ABD'de Trump yönetiminin göreve gelmesiyle birçok ülkeye yönelik gümrük tarifelerini artırmasına paralel ABD'nin en büyük ticaret ortaklarından biri AB, yeni alternatif ticaret ortakları aramak üzere Hindistan ile yakın ilişkiler kurmaya başladı.
ABD Başkanı Donald Trump, 20 Ocak 2025'te görevi devralmasının ardından 2 Nisan 2025'te Beyaz Saray'da tüm ülkeleri kapsayan gümrük tarifeleri duyurdu.
Bu çerçevede AB yetkilileri, Hindistan ile uzun süredir devam eden serbest ticaret anlaşması müzakerelerini hızlandırdı. AB adına süreci yürüten isimlerden AB Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen, AB Dış İlişkiler ve Güvenlik Politikası Yüksek Temsilcisi Kaja Kallas ve diğer AB'li yetkililerin Hindistan'a yaptığı ziyaretle anlaşmanın siyasi zemini güçlendi.
AB-Hindistan Serbest Ticaret Anlaşması'na "tüm ticaret anlaşmalarının anası" nitelemesi
Avrupa Komisyonunun sitesinde yer alan bilgilere göre, AB ile Hindistan arasında ocakta düzenlenen zirvede, taraflar arasındaki ilişkilerde "yeni bir sayfa" açıldığı vurgulandı.
Zirvede, AB-Hindistan Serbest Ticaret Anlaşması'nın başarıyla sonuçlandırılması ve AB-Hindistan Güvenlik ve Savunma Ortaklığı'nın başlatılması, iki tarafın 21. yüzyılın belirleyici ortaklıklarından birini oluşturma kararlılığını ortaya koydu.
Zirve kapsamında Ursula von der Leyen ve AB Konseyi Başkanı Antonio Costa, Hindistan'ın 77. Cumhuriyet Günü kutlamalarına onur konuğu olarak katıldı. Bu durum, AB liderlerinin söz konusu etkinliğe ilk kez katılması bakımından ilişkilerdeki derinleşmenin göstergesi olarak değerlendirildi.
Yaptığı açıklamada, küresel belirsizliklerin arttığı bir dönemde Avrupa'nın işbirliği ve stratejik ortaklıklardan yana tercih yaptığını belirten von der Leyen, AB-Hindistan Serbest Ticaret Anlaşması'nı "tüm ticaret anlaşmalarının anası" olarak nitelendirdi.
Von der Leyen, anlaşma ile 2 milyar kişiyi kapsayan büyük bir pazarda ticaretin kolaylaştırılacağını, yatırımların artacağını ve gümrük tarifelerinde önemli düşüşler sağlanacağını ifade etti.
Etkilediği nüfusa bakılarak dünyanın en büyük ticaret anlaşmalarından biri olarak değerlendirilen anlaşma kapsamında, tarifeli ve tarifesiz engellerin önemli ölçüde azaltılması ve ihracatçılar için yıllık yaklaşık 4 milyar avroluk vergi yükünün ortadan kaldırılması hedefleniyor. Halihazırda Hindistan'da faaliyet gösteren yaklaşık 6 bin Avrupalı şirketin sayısının da yeni anlaşmayla artması bekleniyor.
Zirvede ayrıca AB-Hindistan Güvenlik ve Savunma Ortaklığı da imzalandı. Bu kapsamda taraflar, deniz güvenliği, silahsızlanma, uzay, siber ve hibrit tehditlerle mücadele ile terörle mücadele gibi alanlarda işbirliğini artırmayı hedefliyor. Ortaklık, savunma sanayisi alanında işbirliğinin güçlendirilmesini ve savunma girişimlerinde uyumun artırılmasını da içeriyor.
ABD'nin ticaret politikalarının, AB'nin enerji politikasını "olması gerektiği kadar etkilemediği" mesajı
AB'li yetkililerin söz konusu ziyarete ve anlaşmalara ilişkin nitelemeleri, Hindistan ile ticarete ortaklığına verilen öneme ilişkin mesajı da beraberinde getiriyor.
Stanford Üniversitesinde misafir akademisyen ve uyuşmazlık çözümü firması sahibi Thomas O'Keefe, AB ile Hindistan arasında imzalanan yeni anlaşmalara ilişkin AA muhabirine değerlendirmede bulundu.
Söz konusu anlaşmaların yapılma amacının, "petrol ve sıvılaştırılmış doğal gaz arzındaki azalmanın acısını paylaşmak" olduğunu söyleyen O'Keefe, "Avrupa'ya yönelik arzın son zamanlarda deniz yoluyla daha fazla ödemeye istekli Asyalı alıcılara yönlendirilmesi, bunun uygulanabilir bir strateji olmadığını gösteriyor." ifadesini kullandı.
O'Keefe, ABD'nin ticaret politikalarının, AB'nin enerji politikası kararlarını "olması gerektiği kadar etkilemediğini" savundu.
Rusya ile Ukrayna arasında devam eden çatışmaların, AB'nin uzun vadeli enerji güvenliği stratejisini etkileyip etkilemediğiyle ilgili soruya O'Keefe, bu durumun, Avrupa ülkelerini yerli yenilenebilir enerji kaynaklarına geçişe, nükleer enerjiye ve karbon yakalama teknolojilerine daha fazla güvenmeye, yerli kömür rezervlerinin kullanımına öncelik vermeye itmesi gerektiğini ancak bunun gerçekleşmediğini ileri sürdü.
O'Keefe, "Rusya'dan ithal edilen doğal gaza olan bağımlılığın, ABD'den ithal edilen sıvılaştırılmış doğal gaz lehine kaydırılması dışında bu konuda ne kadar az ilerleme kaydedildiği şaşırtıcıdır." dedi.
Atlantic Council uzmanlarından, Serbest Ticaret Anlaşması'nın jeopolitik sonuçlarının, "ekonominin çok ötesine uzandığı" vurgusu
Dünyanın en hızlı büyüyen ekonomileri arasında yer alan Hindistan ile kurulan bu yeni ortaklık, AB'nin küresel ticarette daha dengeli ve çok yönlü bir yapı oluşturma çabasının önemli bir parçası olarak öne çıkıyor.
Atlantic Council'in 27 Ocak'ta söz konusu zirveye ilişkin uzmanların değerlendirmelerine yer verdiği, "AB ve Hindistan, 2 milyar kişilik bir serbest ticaret bölgesi oluşturuyor. Peki sırada ne var?" başlıklı yazısında, AB-Hindistan yakınlaşmasının, çeşitlendirme stratejisinin bir parçası olup, ABD ve Çin'in küresel ticaret sistemine yönelik artan baskılarına doğrudan bir yanıt olduğu ifade edildi.
Yazıda, Trump'ın gümrük tarife ve Çin'in ticaret uygulamalarının, her iki tarafı da yıllarca tıkanmış müzakerelerden sonra bir anlaşmaya varmak için gösterdiği çabayı hızlandırmaya ittiğinin altı çizildi.
Öte yandan bu anlaşmaların, özellikle Serbest Ticaret Anlaşması'nın tam anlamıyla yürürlüğe girmesi için her iki ülkede de "zorlu" iç hukuk süreci olduğu hatırlatılan değerlendirme yazısında, "Yine de serbest ticaret anlaşmaları müzakere edilmesi zor anlaşmalardır ve tarafların bu anlaşmayı tamamlamaları takdire şayandır." ifadesine yer verildi.
İki taraf arasındaki Serbest Ticaret Anlaşması'nın jeopolitik sonuçlarının, ekonominin çok ötesine uzandığına dikkati çekilen yazıda, AB'nin asıl stratejisinin, Hindistan'ın güneş enerjisi ve elektrikli araçları destekleme yönündeki değişiminin hızını artıracak iklim dostu girişimleri desteklemek olacağı vurgulandı.
EPC uzmanından, AB'nin enerji stratejisine ilişkin değerlendirme
European Policy Centre (EPC) uzmanı Anna Crawford, Rusya-Ukrayna Savaşı'nın AB'nin enerji güvenliği stratejisinde köklü değişimlere yol açtığını belirtti.
Crawford, Rusya'nın Ukrayna'ya yönelik geniş çaplı işgalinin, Avrupa'nın enerji arzına yönelik kırılganlığını ve enerjinin bir jeopolitik araç olarak kullanılabildiğini ortaya koyduğunu ifade ederek, bu sürecin AB enerji politikalarının şekillenmesinde belirleyici olduğunu dile getirdi.
2022'de yaşanan enerji krizinin AB için bir "uyanış çağrısı" niteliğinde olduğunu söyleyen Crawford, Birlik genelinde savaş öncesi enerji bağımlılığı seviyelerine geri dönüşün mümkün olmadığı konusunda geniş bir görüş birliği bulunduğunu aktardı.
Crawford, Orta Doğu'daki krizler ve Hürmüz Boğazı'ndaki gelişmelerin bu kırılganlığı açık şekilde ortaya koyduğunun altını çizdi.
AB'nin enerji arzını çeşitlendirme stratejisinin sürdürülebilirliğine ilişkin değerlendirmelerde de bulunan Crawford, mevcut yaklaşımın gerçek anlamda enerji bağımsızlığı sağlamaktan ziyade fosil yakıt tedarikinin çeşitlendirilmesiyle sınırlı kalabileceği uyarısında bulundu.
Crawford, AB'nin Hindistan ve Japonya gibi ülkelerle geliştirdiği ilişkileri de değerlendirerek, bu ortaklıkların büyük ölçüde rüzgar, güneş, yeşil hidrojen ve enerji verimliliği gibi temiz teknoloji alanlarına dayandığını işaret etti.
Hindistan ile ilişkilerde kısa vadede somut enerji arzı katkısının sınırlı olduğunu söyleyen Crawford, işbirliğinin daha çok güneş ve rüzgar enerjisi ekipmanlarının tedarik zincirine yönelik olduğunu kaydetti.
Crawford, "ABD'nin 2025'teki baskısı, Hindistan'ın AB'ye yönelik stratejik yeniden yapılanmasını hızlandırdı ve ortaklığın başarılı olması için her iki taraftaki teşvikleri güçlendirdi." dedi.
AB'nin Hindistan ile ilişkilerde uygulama süreçlerinin yavaş ilerleyebileceği ve bazı siyasi ve teknik engellerin süreci zorlaştırabileceği değerlendirmesinde bulunan Crawford, Japonya ile enerji alanında daha somut ve hızlı ilerleme kaydedilebileceğinin altını çizdi.
Kaynak: AA
Dünya, 2026.04.24 17:57