Kanada ile tarihi adım atıldı! Yeni anlaşmalar yolda

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile Kanada Başbakanı Mark Carney'nin Ankara'daki görüşmesinde iki ülke ilişkilerinin stratejik ortaklık seviyesine yükseltilmesi kararlaştırıldı. Ticaret hacminin 10 milyar dolara çıkarılması, serbest ticaret anlaşması müzakerelerinin başlatılması ve Kanada'ya doğrudan uçuşların haftada 21'e yükseltilmesi hedefleniyor.

Türkiye ile Kanada arasındaki ilişkiler, Ankara'da gerçekleştirilen üst düzey görüşmeyle yeni bir aşamaya taşındı. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ve Kanada Başbakanı Mark Carney, görüşmelerinin ardından düzenledikleri ortak basın toplantısında ekonomik ilişkilerden savunma sanayisine, enerjiden hava ulaşımına kadar birçok alanda yeni iş birliği kararlarını duyurdu.

İki ülke arasındaki mevcut ticaret hacminin yaklaşık 3 milyar dolar seviyesinde olduğunu belirten Erdoğan, bu rakamı önce 5 milyar dolara, ardından 10 milyar dolara yükseltmeyi amaçladıklarını açıkladı. Görüşmede kabul edilen üç yıllık eylem planının, belirlenen hedeflerin hayata geçirilmesine katkı sağlaması bekleniyor.

TÜRKİYE-KANADA İLİŞKİLERİ STRATEJİK ORTAKLIĞA TAŞINIYOR

Ankara'daki temaslarda Türkiye ile Kanada arasındaki ilişkilerin stratejik ortaklık düzeyine yükseltilmesi konusunda karar alındı. Erdoğan, yeni dönemin yalnızca siyasi temaslarla sınırlı kalmayacağını, ticaret, enerji, ulaştırma ve savunma sanayisi gibi alanlarda somut projelerle destekleneceğini ifade etti.

İki ülke arasında iş birliğini geliştirmek amacıyla üç yıllık eylem planı kabul edilirken bölgesel ve küresel meseleler de liderlerin gündeminde yer aldı.

Ekonomik bağların güçlendirilmesi için serbest ticaret anlaşması müzakerelerinin başlatılması konusunda da uzlaşı sağlandı. Kanada Başbakanı Carney, müzakere heyetlerinin ilk görüşmeler için gelecek ay Ankara'da buluşacağını belirtti.

TİCARET HACMİNDE HEDEF 10 MİLYAR DOLAR

Türkiye ve Kanada, ekonomik ilişkileri genişleterek karşılıklı ticaret ve yatırımları artırmayı hedefliyor. Erdoğan, mevcut ticaret hacminin ilk aşamada 5 milyar dolara, sonraki dönemde ise 10 milyar dolara ulaşmasını istediklerini söyledi.

Bu doğrultuda iki ülke arasındaki ekonomik mekanizmaların daha etkin çalıştırılması planlanıyor. Ortak Ekonomik ve Ticari Komite toplantısının 2027 yılında özel sektör temsilcilerinin katılımıyla düzenlenmesi öngörülüyor.

İş birliğinin yalnızca iki ülke arasındaki ticaretle sınırlı kalmaması da gündemde. Afrika, Latin Amerika, Orta Asya ve Uzak Doğu'daki üçüncü ülke pazarlarında Türk ve Kanadalı şirketlerin ortak yatırım yapabileceği fırsatlar değerlendiriliyor.

Türk Eximbank ile Kanada İhracat Geliştirme Kurumu arasında imzalanması planlanan mutabakat zaptının, şirketlerin uluslararası projelerde birlikte hareket etmesini kolaylaştırması amaçlanıyor.

SAVUNMA SANAYİSİ VE ENERJİDE ORTAK PROJELER GÜNDEMDE

Görüşmelerde savunma sanayisi ve enerji alanındaki iş birliği de öne çıktı. Erdoğan, iki ülke arasında savunma sektörü ortaklıklarına ilişkin mutabakat zaptının imzalandığını açıkladı.

Kanada'nın öncülüğünde kurulmakta olan Savunma Güvenlik ve Dayanıklılık Bankası'nın da bu alandaki ortak çalışmalara destek vermesi bekleniyor. Carney, savunma sanayisi anlaşmasının iki ülkenin şirketleri arasında yeni bağlantılar kuracağını, istihdam ve ihracat imkânlarını artıracağını ve NATO ittifakına katkı sağlayacağını belirtti.

Enerji başlığında ise madencilik, kritik mineraller, elektrik ve nükleer enerji alanları değerlendirildi. Liderler, bu sektörlerdeki potansiyelin ortak çalışmalarla geliştirilmesine yönelik mesajlar verdi.

KANADA'YA DİREKT UÇUŞLAR HAFTADA 21'E ÇIKACAK

Türkiye ile Kanada arasında hava ulaşımını geliştirmek amacıyla güncellenen anlaşma kapsamında doğrudan uçuşların artırılması kararlaştırıldı.

Erdoğan, uçuş sayısının yaklaşık iki katına çıkarılacağını belirtirken Carney, haftalık yolcu seferlerinin 12'den 21'e yükseltilmesinin planlandığını açıkladı.

Düzenlemenin iki ülke arasındaki seyahatleri kolaylaştırması, turizm ve ticari bağlantıları güçlendirmesi bekleniyor. Carney, Türkiye ile Kanada arasındaki ilişkilerde uzun süredir yaşanan kopukluğun giderildiğini ve yeni bir döneme girildiğini ifade etti.

Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın açıklamalarından satırbaşları:

Öncelikle ticaret ve yatırımların artırılmasını teminen serbest ticaret anlaşması müzakerelerine yıl sonundan önce başlanmasını kararlaştırdık. Bu sürece paralel olarak ekonomi alanındaki ilişkilerimizi tüm boyutlarıyla ele almak üzere Ortak Ekonomik ve Ticari Komite dâhil mevcut mekanizmaları daha etkin şekilde kullanacağız. Bu komitenin müteakip toplantısına 2027 yılında, bu defa özel sektörlerimizin de katılımıyla ev sahipliği yapacağız.

Atacağımız bu adımlarla hâlen yaklaşık 3 milyar dolar civarında seyreden ticaret hacmimizi ilk olarak 5 milyar dolara, ardından da 10 milyar dolara çıkarmayı temenni ediyoruz. Güncellenen hava ulaştırma anlaşmasıyla birlikte ülkelerimiz arasında doğrudan uçuşları yaklaşık iki katına çıkaracağız.

Bugün ayrıca üçüncü ülkelerdeki ortak yatırım fırsatlarını da değerlendirdik. Afrika'dan Latin Amerika'ya, Orta Asya'dan Uzak Doğu'ya kadar geniş bir coğrafyada önemli iş birliği fırsatlarının bulunduğuna inanıyoruz.

Yarın Türk Eximbank ile Kanada İhracat Geliştirme Kurumu arasında imzalanacak mutabakat zaptının üçüncü ülkelerde ortak projelere vesile olmasını temenni ediyoruz.

Kıymetli basın mensupları, malumunuz olduğu üzere Kanada'yla savunma sanayisi ve nükleer enerji alanlarında yakın temas hâlindeyiz. Savunma sanayisi iş birliğinin önemine vakıf iki müttefikiz.

Bunu son olarak Ankara'da yaptığımız NATO Zirvesi sırasında da gördük. Biraz önce de savunma sektörü ortaklıklarına ilişkin mutabakat zaptına imzalar atıldı. Müttefiklerin savunma sanayilerine finansman sağlamak amacıyla Kanada öncülüğünde kurulmakta olan Savunma Güvenlik ve Dayanıklılık Bankası'nın savunma sanayisi iş birliğimizi desteklemesini bekliyoruz.

Enerji alanında madencilikten elektriğe, kritik minerallerden nükleer enerjiye kadar geniş bir iş birliği alanı mevcut. Enerji bakanlıklarımız arasında kabul edilen, enerji alanında iş birliğine dair ortak bildiri, nükleer enerji dâhil bu alandaki ciddi potansiyele işaret ediyor.

Bugün ayrıca Gazze, Ukrayna ve Körfez dâhil birçok bölgesel gelişmeye ilişkin son gelişmeleri de değerlendirdik. Gerek Ukrayna'da gerekse Körfez'de diplomatik yöntemlerin kalıcı barışa giden yolu açmasını temenni ediyoruz. Bu noktada ortak görüşte olduğumuzu teyit ettik.

Gazze'de ise Kanada'nın diğer bazı müttefiklerle birlikte yasa dışı yerleşimlere yönelik yaptırım adımlarını, İsrail hükümetinin ihlallerinin caydırılması noktasında isabetli bir adım olarak görüyoruz. Bölgemizde barış ve istikrarın tesisi noktasında bu yöndeki tutumlarını sürdürmelerini temenni ediyoruz.

Kıymetli basın mensupları, bugün değerli dostum Başbakan Carney ile ilişkilerimizin geleceğine yönelik tarihî bir adım attık. Çok geniş bir yelpazeye yayılan iş birliği potansiyelimizi gerçek anlamda hayata geçirmek için önemli bir süreci başlattık. İlişkilerimizi stratejik ortaklık düzeyine çıkarmamız, kâğıt üzerinde kalacak sembolik bir adım olmayacaktır. Bu konuda Sayın Carney'nin ekonomi alanındaki engin tecrübesi ve siyaset sahnesinde sergilediği sağduyulu ve dirayetli duruşla önemli bir rol oynayacağına inanıyorum.

CARNEY: TÜRKİYE ÇOK İSTİSNAİ BİR ÜLKE

Başbakan Carney'in açıklamalarından öne çıkanlar:

"Hiçbir ülke, elinde ne tür kaynaklar olursa olsun, tek başına çok güçlü hâle gelemez. En dirençli ülkeler, birbirini tamamlayan güçlü yanlarını doğru ortaklarla harmanlayanlardır. Biz ortak güçlülüğün ve ortak dayanıklılığın peşindeyiz. O yüzden bugün Kanada, güvenilir ortaklarla derin ortaklıklar kurmanın ve karşılıklı olarak yeni fırsatlar sağlamanın peşinde. Türkiye bu açıdan istisnai bir ortak. Çok dinamik bir piyasa ekonomisi, 85 milyonu aşkın bir nüfusu var.

Avrupa, Asya ve Orta Doğu'nun tam ortasında yer alıyor ve 24 serbest ticaret anlaşmasını kapsayan bir ağa sahip. NATO'nun en büyük ikinci silahlı kuvvetine sahip. Yenilikçi ve en hızlı gelişen savunma sanayilerinden birine sahip.

Geçtiğimiz yıllarda iki ülke arasındaki ticaret yüzde 50 arttı. Ancak Sayın Cumhurbaşkanı'nın da bana ifade ettiği üzere, ki ben de yürekten katılıyorum, bu ancak potansiyelimizin çok küçük bir yüzdesi.

Temmuz ayında NATO Zirvesi bağlamında bir araya geldiğimizde serbest ticaret anlaşmasına yönelik müzakereleri başlatma kararlılığımızı ifade ettik ve yeni bir savunma iş birliği anlaşması imzaladık. Bugün bir adım daha atıyoruz ve stratejik ortaklığımızı başlatıyoruz. Üç yıllık bir eylem planı da ortaya koyduk. Bu planın üç ayağı var: Savunma ve yatırım, enerji ve halklar arası ilişkiler.

Ticaretle başlayalım. Önümüzdeki ay müzakere ekiplerimiz, serbest ticaret anlaşmasının ilk müzakere turu için Ankara'da bir araya gelecek. Hedefimiz açık: Şirketlerin daha fazla refah sağlaması, halklarımızın kalkınması, masrafların, engellerin ve belirsizliklerin azaltılması, şirketlerin ve yatırımcıların her iki ülkede de önünde yeni kapıların açılması. Ticaret ve yatırım alanında yeni imkânlar ortaya çıkması için şirketlerimizi birbirine yakınlaştırmaya devam ediyoruz.

Kanada İhracat Geliştirme Kurumu ve Türk Eximbank, Türk ve Kanadalı firmaların üçüncü ülkelerde ortak projelerde iş birliği yapmasına imkân tanıyacak yeni bir anlaşma imzalayacak. Enerji, altyapı, maden ve kritik mineraller alanlarında birlikte çalışılacak.

Yarın İstanbul'da çeşitli şirket yöneticileri ve yatırımcılarla bir araya geleceğim. Önümüzdeki dönemde Bakan Sidhu, bir ticaret ve yatırım heyetiyle Kanada'ya gelecek. Böylece Kanadalı şirketler Türkiye'deki fırsatlardan istifade edebilecek.

Daha tehlikeli ve daha bölünmüş bir dünyada müttefikler birbirlerine güvenebilmeli. Bu, ekipman ve imkânlar konusunda, birbirini savunma alanında da geçerli. Güçlü yanlarımızın birbirini tamamladığını unutmamalıyız.

Bugünkü yeni savunma sanayisi iş birliği anlaşması, Kanadalı ve Türk şirketlerini bir araya getirecek, iş birliğini yönlendirecek, istihdam ve ihracat fırsatları sağlayacak, vatandaşlarımızın güvenliğini artıracak ve daha güçlü bir NATO ittifakına katkı sağlayacaktır.

Güvenlik iş birliğimiz çok derin. Zira Türkiye'nin nüfuzu çok geniş bir alana yayılıyor. Türkiye, G20'nin büyük ekonomilerinden biri ve NATO içerisinde önemli bir müttefikimiz. Dünyanın farklı bölgelerindeki en çetrefilli çatışmaların çözümünde çok önemli roller oynuyor. Gazze'den Ukrayna'ya, İran'dan Orta Doğu'ya ve daha birçok bölgeye kadar...

Güvenlik, esas olarak enerjiye de dayanıyor. Kanada, şu anda attığı adımlarla bir enerji süper gücü olma yolunda ilerliyor. Türkiye'nin ekonomisi hızla gelişen ve büyüyen bir ekonomi. Türkiye'nin enerji tedarikine ihtiyacı var ve bunun güvenilir bir kaynaktan gelmesi gerekiyor. Birlikte yapabileceğimiz çok şey var. Sıvılaştırılmış doğal gazdan (LNG) nükleer teknolojiye, sivil teknolojilerden temiz enerjiye ve kritik minerallere kadar üzerinde çalışabileceğimiz birçok konu bulunuyor. Kritik mineraller, geleceğin ekonomisinin merkezinde yer alıyor.

Bugün enerji bakanlarımız mutabakata vardı ve bir araya gelerek tüm bu alanlarda çalışacaklarını beyan etti.

Sayın Cumhurbaşkanı, liderliğinizi bir kez daha saygıyla selamlıyorum. Özellikle COP31 bağlamında... COP31, çok iddialı ama bir o kadar da pragmatik bir yaklaşım benimsemiş durumda. Temiz enerjilerin geliştirilmesi ve atıkların azaltılması önemli konu başlıkları. Kanada'ya bu konularda bir ortak olarak güvenebilirsiniz. Dünya çapında iklim konusunda Kanada güvenilir bir ortaktır.

En nihayetinde her ortaklığın temelinde insanlar vardır. Hava ulaştırma anlaşması sayesinde yolcu uçuşlarını haftada 12'den 21'e çıkaracağız. Kargo uçuşlarının önünde zaten herhangi bir sınır yok. Bunun da ötesine geçebileceğimizi Sayın Cumhurbaşkanı ile değerlendirdik. Ailelerin seyahatleri, turistlerin hareketleri kolaylaşacak. Turistlerin ve iş insanlarının yeni pazarlar arayışının önü açılacak.

Uzun yıllara dayanan Türkiye-Kanada arasındaki kopukluğu bugün gidermiş olduk. Şimdi Türkiye ve Kanada arasında yeni bir dönemi başlatıyoruz."

Kaynak: BURSADA BUGÜN

Güncel, 2026.10.22 17:32