Ticaret Bakanlığı, internet üzerinden gerçekleştirilen alışverişlerde tüketicilerin satın alma kararlarını doğrudan etkileyen ürün ve hizmet yorumlarına ilişkin kuralların yeniden düzenlendiğini açıkladı. Yapılan değişikliklerle, tüketici değerlendirmelerinin gerçeğe aykırı biçimde kullanılmasının ve vatandaşların satın alma sürecinde yanıltılmasının önüne geçilmesi hedefleniyor.
İnternet siteleri, e-ticaret platformları ve çeşitli dijital satış kanallarında yer alan tüketici yorumları, bir ürün ya da hizmet hakkında karar verirken kullanıcıların başvurduğu önemli unsurlar arasında bulunuyor. Bu nedenle yorumların kimler tarafından yapılabileceği, hangi değerlendirmelerin yayımlanacağı ve yorumların tüketiciye nasıl sunulacağı konusunda belirli kurallar uygulanıyor.
Ticaret Bakanlığı tarafından yapılan açıklamada, söz konusu düzenlemelerin tüketicilerin daha sağlıklı bir şekilde bilgilendirilmesini amaçladığı belirtildi.
Tüketici yorumlarında yeni düzenlemeTüketici değerlendirmelerinin yayımlanmasına ilişkin temel kurallar, Ticari Reklam ve Haksız Ticari Uygulamalar Yönetmeliği'nin 28/B maddesinde düzenleniyor. Bunun yanı sıra tüketici yorumlarının uygulanmasına ilişkin ayrıntılar, Reklam Kurulunun 12 Eylül 2023 tarihli toplantısında kabul edilen "Tüketici Değerlendirmeleri Hakkında Kılavuz" ile belirlenen esaslar çerçevesinde ele alınıyor.
Mevzuata göre internet ortamında bir ürün veya hizmet hakkında değerlendirme yapan kişinin, söz konusu mal veya hizmeti gerçekten satın almış olması gerekiyor. Böylece satın alma deneyimi bulunmayan kişilerin, ürün ya da hizmet hakkında tüketici değerlendirmesi adı altında yorum oluşturmasının önüne geçilmesi amaçlanıyor.
Yorumların yayımlanması sürecinde ise yalnızca olumlu değerlendirmelerin öne çıkarılması ya da olumsuz görüşlerin sistematik biçimde geri planda bırakılması mümkün olmayacak şekilde kurallar uygulanıyor. Gerekli kontroller gerçekleştirildikten sonra, değerlendirmelerin olumlu veya olumsuz olmasına bakılmaksızın yayımlanması gerekiyor.
Yeni uygulamanın dikkat çeken noktalarından biri de tüketici yorumlarının internet kullanıcılarına sunuluş biçimi oldu. Platformların, tüketicileri belirli bir değerlendirmeye yönlendirecek şekilde yorumların görünürlüğünü değiştirmemesi gerekiyor.
Bu kapsamda değerlendirmelerin herhangi bir yönlendirme yapılmadan tarih, değerlendirme puanı, satıcı veya hizmet sağlayıcı gibi objektif ölçütlere göre sıralanması esas alınıyor. Böylece kullanıcıların ürün veya hizmet hakkında yapılan değerlendirmeleri daha şeffaf bir biçimde inceleyebilmesi amaçlanıyor.
Tüketici yorumlarının internet ortamında ne kadar süreyle erişilebilir olacağı konusunda da düzenlemeler bulunuyor. Mevzuat kapsamında değerlendirmelerin en az bir yıl boyunca yayımlanmasına yönelik usul ve esaslar uygulanıyor.
Bu düzenlemeler, özellikle alışveriş platformlarında çok sayıda tüketici değerlendirmesinin bulunduğu ürünlerde kullanıcıların karşılaştığı yorumların sunum biçimini de kapsıyor.
Sahte ürün yorumlarına yönelik denetimTicaret Bakanlığının açıklamasında, internet ortamında sahte ürün yorumları aracılığıyla tüketicilerin yanlış yönlendirilmesine izin verilmediği vurgulandı. Tüketici değerlendirmelerinin satın alma kararları üzerinde etkili olması nedeniyle bu alandaki uygulamaların Reklam Kurulu tarafından da takip edildiği belirtildi.
Bakanlık tarafından yapılan açıklamada, tüketicilerin satın alma tercihlerini olumsuz yönde etkileyebilecek uygulamaların ve ekonomik davranış biçimlerini bozabilecek yöntemlerin önlenmesi amacıyla Reklam Kurulu tarafından tüketici değerlendirmelerine ilişkin incelemeler gerçekleştirildiği ifade edildi.
Bu incelemeler kapsamında internet ortamındaki değerlendirmelerin mevzuatta belirtilen şartlara uygun olup olmadığı değerlendiriliyor. Özellikle tüketici yorumlarının gerçek bir alışveriş deneyimine dayanıp dayanmadığı ve değerlendirmelerin kullanıcıları belirli bir tercihe yönlendirecek şekilde sunulup sunulmadığı, düzenlemeler kapsamında önem taşıyor.
Yeni kurallar 1 Ağustos 2026'da yürürlüğe girdiTüketici değerlendirmelerine yönelik değişiklikler, 1 Temmuz 2026 tarihli ve 33297 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Ticari Reklam ve Haksız Ticari Uygulamalar Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik ile düzenlendi. Söz konusu değişiklikler 1 Ağustos 2026 tarihinde yürürlüğe girdi.
Yapılan düzenlemeyle birlikte tüketici yorumlarının kullanımına ilişkin mevcut kurallara yeni hükümler eklendi. Düzenlemenin temel amacı, internet üzerinden alışveriş yapan kişilerin gerçek tüketici deneyimlerine dayanan değerlendirmelere ulaşabilmesini sağlamak ve yanıltıcı uygulamaların önüne geçmek olarak açıklandı.
Dijital alışverişin yaygınlaşmasıyla birlikte ürün ve hizmetler hakkındaki kullanıcı yorumları, satın alma sürecinin önemli parçalarından biri haline gelirken, bu değerlendirmelerin güvenilirliği de tüketiciler açısından önem taşıyor. Yeni kurallar, yorumların oluşturulmasından yayımlanmasına ve kullanıcıların karşısına çıkarılma biçimine kadar çeşitli aşamalarda uygulanacak esasları kapsıyor.
Kurallara uymayanlara idari yaptırım uygulanacakTicaret Bakanlığı, belirlenen usul ve esaslara aykırı hareket eden satıcı ve hizmet sağlayıcılar hakkında 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun kapsamında idari yaptırımların uygulanabileceğini bildirdi.
Böylece tüketici yorumlarının mevzuata aykırı şekilde kullanılması, gerçek bir alışveriş deneyimine dayanmayan değerlendirmelerin tüketici görüşü gibi sunulması veya yorumların belirli bir yönlendirme amacıyla kullanılmasına ilişkin uygulamalar denetim kapsamında değerlendirilecek.
Bakanlık açıklamasında, tüketicilerin ekonomik çıkarlarının korunmasına yönelik çalışmaların sürdüğü ifade edilirken, internet ortamındaki ticari uygulamaların da yürürlükte bulunan mevzuat çerçevesinde takip edildiği belirtildi.
Kaynak: IHA
Güncel, 2026.09.30 20:48