İsrail Merkez İstatistik Bürosu tarafından yayımlanan son ekonomik veriler, ülke ekonomisinde son dönemde yaşanan dalgalanmanın boyutlarını gözler önüne serdi. Açıklanan rapora göre İsrail ekonomisi, iki çeyrektir devam eden büyüme eğilimini 2026'nın ilk çeyreğinde kaybederek keskin bir daralma sürecine girdi. Söz konusu gerilemenin, mart ve nisan aylarında İran ile yaşanan askeri gerilimlerin ekonomik aktivite üzerinde yarattığı baskıdan kaynaklandığı ifade edildi.
2025 yılının son çeyreğinde yüzde 2,9 oranında büyüme kaydeden ekonomi, bu ivmeyi yeni yılın ilk dönemine taşıyamadı. Böylece İsrail ekonomisinde kısa süreli toparlanma dönemi yerini yeniden belirsizliğe bıraktı.
GSYİH'da Sert Gerileme ve Tüketimde Dikkat Çeken DüşüşAçıklanan verilere göre Gayri Safi Yurtiçi Hasıla (GSYİH), 2026'nın ilk çeyreğinde bir önceki yılın son çeyreğine kıyasla yıllık bazda yüzde 4,5 oranında geriledi. Bu düşüş, ekonomideki genel yavaşlamanın en önemli göstergelerinden biri olarak değerlendirildi.
Özellikle iç talepte yaşanan zayıflama dikkat çekti. Özel tüketim harcamalarının aynı dönemde yıllık bazda yüzde 4,7 oranında azalması, hane halkı harcamalarının belirgin şekilde gerilediğini ortaya koydu. Ekonomistler, tüketimdeki bu daralmanın hem güven ortamındaki bozulma hem de bölgesel risk algısındaki artışla doğrudan ilişkili olduğunu belirtiyor.
Askeri Harcamalarda Artış Ekonomik Dengeyi DeğiştirdiEkonomik tabloyu etkileyen en önemli unsurlardan biri ise askeri harcamalardaki yükseliş oldu. Rapora göre İsrail'de askeri harcamalar 2026'nın ilk çeyreğinde yıllık bazda yüzde 9 oranında arttı. Bu artış, bütçe önceliklerinde güvenlik odaklı bir kaymanın yaşandığını gösterdi.
Savunma harcamalarındaki yükselişin, özellikle İran ile yaşanan çatışma süreciyle paralel ilerlemesi dikkat çekti. Artan askeri harcamalar, kamu kaynaklarının yönünü değiştirirken ekonomik büyüme üzerinde de baskı oluşturdu. Uzmanlara göre bu durum, kısa vadede büyümeyi desteklemekten ziyade mali dengeyi zorlayan bir etki yaratıyor.
Ticari Üretimde Tersine Dönüş ve Sanayi Sektöründe YavaşlamaRaporda yer alan bir diğer kritik veri ise ticari üretimdeki gerileme oldu. 2025 yılının son çeyreğinde yüzde 5,4 oranında artış gösteren ticari üretim, 2026'nın ilk çeyreğinde yıllık bazda yüzde 3,1 oranında düşüş kaydetti. Bu değişim, sanayi ve ticaret sektörlerinde toparlanma beklentilerinin kısa sürede zayıfladığını ortaya koydu.
Üretimdeki bu düşüş, ihracat performansından tedarik zincirine kadar birçok alanda etkisini hissettirdi. Özellikle küresel belirsizliklerin ve bölgesel güvenlik risklerinin artması, ticari faaliyetlerin hızını kesen temel faktörler arasında gösteriliyor.
Savaşın Ekonomik Faturası ve Uzun Vadeli Etkilerİsrail basınında yer alan değerlendirmeler, ekonomik daralmanın yalnızca kısa vadeli bir dalgalanma olmadığını ortaya koyuyor. Ülkede yayın yapan ekonomi gazetesi Globes, 2026'nın ilk çeyreğinde kaydedilen yüzde 3,3'lük küçülmenin beklentilerle uyumlu olduğunu ancak 2025'in ikinci yarısında başlayan toparlanma sürecini hızla tersine çevirdiğini aktardı.
Öte yandan İsrail Merkez Bankası'nın tahminleri, Ekim 2023'ten bu yana süregelen askeri gerilimin ülke ekonomisine toplam maliyetinin yaklaşık 350 milyar şekel seviyesine ulaştığını gösteriyor. Bu rakam yaklaşık 120 milyar dolara karşılık geliyor. Maliye Bakanlığı'nın değerlendirmelerinde ise yalnızca İran'a yönelik son askeri operasyonların ve buna bağlı gelişmelerin ekonomik ve sivil maliyetinin 35 milyar şekel, yani yaklaşık 12 milyar dolar seviyesinde olduğu belirtiliyor.
Bu veriler, İsrail ekonomisinin hem askeri harcamalar hem de bölgesel gerilimler nedeniyle ciddi bir mali baskı altında olduğunu ortaya koyarken, önümüzdeki dönemde ekonomik toparlanmanın hızının büyük ölçüde güvenlik ortamına bağlı olacağı değerlendiriliyor.
Kaynak: AA
Dünya, 2026.05.17 21:00