişmeyi konuşuyor: Kritik saatler...

Polatların acı günü! Kızı sinir krizi geçirdi

Türkiye'de bir ilk! Valilik karar aldı... Sigara yasağı...

Bursa Osmangazi'ye 9500 kilometre ötede kardeş şehir!

Bursa'da yıllar süren kayıp çocuk soruşturmasında kriti...

Bursa'dan dünyaya meydan okuyan başarı: Robotik olimpiy...

Aracı olanlar dikkat! Bursa'da tabelalar yeniden değişiyor

Uzun süredir böylesi görülmedi! 3 indirim birden geliyor

Milyonlar bu haberi bekliyordu: AYM süresiz nafaka için...

Jennifer Lopez'in göğüsleri damga vurdu

Bursalı yolcular isyanda: "Bekleme süresi 1,5 saat"

Bayram tatili dönüşü kabusa döndü! Araç kuyruğunun sonu...

Her gün yüzlerce kişi Bursa'yı kuş bakışı izliyordu! Ka...

Bursa'nın en uygun mekanında fiyatlar değişti: İşte kal...

Bursa'yı Karanlık Günler Bekliyor: Bu Bölgelerde 3 Gün ...

Bursalılar dikkat! Hobiniz cebinizi yakmasın: İşte yasa...

Cam silerken apartman boşluğuna düştü: 43 yaşındaki kad...

Aylık geliri kalem kalem hesaplandı! 'Çok iyi para'

Kurban etinde gizli tehlike: "Kokmuyor diye güvenmeyin"

Bursa'da gündem olan olay! Parkı ateşe verdiler

Bursa'da hafta sonu planı arayanlara müjde: İki gün boy...

Bursa'da trafiği durduran görüntü: Ana yolda başıboş do...

Sibel Can ve Emir Sarıgül için evlilik iddiası! miami d...

KVKK'dan kritik hamle: Çalışan takibinde o yöntemler ri...

Bursa'da trafikte ölümle burun buruna getiren hareketle...

Kahreden kaza! 3 yaşındaki Muhammed babasının kullandığ...

Bursaspor'da sponsorluk müjdesi! Otomotiv devi ile anla...

4 şirket ve çok sayıda akaryakıt istasyonuna kayyum ata...

Yakup TV tutuklandı! Atatürk ve Cumhurbaşkanına yönelik...

Akaryakıtta yeni zam sonrası tabela değişti: Bursa'da g...

Berber ve kuaför sektöründe tarihi karar! Bursa pilot i...

Bursa'da geleneksel şenlik bu sene de yapılacak!

Bursa'da tesislere zam geliyor! İşte yeni tarifeler...

Bursa'da testere faciası!

Nijerya'da Ebola alarmı! Tablo kötüleşiyor...

Kapı önünde şoke eden olay! Poşetten bebek çıktı

Milyonlar merak ediyor... Nafaka kalkıyor mu? Aile huku...

Arda Kural aşkını ilan etti! Romantik paylaşımlar sosya...

Markette kartı çalışmadı, Bankaya gidince hayatı değişti!

Bursa'da tarlalarında yıllardır süren gelenek! Güneşin ...

Cumhurbaşkanı Erdoğan'dan çarpıcı açıklamalar: "Yerel y...