Aralık ayına girilmesine rağmen mevsim normallerinin üzerinde seyreden sıcaklıklar, yetersiz yağışlar nedeniyle ayçiçeğinde verim kaybı yaşanmasına neden oldu. Son iki sezondur zarar ettiklerini belirten üretici, ayçiçeği yerine buğday ekimine yönelirken bu durum ayçiçek yağı fiyatlarının hızlanarak artmasına neden oldu.
Dünya genelinde olduğu gibi Türkiye'de de iklim değişikliğiyle birlikte yaz aylarında aşırı sıcaklar etkisini gösterirken, yetersiz yağışlar kuraklığa neden oldu. Türkiye'nin yağlık ayçiçeği ihtiyacının önemli kısmını karşılayan Edirne'de üretici, kuraklık nedeniyle son iki yıl üründe verim kayıpları yaşadı. Kimi bölgelerde üreticiler düşük verimler nedeniyle tarlasını biçmedi.
'ÇİFTÇİ KURAKLIKTAN DOLAYI AYÇİÇEĞİ EKİMİNDEN UZAKLAŞTI'
Trakya Birlik Yönetim Kurulu Başkanı Şafak Kırbiç, yaşanan verim kayıplarının üreticinin üretim desenini değiştirmesine neden olduğunu söyledi. Edirne'deki kuraklığın özellikle kuzeydeki ilçelerde daha yoğun yaşandığını dile getiren Kırbiç, "Özellikle Edirne bölgemizde ciddi bir kuraklık yaşandı. Kuzey ilçelerimizde daha sertti bu kuraklık. Güney ilçelerimizde nispeten bu bölgeler kadar değildi ama tabii bu ülke üretiminde, bölge üretiminde de ciddi bir düşüş yaşadık. Bu yıl yaşanan kuraklık geçtiğimiz yıl da yaşanmıştı. Ancak iki yıl üst üste böyle ciddi bir kuraklık olunca çiftçimiz de haklı olarak kazancında düşme yaşandı ve risk oluştuğu için farklı alternatiflere, farklı ürün desenlerine yönelmek zorunda kaldı. Bu yıl çiftçimiz bugünlerde buğday ekiminin sonuna gelmiş bulunuyor. Buğday ekiminde bizim çiftçi tabiriyle anıza ekim dediğimiz oran tespitlerimize göre arttı. Çünkü buğday kışlık bir ürün olduğu için nispeten kış yağışlarından biraz faydalanıp yazın kurağına da çok kalmadığı için çiftçilerimizin de ayçiçeği ekiminden biraz uzaklaşma gibi bir eğilimi oldu" dedi.
'BUĞDAY, ARPA VE KANOLA EKİLİŞİLERİNDE ARTIŞ VAR'
Bölgede; buğday ve arpa gibi ürünlerin ekiminde artış yaşandığını anlatan Kırbiç, "Burada buğday ekiminde, arpa ekiminde bizim bölgemizde gözlemlediğimiz bir artış var. Bunun yanında kanolada da ciddi bir artış var. Çünkü kanola da en zayıf topraklarda bile yetişebilen bir bitki. İyi verimi alabilen, yetişebilen bir bitki. Çünkü kışlık olduğu için kış yağışları az da olsa onu belli bir seviyeye getirebilmekte. Ancak ayçiçeği yaz bitkisi olduğu için ciddi kuraklıklarda çok düşük verimlere, biçilmeyecek seviyedeki ürüne sebep olmakta. Tabii burada ürün desenlerindeki sapma da farklı sonuçlar doğurabiliyor. Anıza ekimden dolayı bugünlerde de bazı hastalıklara neden olabiliyor. Bugünlerde duyuyoruz anız kurdu var. Bu da bitkileri, çıkan buğdayları yemekte. Bu genelde anıza ekim yapılan yerlerde yaşanan bir sorundur. Arpa ekilişiyle ilgili arpadaki arzın fazla olması farklı sonuçlar doğurabilir. Bunun yanında kanola ekiminin artmasıyla ilgili keza kanolalar bu yıl yağışların uygun gitmesinden dolayı çok iyi seviyede, iyi bir çıkış oluştu, şu anda gelişim çok güzel seyretmekte. Ancak çok yüksek oranlarda kanola ekilişi oldu. Kanolanın da ülkemizde belli bir pazarı var. Bu pazarın üzerinde oluşursa fiyatlar da üreticimizin satmayla ilgili sıkıntı yaşama ihtimali oluşabilir" diye konuştu.
'YAĞIŞLAR DEVAM EDERSE BUĞDAYDA GÜZEL REKOLTE OLUŞUR'
Kentte buğday ekim döneminde düşen yağışlara dikkat çeken Kırbiç, "Şu anda şartlar birkaç yıldan beri böyle uygun gitmemişti. Yani bu dönemde tam buğdayın, arpaların, kanolaların ekiliş döneminde güzel yağışlar aldık. Tabii ki önceki yıllardan bir eksik yağış miktarımız var toprakta şu anda. Ama şu an için bir sıkıntı yok. İleriki dönemlerde de yağışlı hava ikliminin geleceğini izliyoruz biz de hava durumunda. O yağışları da kışın da iyi bir yağış alırsak buğdayda güzel bir rekolte oluşabilir kanaatindeyiz. Tabii bu yağan yağışlar bugün için ayçiçeği ekilişi yapılmadı ama topraktaki birikimini de artıracaktır. Önümüzdeki dönemde inşallah bu kuraklık son bulur. Ayçiçeğinde de çiftçimizde iyi verim alarak buradaki kazancını arttırmış olur" dedi.
HABERİ DUYANLAR STOK YARIŞINA GİRİYOR
Öte yandan ayçiçek üretiminde yaşanan sorunlar, ayçiçek yağı fiyatlarının da hızlanarak artmasına neden oldu. Türkiye'de 5 litrelik ayçiçek yağı satışları 400-500 TL seviyelerinde devam ederken, uzmanlar 2026 yılı itibarıyla fiyatların hızla artacağına dikkat çekiyor. Bu durum, büyükşehirlerdeki bazı marketlerde ayçiçek yağının 'kota' ile satılmasına neden olurken, üretimde yaşanan sıkıntıları öğrenen vatandaşlar daha fazla yağ tedarik etmek için market zincirlerine akın etmeye devam ediyor.
Kaynak: DHA
Ekonomi, 2025.12.01 10:49