Bursa'nın hızla gelişen batı aksı ile kuzeyi birbirine bağlayacak Çalı-Demirtaş Raylı Sistem Hattı Projesi'nde önemli bir gelişme yaşandı. Nilüfer ve Osmangazi ilçelerini kapsayan, bünyesinde metro, tramvay ve otonom araç (ART) gibi farklı ulaşım modellerini barındıran yaklaşık 60 milyar TL yatırımlı dev proje için ÇED süreci resmen başlatıldı.
Bursa'nın hızla büyüyen bölgeleri arasındaki ulaşım bağlantısını güçlendirmesi planlanan Çalı-Demirtaş Raylı Sistem Hattı Projesi için önemli bir aşamaya geçildi. Nilüfer ve Osmangazi ilçelerini kapsayan proje kapsamında hazırlanan Proje Tanıtım Dosyası, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı'na sunuldu. Böylece kentin batısından kuzeyine uzanacak yeni ulaşım koridoru için ÇED süreci resmen başlamış oldu.
Bursa Büyükşehir Belediyesi Raylı Sistem Dairesi Başkanlığı Yapım Şube Müdürlüğü tarafından hazırlanan proje, yalnızca yeni bir raylı sistem hattının inşa edilmesini değil, farklı ulaşım modellerinin birbirine entegre edilmesini de öngörüyor. Çalı'dan başlayarak Üçevler ve Terminal üzerinden Demirtaş'a ulaşması planlanan sistemin, kentte özellikle konut alanları ile sanayi bölgeleri arasındaki ulaşım hareketliliğine yeni bir alternatif oluşturması hedefleniyor.
Projenin toplam yatırım büyüklüğü ise dikkat çekici bir seviyede bulunuyor. Hazırlanan dosyada, üç ayrı etap halinde planlanan ulaşım koridorunun toplam yatırım bedeli 1 milyar 254 milyon 299 bin 432 dolar olarak hesaplandı. Güncel kur üzerinden bu rakam yaklaşık 59,9 milyar TL seviyesine karşılık geliyor.
Bursa'da son yıllarda nüfus ve yapılaşmanın yoğunlaştığı batı aksı ile önemli sanayi ve istihdam bölgelerinin bulunduğu kuzey kesimi arasında ulaşım talebi giderek artıyor. Çalı, Demirci, Üçevler, Güneştepe ve İhsaniye gibi yerleşimlerin yanı sıra Küçük Sanayi, NOSAB ve DOSAB gibi büyük çalışma alanları, gün içerisinde yoğun araç ve toplu taşıma hareketliliğine sahne oluyor.
Çalı-Demirtaş projesinin temel hedeflerinden biri de bu hareketliliği daha düzenli bir toplu taşıma sistemi içerisinde toplamak. Proje kapsamında farklı ulaşım türlerinin kullanılacağı üç ayrı bölümün birbirine bağlanması planlanıyor.
Bu yapının hayata geçirilmesiyle birlikte vatandaşların yalnızca bir noktadan diğerine ulaşması değil, BursaRay ve mevcut tramvay sistemleriyle bağlantılı daha geniş bir toplu taşıma ağına erişebilmesi amaçlanıyor.
Terminal ile Demirtaş arasında yeni tramvay bağlantısıProjenin Demirtaş yönündeki bölümünü Terminal-Demirtaş Tramvay Hattı oluşturacak. Yaklaşık 3,83 kilometrelik güzergâhta üç yeni istasyon yapılması planlanıyor.
Yeni hattın mevcut T2 Kent Meydanı-Terminal Tramvay Hattı ile entegre edilmesi öngörülüyor. Böylece Terminal bölgesinden Demirtaş Dumlupınar Mahallesi ve Demirtaş Organize Sanayi Bölgesi'ne doğrudan toplu taşıma bağlantısı kurulabilecek.
Özellikle DOSAB'da çalışan binlerce kişinin kullandığı ulaşım güzergâhlarında bu bağlantının önemli bir alternatif oluşturması bekleniyor. Projenin tamamlanması halinde Terminal çevresindeki ulaşım ağı Demirtaş yönünde genişletilmiş olacak.
Çalı-Demirtaş koridorunun en büyük bölümünü ise Üçevler-Terminal Raylı Sistem Hattı oluşturacak. Yaklaşık 13,49 kilometre uzunluğunda planlanan hatta dokuz yeni istasyon bulunacak.
Hafif raylı sistem olarak tasarlanan bu bölümün, Bursa'nın mevcut raylı ulaşım ağıyla farklı noktalardan bağlantı kurması planlanıyor. Proje dosyasındaki tasarıma göre Bağlarbaşı/Esentepe ile Fatih Sultan Mehmet istasyonlarında aktarma imkânı oluşturulacak.
Yeni hattın özellikle mevcut M1 Emek-Arabayatağı ve M2 Üniversite-Kestel hatları üzerindeki yolcu yoğunluğunun dengelenmesine katkı sağlaması hedefleniyor. Böylece kent içerisinde yalnızca tek bir ana ulaşım aksına yüklenmek yerine, yolcuların farklı güzergâhlara yönlendirilebildiği daha geniş bir raylı sistem ağı oluşturulması amaçlanıyor.
Projenin Nilüfer sınırlarında kalan ilk bölümünde ise klasik raylı sistemden farklı bir model üzerinde duruluyor. Çalı-Üçevler Toplu Taşıma Hattı, yaklaşık 3,29 kilometre uzunluğunda olacak ve üç istasyondan oluşacak.
Bu bölümde kullanılacak ulaşım modelinin yolcu talebine göre belirlenmesi planlanıyor. Buna göre hattın metrobüs sistemi ya da lastik tekerlekli otonom toplu taşıma aracı ART (Autonomous Rapid Transfer) ile işletilmesi seçenekler arasında yer alıyor.
Bu tercih, projenin Bursa'daki ulaşım ihtiyacına göre farklı teknolojilerin birlikte kullanılmasını hedeflediğini de ortaya koyuyor. Çalı'dan Üçevler'e ulaşacak yolcuların devam eden hatlar üzerinden Terminal ve Demirtaş yönüne erişebilmesiyle kesintisiz bir ulaşım zinciri oluşturulması planlanıyor.
Çalı-Demirtaş projesinin yalnızca konut bölgelerindeki ulaşımı rahatlatması beklenmiyor. Bursa ekonomisinin önemli merkezleri arasında yer alan Küçük Sanayi, NOSAB ve DOSAB gibi bölgeler de projenin ulaşım hedefleri içerisinde bulunuyor.
Özellikle konut alanları ile iş merkezleri arasındaki günlük hareketliliğin toplu taşımaya kaydırılmasıyla özel araç ve servis araçlarının oluşturduğu trafik yükünün azaltılması amaçlanıyor. Sanayi bölgelerine yönelik servis trafiğinin azalmasının yanı sıra ulaşım kaynaklı karbon salımının düşürülmesi de projenin hedefleri arasında yer alıyor.
Bursa'nın batısında yeni yerleşimlerin hızla artması nedeniyle Çalı ve çevresindeki ulaşım ihtiyacının önümüzdeki yıllarda daha da büyümesi beklenirken, planlanan hat bu bölgedeki toplu taşıma altyapısının güçlendirilmesini hedefliyor.
Hazırlanan proje dosyasında üç ulaşım bölümünün maliyetleri de ayrı ayrı ortaya konuldu. Terminal-Demirtaş Tramvay Hattı için altyapı ve sabit tesis yatırımlarının yanı sıra araç alımlarını da kapsayan yaklaşık 102,7 milyon dolarlık bir yatırım öngörülüyor.
Üçevler-Terminal Raylı Sistem Hattı ise projenin en yüksek maliyetli bölümü olacak. Bu etapta altyapı ve sabit tesisler için yaklaşık 796,5 milyon dolar, 40 raylı sistem aracı için ise yaklaşık 160 milyon dolar yatırım planlanıyor. Böylece hattın toplam yatırım büyüklüğü yaklaşık 1,02 milyar dolara ulaşıyor.
Çalı-Üçevler bölümünde ise altyapı yatırımlarının yaklaşık 88,7 milyon dolar, araç yatırımının ise yaklaşık 32,9 milyon dolar olması öngörülüyor. Yedi set ART aracının da dahil olduğu bu bölümün toplam maliyeti yaklaşık 121,6 milyon dolar olarak hesaplanıyor.
Çalı-Demirtaş Raylı Sistem Hattı Projesi, ÇED Yönetmeliği kapsamında Ek-2 seçme ve eleme kriterleri çerçevesinde değerlendiriliyor. Proje Tanıtım Dosyası'nın Bakanlığa sunulmasıyla başlayan süreçte yapılacak incelemelerin ardından projenin çevresel etkileri değerlendirilecek.
Süreç sonunda "ÇED Gerekli Değildir" kararının çıkması halinde projenin uygulama aşamasına geçmesinin önü açılacak. Böylece Bursa'nın batı ve kuzey aksları arasında yeni bir toplu taşıma koridoru oluşturmayı amaçlayan yatırımda inşaat sürecine ilişkin hazırlıkların hız kazanması bekleniyor.
Çalı-Demirtaş hattının tamamlanması halinde Bursa'nın mevcut raylı sistem ağı ile yeni ulaşım güzergâhlarının birbirine bağlanması, kent içindeki yolculuk seçeneklerinin artırılması ve özellikle yoğun nüfuslu yerleşimlerle sanayi bölgeleri arasındaki ulaşımın toplu taşıma ağı üzerinden yeniden şekillendirilmesi hedefleniyor.
Kaynak: BURSADA BUGÜN
Bursa Bölge, 2026.08.25 13:14