Son iki yıldır pandemi ile mücadele eden turizm sektörü artık kayıpları telafi etme dönemine girdi. Turizmde 2022 hedefi; 45 milyon turist, 35 milyar dolar gelir.
ELİF DİDEM DANACIOĞLU / BURSADA BUGÜN
Turizm ve konaklama sektörü pandeminin son iki yılda en fazla etkilediği sektörlerin başında geldi.
2019 yılında 9,2 trilyon dolarlık büyüklüğe ulaşan turizm sektörü 2020 yılını 4,7 trilyon dolar büyüklükle kapattı.
Verilere göre, sektörün küresel ekonomiden aldığı ortalama yüzde 10'luk pay yüzde 5,5 seviyesine kadar geriledi.
Pandemi döneminde küresel ölçekteki istihdam 62 milyon azalarak 272 milyona indi. Sektör, sadece bir yılda toplam istihdamının yüzde 18,5'ini kaybetti.
Ülke ekonomisi için büyük bir öneme sahip olan turizm sektörü yeni başarılara odaklanması adına devlet destekleri ve gelecek stratejileri kritik önem taşıyor.
Aynı zamanda, ekonomide cari açığın kapatılması hedefiyle yeni bir model belirleyen Türkiye için turizm sektörü de artık çok daha stratejik bir önem taşıyor.
Öte yandan, sektörde güvenlik ve hijyen tüketici tercihlerini belirleyen ana unsur olurken, doğa ile baş başa kalınacak bölgelere, butik destinasyonlara, eko turizme, kamp, karavan ve bireysel tatillere ilgi arttı.
TURİZM SEKTÖRÜNDE YAŞANAN GELİŞMELER
Geçtiğimiz günlerde TÜRSAB Yönetim Kurulu Üyesi Hasan Eker'i ziyaret ettim.
Hasan Eker ile turizm sektörünü ve 2022 yılı beklentilerini konuştuk.
Türkiye Seyahat Acentaları Birliği (TÜRSAB) Yönetim Kurulu Üyesi ve BTSO Meclis Üyesi Hasan Eker, "Aşının yaygınlaşması ve Covid-19 tedavisinde kullanılacak ilaçların kullanım izinlerinin çıkmaya başlaması 2022'nin daha iyi bir yıl olacağı konusunda umutlarımızı artırıyor. 2022 yılında 45 milyon ziyaretçi ve 35 milyar dolar turizm geliri hedefliyoruz" diyor.
BURSA GENEL DEĞİŞİM ORANI (2020 KASIM - 2021 KASIM)
DOLULUK ORANI ORTALAMA KALIŞ SÜRESİ
2020 KASIM SONU 28,77 1,81
2021 KASIM SONU 36,65 1,87
DEĞİŞİM ORANI %27,41 %3,13
Bursa'nın ülkenin turizm hedeflerine büyük katkı sağlayacağını söyleyen Hasan Eker, Bursa'nın kış ve termal turizm başta olmak üzere gastronomi, kültür-kongre, eko ve şehir turizmi ile öne çıktığını söyledi.
DOLULUK ORANI ORTALAMA KALIŞ SÜRESİ
ULUDAĞ (2021 KIŞ SEZONU) 39,03 2,36
ULUDAĞ (2021 YIL BAZINDA) 23,85 2,32
Bursa'da turizmin geliştirilmesi için önemli adımlar atılmaya devam ediliyor.
Tanıtım ve pazarlama konusunda destinasyon odaklı çalışmalar yapılmasının daha doğru olacağına değinen Hasan Eker, Bursa'nın çok ciddi bir kültür turizmi potansiyeli bulunduğunun altını çiziyor.
BURSA İLİ MİLLİYETLERİNE GÖRE TURİST VERİLERİ
(30 KASIM 2021 İTİBARİYLE)
Tesise geliş sayısı Geceleme sayısı Ortalama Kalış Süresi
Yerli toplam 770.140 1.361.065 1,77
Yabancı toplam 147.231 352.978 2,40
Genel toplam 917.371 1.714.043 1,87
Destek ve tanıtım faaliyetlerinin artması gerektiğine işaret eden Hasan Eker, dış ticaret açığını tek başına kapatabilen sektör olarak turizme kamu desteği verilmesinin öneminin altını çizdi.
PANDEMİDEN SIKILAN İNSANLARIN TATİL ÖZLEMİ SEKTÖRÜ ŞAHA KALDIRACAK
2022'nin turizm sektörü için nasıl bir yıl olmasını bekliyorsunuz?
Aşılanmanın artmasıyla 2022 yılında turizm hareketliliğinin artacağını düşünüyoruz. Pandemi nedeniyle seyahat edemeyenlerde ciddi bir tatil özlemi oluştu. Bu durum 2022 yılı rezervasyonlara yansıyacaktır.2022'yi 40 milyonu yabancı, 5 milyonu da yurtdışında yaşayan vatandaşlar olmak üzere toplam 45 milyon ziyaretçi, turizm gelirimizde de 35 milyar dolar seviyesinde olmasını bekliyoruz.
TURİZM GELİRLERİ DÖVİZ KURLARINDAN ETKİLENİYOR
TÜRSAB Yönetim Kurulu Üyesi ve BTSO Meclis Üyesi Hasan Eker, "Aşının etkisiyle birçok noktaya ulaşım açıldı. Oteller, acenteler, tur operatörleri; 2022 anlaşmalarını yaptılar. 2021'in ikinci yarısından itibaren önemli bir turizm hareketliliği oluştu. Kongre, seminer ve toplantı organizasyonlarında ve tatil turizminde hareketlilik başladı. Turizm gelirleri döviz kurlarından etkilenmektedir. Döviz kurları yükseldiğinde turistik hizmetler ucuzlayacağından dolayı, talep artışının sonrasında turizm gelirlerine olumlu etkiler sağlanıyor. Döviz kuru yüksekliği ülkeye gelen turist sayısını artırdı. Avrupa ülkeleri için Türkiye turizmi ucuz bir destinasyon oldu. Bu durum talebi arttıracaktır. Yabancı turist sayısı artarken, iç turizmde aynı artış olmayabilir. Maalesef alım gücü düştü, gelir artarken giderlerde arttı. O yüzden iç pazarın turizm payı azaldı. Döviz kurunun yükselmesiyle birlikte Türkiye'den yurtdışına giden yerli turist sayısında da azalma var. Döviz kuru artışları yerli turist sayısının azalmasıyla acentelerin gelirleri de düştü. Yurtdışından Türkiye'ye turist getiren acente ve oteller için avantaj iken; Türkiye'den yurtdışına turist gönderen acenteler içinde dezavantaj oldu. Turizmin tüm paydaşları aynı şekilde etkilenmiyor. Yurtdışına giden turist açısından dövizdeki artış, acentelerin planlamalarını çok zorlaştırdı. Hac Umre ve Kabe'nin kapalı olmasından dolayı da acenteler durgun dönem geçiriyor" dedi.
"CİDDİ FİYAT ARTIŞLARI VAR"
Otel fiyatlarında çok ciddi artışlar olduğuna değinen Hasan Eker, şöyle devam etti: "Talepleri azaltacaktır. Otel fiyatlarındaki artışın temel nedeni karlılık anlamında bir artış değil, giderlerin artmasından kaynaklı bir artış. Enerji, gıda ve personel olmak üzere en önemli gider kalemleri olarak sıralayabiliriz."
"CARİ AÇIK DENGESİNE ÇOK KAR OLARAK YANSIMAYACAK"
2019 yılı turizm zirvesini yakalayabilecek miyiz? Turist başı harcama 2022 yılında ne kadar olacak?
2019 yılında 52 milyon turist ziyaretçi, turizm gelirinde de 34 milyar dolar seviyesini yakalamıştık. Kişi başı turizm gelirimiz 650 dolardan 800 dolar seviyesine çıktı. Fakat cari açık dengesine çok kar olarak yansımayacak. Maliyetlerin artmasından kaynaklı bir artış oldu. 2019 yılında 35 milyar doların Türkiye'ye bıraktığı döviz ile 2022'deki 35 milyarın Türkiye'ye bıraktığı döviz aynı değil. Çünkü bunun büyük bir kısmı ithalata ve maliyetlere gidecek. 2022 yılında kişi başı turizm geliri 900 dolara çıkar diye düşünüyorum.
"PERSONEL VE PAZARLAMA DESTEĞİNE İHTİYACIMIZ VAR"
En önemli giderlerden birinin personel ödemeleri, stopaj ve vergiler olduğunu ifade eden Hasan Eker, "Turizm sektöründe personelden alınan vergiler azaltılırsa ve masraflar düşürülürse eğer; daha fazla personel çalışabilir, istihdam artar, kayıt dışı önlenir ve maliyetler düşer. Personel ve pazarlama - tanıtım desteğine ihtiyacımız var. Ekonomi Bakanlığı tarafından sunulan döviz getirici hizmet desteklerinin turizmcilerde de uygulanması lazım" dedi.
"BİREYSEL SEYAHATİ PAZARLAMALIYIZ"
Hangi pazarların ilgi göstermesini bekliyorsunuz?
Türkiye'ye son yıllarda Avrupa ülkelerinden gelen toplam ziyaretçi sayısı içindeki payı yüksek seviyesinde. Dünya Sağlık Örgütü tarafından bireysel ve yakın çevreye (Rusya, Ukrayna, Balkanlar, Avrupa ülkeleri, Türkî Cumhuriyetler, İran, Irak ve Körfez ülkeleri gibi...) olan seyahatlerin artacağı öngörülüyor. Örneğin; İran ve Irak'tan Güney Anadolu Bölgesine, Balkanlardan İstanbul ve Bursa'ya ve Rusya, Ukrayna, Almanya, İngiltere ve Hollanda ülkelerinden Türkiye'ye önemli bir talep olacaktır. Arap ülkelerinin Bursa'ya ilgisi var. Rusya, Ukrayna ve Romanya pazarına ağırlık vermemiz gerektiğini düşünüyorum. Bu pazarlar daha çok deniz, kum ve güneş turizmi için ülkemize geliyorlar, fakat kültür turizmine de ayrı ihtiyaçları var. Bursa'ya kültür turizmi ile çekebileceğimizi düşünüyorum. Dağınık bir pazarlama yöntemi ile değil, uzun vadeli, markalaşmaya yönelik iyi bir iletişim planı ve sürdürülebilir bir reklam tanıtım faaliyeti yapmamız lazım. Türkiye paket tur ile satış yapıyor. Kültür turizmi paket tur için çok uygun değil. Bursa olarak bireysel turisti (kendi planını kendi yapan turisti) çekmeliyiz. Bireysel seyahati pazarlamalıyız.
"YENİ TRENDLERİN GELİŞECEĞİ BİR YIL OLACAK"
Turizm sektöründe yeni trendler var mı?
Pandemi ile butik destinasyonlara, tesislere, eko turizme, kamp- karavan tatillerine, çadır, yatçılık ve doğa otellerine ilgi arttı. Önümüzdeki yıl deniz, kum, güneş tatiline olan ilgi devam edecek. Pandemide güvenlik ve hijyen tüketici tercihlerini belirleyen ana unsur oldu. Tatillerde kalış süreleri uzamaya başladı. Yeni trendlerin gelişeceği bir yıl olacak.
"YÜZDE 70'E YAKIN BİR DÜŞÜŞ VAR"
Rezervasyon noktasında hangi aşamadayız?
Yurtdışından Türkiye'ye rezervasyon olarak iyi durumdayız. Yaz sezonu rezervasyonlarında Rusya, Ukrayna, İngiltere, Polonya, İran, Türkî Cumhuriyetleri ve Hollanda ülkelerinden ciddi bir talep artışı var. Bursa'ya Malezya ve Kore'den gelen turistler var. Suudi Arabistan'da siyasi kriz devam ediyor. Orada ki turistte ciddi sorun var. Suudi Arabistan pazarı Türkiye ve Bursa turizmi için önemli. Dövizin pahalı olmasından dolayı yurtdışı turları pek düzenlenemiyor. Türkiye'den yurtdışına gönderdiğimiz turistte yüzde 70'e yakın ve ciro bazında yüzde 30 düşüş var.
"SUUDİ ARABİSTAN SORUNU ÇÖZÜLÜRSE EN AZ 2 KAT ARTIŞ OLUR"
İç turizmde nasıl bir hareketlilik bekliyorsunuz?
Bursa iç turizmde en çok pay alan şehirlerden biri ve özellikle günübirlik konaklama alternatifleri sunan bölgeleriyle cezbedici bir rota oluyor. Tarih, termal, güneş, iş seyahatleri ve kongre turizmi anlamında da Bursa'nın ciddi bir iç turizm pazarı var. Tarihi Çarşı ve Hanlar Bölgesi projesi ile Bursa nefes almaya devam ederken tarihi dokusu gün yüzüne çıkıyor. Bursa, Osmanlı kent kimliği ile markalaşmalı. Şubat ayı içerisinde Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın Suudi Arabistan'ı ziyaret edeceği ve siyasi sorunu çözeceği söyleniyor. Suudi Arabistan sorunu çözülürse eğer, geçen yıla göre Bursa turizminde en az 2 kat artış olur. Bursa'nın en büyük turizm pazarı ve arap pazarının yarısı Suudi Arabistan'dır. Bursa'nın turizm pazarındaki payı artacaktır. İç pazarı güçlendirmek için bundan sonrada çalışmalarımızı sürdüreceğiz.
Kaynak: BURSADA BUGÜN
Ekonomi, 2022.01.28 13:30