Yerli üretimi korumak için otomotiv ithalatında ek mali yükümlülük öngören yeni vergisel düzenlemeler için tanınan 60 günlük uyum süreci bugün son buldu. Düzenlemenin özellikle Japon üretimi araçlarda doğrudan fiyat artışına yol açması bekleniyor.
İthal otomobillere uygulanacak ek vergiler, 22 Kasım Cumartesi günü yürürlüğe girdi.
Anlaşma, Avrupa Birliği (AB) ve Serbest Ticaret Anlaşması (STA) yapılan 27 ülkeyi kapsamıyor.
Karar; Çin, Japonya, Meksika ve Güney Afrika dahil olmak üzere çok sayıda büyük otomobil ihracatçısı ülkeyi etkiliyor.
Düzenlemenin, Japon üretimi araçlarda doğrudan fiyat artışına yol açması bekleniyor.
Bugünden itibaren benzinliden hibrite ve elektrikliye kadar tüm segmentlerde 6 bin - 8 bin 500 dolar arası ek yükümlülükler devreye alınacak.
Buna göre birçok modelde fiyat artışları bekleniyor.
KARAR RESMİ GAZETE'DE
22 Eylül 2025'te Resmi Gazete'de yayımlanan 10436 Sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile otomotiv ithalatında ek mali yükümlülük öngören yeni vergisel düzenlemeler hayata geçirilmişti.
60 GÜNLÜK GEÇİŞ SÜRECİ BİTTİ
Bu düzenleme için tanınan 60 günlük geçiş süresi, 21 Kasım Cuma günü sona erdi.
Dolayısıyla 22 Kasım Cumartesi sabahından itibaren ithal araçlarda daha yüksek fiyatlar geçerli olacak.
FİYATLAR ARTACAK
Yeni düzenleme, mevcut yüzde 10'luk taban gümrük vergisine ek olarak tüm araç segmentlerinde ilave mali yükümlülükler getiriyor.
Buna göre ithal araçlara yapılacak zam oranları şöyle:
Benzinli ve dizel otomobillere: Yüzde 25 veya en az 6 bin dolar
Hibrit (HEV-plug-in hariç) otomobillere: Yüzde 25 veya en az 6 bin dolar
Plug-in hibrit (PHEV) otomobillere: Yüzde 30 veya en az 7 bin dolar
Elektrikli otomobillere: Yüzde 30 veya en az 8 bin 500 dolar
STA YAPILAN ÜLKELER
Türkiye'nin STA imzaladığı ülkeler şöyle sıralandı:
EFTA (İzlanda, Lihtenştayn, Norveç, İsviçre), İsrail, Makedonya, Bosna Hersek, Filistin, Tunus, Fas, Mısır, Arnavutluk, Gürcistan, Karadağ, Sırbistan, Şili, Morityus, Güney Kore, Malezya, Moldova, Faroe Adaları, Singapur, Kosova, Venezuela, Birleşik Krallık, BAE ve Katar.
ETKİLENMEYECEK MODELLER
AB Ülkeleri: Volkswagen, Renault, Peugeot, BMW, Mercedes-Benz, Opel
Birleşik Krallık: MINI, Land Rover, Jaguar
Güney Kore (STA kapsamında): Hyundai, Kia
Diğer STA ülkeleri: İsrail, Fas, Malezya, Katar, BAE
UYGULANMANIN DETAYLARI
Vergi hesaplamasında araçların menşe ülkesi değil, üretim ve ithalatın yapıldığı ülke esas alınacak.
Elektrikli araçlarda, 7 bölgede en az 20 yetkili servis bulunması şartı bulunuyor.
Yeni vergi düzenlemesi benzinli ve dizel araçları, elektrikli araçlar karşısında daha avantajlı konumda getiriyor.
FİYATININ ARTMASI BEKLENEN JAPON MODELLERİ
Kararın en belirgin etkisi, Türkiye'de yaygın olarak tercih edilen Japon markalarında hissedilecek. Vergiler, özellikle SUV ve hibrit modellerde ciddi fiyat artışına yol açabilir.
ABD'DEN İTHAL ARAÇLARA UYGULANAN YÜKSEK VERGİLER KALDIRILIYOR
(Tesla ve Ford)
2018'den bu yana ABD'den ithal edilen araçlara uygulanan ek mali yükümlülükler oldukça yüksekti:
İçten yanmalı araçlarda yüzde 60, elektrikli araçlarda yüzde 50 oranlarında ek vergi uygulanıyordu.
Yeni karar ile bu oranlar tamamen kaldırıldı ve diğer ülkelere uygulanan standart sisteme geçildi.
Böylece Ford'un bazı ithal modelleri ile Tesla gibi ABD üretimi markalar için Türkiye pazarına giriş koşulları daha avantajlı hale geldi. Uzmanlara göre bu değişiklik, özellikle elektrikli araç pazarında rekabeti artırabilir.
ÇİN'DEN GELEN OTOMOBİLLERDE
Çin'den ithal edilen otomobillere daha önce, içten yanmalı modellerde yüzde 50 elektrikli araçlarda yüzde 40 oranlarında ek vergi uygulanıyordu.
Yeni düzenleme ile tüm içten yanmalı araçlar yüzde 25, elektrikli ve plug-in hibrit modeller şüzde 30 seviyesine çekildi.
Bu nedenle Çinli üreticiler açısından daha düşük vergi yükü söz konusu. Bu da Çin menşeli otomobillerin Türkiye pazarında rekabet avantajını artırabilir.
NE OLMUŞTU?
Yerli üretimi korumak ve cari açığı azaltmak amacıyla binek otomobillerin özel tüketim vergisi (ÖTV) oranlarına esas ÖTV matrahları ile oranları yeniden belirlendi.
Binek otomobillerin ÖTV'sine ilişkin olarak Cumhurbaşkanına, motor silindir hacmi, menzil ve batarya kapasitesi itibarıyla farklı oranlar belirleme hususunda ilave yetkiler verildi.
Cumhurbaşkanı Kararı'yla da yerli üretimi korumak ve cari açığı azaltmak amacıyla binek otomobillerin ÖTV oranlarına esas ÖTV matrahları ile oranları yeniden belirlendi.
Lüks arazi taşıtları arasında yer almakla birlikte kamyon veya kamyonet gibi vergilenen taşıtların ÖTV oranı yüzde 4'ten yüzde 50'ye çıkarıldı.
Buna göre, yerli binek otomobillerin ÖTV oranları 5 ve 10 puan azaltılırken, ithal lüks binek otomobillerin ÖTV oranlarında 10 ve 20 puan artışa gidildi.
ÖTV oranları yüzde 10'dan başlayan ve sırasıyla yüzde 40, yüzde 50 ve yüzde 60 olarak devam eden elektrikli otomobillerde de matrah eşikleri yükseltildi ve ÖTV oranları 15'er puan artırıldı. Böylece sadece elektrik motoru bulunan araçların ÖTV oranları sırasıyla yüzde 25, yüzde 55, yüzde 65 ve yüzde 75 olacak şekilde yeniden tespit edildi.
Plug-in hibrit araçlar"da da elektrikli araçlara benzer şekilde ÖTV oranları 15'er puan artırıldı. Böylece halihazırda yüzde 30, yüzde 60 ve yüzde 70 olarak uygulanan oranlar, yüzde 45, yüzde 75 ve yüzde 85 olarak yeniden belirlendi.
Kaynak: AA
Ekonomi, 2025.11.22 09:35