Atipik depresyon; iştah ya da kilo artışı, aşırı uyku, geçmeyen yorgunluk, negatif ruh hali ve reddedilmeye karşı aşırı duyarlılık gibi birçok belirtisi olan bir depresyon türüdür.
Her tür depresyon üzgün hissetmenize ve hayattan zevk almanıza engel olabilir. Atipik depresyon, nasıl hissettiğinizi, düşüneceğinizi ve davranacağınızı etkileyebilir. Duygusal ve fiziksel sorunlara yol açabilir. Normal günlük aktiviteler yapmakta zorlanabilirsiniz ve bazen hayat yaşamaya değmezmiş gibi hissedebilirsiniz. Atipik depresyon tedavisi, ilaç tedavisi, konuşma terapisi (psikoterapi) ve yaşam tarzı değişiklikleri ile yapılabilir.
Belirtiler
Atipik depresyonun belirtileri kişiden kişiye değişebilir. Anahtar belirtiler şunlardır:
- İyi haberlere veya olumlu olaylara cevaben geçici olarak yükselen depresyon
- İştah artışı veya kilo alımı
- Çok fazla uymaya rağmen, günlük yaşamda uykusuzluk
- Kollarda veya bacaklarda günde bir saat veya daha fazla süren ağrılar
- Reddedilmeye veya eleştiriye duyarlılık ve aşırı tepki
- Bazı insanlar için atipik depresyonun belirtileri intihar hissi veya günlük temel aktiviteler yapamamak gibi şiddetli olabilir.
Günümüzde psikiyatrik toplulukta "kalıcı depresif bozukluk" olarak bilinen atipik depresyon, çocuklarda ve ergenlerde bir yıldan fazla olmamakla beraber daha çok gün boyunca depresif bir ruh hali varlığını içeren bir durumdur. Atipik depresyon daha çok genç yaşlarda ortaya çıkar ve çok yaygındır.
Atipik depresyonu melankolik depresyondan ayırt eden özelliklerinden biri duygudurum reaktivitesidir. Başka bir deyişle, atipik depresyonu olan kişi, olumlu bir şey olursa ruh halinin düzeldiğini görecektir. Melankolik depresyonda, olumlu değişiklikler nadiren ruh halindeki bir değişikliğe neden olur.
Nedenleri
Atipik depresyonun; ruh halini düzenleyen ve beynin bir bölgesinin diğeriyle iletişim kurmasına izin veren beyin devrelerinin işlev bozukluğunun bir sonucu olduğuna inanılmaktadır. Bu devrelerde bulunan sinir hücreleri, sinyalleri, dopamin, serotonin ve norepinefrin gibi nörotransmiterler denilen beyin kimyasalları yoluyla iletir. Antidepresan ilaçların bu kimyasalları "kıvılcımlandırması" ve böylece ruh hali ile ilgili beyin devrelerinin etkinliğini arttırdığı düşünülmektedir.
Depresyonun kesin nedeni bilinmemekle birlikte, aşağıdakiler atipik depresyon için risk faktörleridir:
- Ailede depresyon öyküsü
- Önemli bir kayıp: Ölüm, boşanma veya ayrılma
- Kişilerarası çatışmalar ve suçluluk gibi duygular
- Her türlü suistimal: Fiziksel, cinsel veya duygusal
- İş değiştirme veya kaybetme, mezun olma, emekli olma veya başka bir yere taşınma gibi her türlü önemli yaşam olayı
- Kanser, kalp hastalığı, felç veya HIV gibi her türlü ciddi hastalık
- Uyuşturucu veya alkol bağımlılığı
- Travmatik çocukluk deneyimleri
- Bipolar bozukluk öyküsü
- Stresli yaşam olayları
Önleme
Atipik depresyonu önlemenin kesin bir yolu yoktur, ancak bu stratejiler yardımcı olabilir:
- Stresi kontrol altına almak, esnekliğinizi arttırmak ve özgüveninizi arttırmak için adımlar atın.
- Zor durumlarınızda size yardımcı olmak için özellikle kriz zamanlarında ailenize ve arkadaşlarınıza ulaşın.
- Depresyonun kötüleşmesini önlemeye yardımcı olmak için sorunun ilk işaretinde tedavi alın.
- Semptomların nüksetmesini önlemek için uzun süreli bakım tedavisini düşünün.
Tedavi
Çoğu durumda, tedavi, ilaçlar, konuşma terapisi ve yaşam tarzı değişikliklerinin bir kombinasyonunu içerir. Doktorunuz antidepresanlar yazabilir. Atipik depresyonu olan bazı insanlar, trisiklik antidepresanlara iyi yanıt vermezler. Bununla birlikte, birçok antidepresanın, hastalığın tedavisinde etkili olduğu kanıtlanmıştır. Doktorunuz belirtileri kontrol etmek için bir ilaç ya da ilaç kombinasyonunu yazabilir.
Antidepresan almanın diyetinizi değiştirmeyi gerektirebileceğini not etmek önemlidir. Antidepresanlar, doğum kontrol hapları dahil olmak üzere belirli gıdalar ve ilaçlar ile etkileşime girebilir. Yeni bir ilaç almaya başlamadan önce doktorunuza yan etkileri ve yiyecek ya da ilaç etkileşimleri hakkında soru sormayı unutmayın.
Yaşam tarzı değişiklikleri
İlaç ve tedavinin yanı sıra, yaşam tarzı değişiklikleri atipik depresyon belirtilerini hafifletmeye yardımcı olabilir.
- Uyuşturucu ve alkolden kaçınmak
- Haftada en az üç kez egzersiz yapmak
- Bolca uyumak
- Derin nefes alma ve meditasyon gibi rahatlama tekniklerini uygulamak
Atipik depresyon ile yaşamak
- Bir günlük tutun veya her gün herhangi bir şey yazın.
- Gününüzü önceden planlayın ve zamanınızı iyi yönetin.
- Yoga veya meditasyon gibi stresi yönetmeye yardımcı aktivitelere katılın.
- Kendinizi izole etmek yerine, kendinizi aileniz ve arkadaşlarınızla kuşatın.
- Güvenilir bir arkadaş edinin.
Kaynak: BURSADA BUGÜN
Sağlık, 2019.02.28 15:21