Bayramda 3 milyondan fazla kurbanlık kesilmesi bekleniyor

Kurban Bayramı yaklaşırken Türkiye'de hem üretici hem de tüketici tarafında dikkat çeken bir ekonomik yoğunluk yaşanıyor. Türkiye Ziraat Odaları Birliği (TZOB) Genel Başkanı Şemsi Bayraktar, kurbanlık piyasasına ilişkin yaptığı değerlendirmede, bayram döneminin yalnızca dini bir ibadet süreci değil, aynı zamanda geniş ölçekli bir ekonomik döngü oluşturduğuna dikkat çekti.

Bayraktar'ın açıklamalarına göre kurbanlık hayvan ticareti, yem sektöründen veterinerlik hizmetlerine, nakliyeden pazar yerlerinin kiralanmasına kadar birçok farklı alanı doğrudan etkileyen büyük bir ekonomik zincir oluşturuyor. Kesim hizmetleri, deri işleme sanayisi ve sakatat ticareti de bu hareketliliğin önemli parçaları arasında yer alıyor. Özellikle bayram haftasında piyasalarda yaşanan yoğunluğun, yılın diğer dönemlerine göre belirgin şekilde arttığı ifade ediliyor.

Kurbanlık Sayısı ve Piyasa Dinamikleri Bölgelere Göre Değişiyor

TZOB verilerine göre bu yıl Türkiye genelinde yaklaşık 3 milyon 300 bin kurbanlık hayvanın kesilmesi bekleniyor. Bu rakamın içinde büyükbaş ve küçükbaş hayvan dağılımı da dikkat çekici bir tablo ortaya koyuyor. Tahminlere göre yaklaşık 750 bin büyükbaş ve 2 milyon 550 bin küçükbaş hayvan bayram sürecinde alıcı bulacak.

Kurbanlık satışlarında uygulanan yöntemlerin bölgeden bölgeye farklılık göstermesi ise piyasayı şekillendiren temel unsurlardan biri olarak öne çıkıyor. Bazı illerde fiyatlandırmalar canlı kilo üzerinden yapılırken, bazı bölgelerde karkas et hesabı tercih ediliyor. Geleneksel pazarlık usulü satışların yanı sıra özellikle büyükşehirlerde hisseli kurban sisteminin daha yaygın hale geldiği belirtiliyor. Ayrıca kesim ücretlerinin birçok noktada satış fiyatına dahil edilmesi, tüketici davranışlarını doğrudan etkileyen unsurlar arasında yer alıyor.

Kurbanlık Fiyatlarında Geniş Aralık: Büyükbaş ve Küçükbaşta Değişkenlik

Ziraat odalarından elde edilen güncel verilere göre kurbanlık fiyatlarında geniş bir aralık göze çarpıyor. Büyükbaş hayvanların fiyatları 120 bin liradan başlayarak 450 bin liraya kadar çıkabiliyor. Küçükbaş hayvanlarda ise 15 bin lira ile 45 bin lira arasında değişen fiyatlar dikkat çekiyor. Hisseli kurban alımlarında ise ortalama bedellerin 25 bin lira ile 60 bin lira arasında seyrettiği ifade ediliyor.

Bu fiyat farklılıklarının hayvanın cinsi, ağırlığı, bakım koşulları ve bölgesel piyasa dinamiklerine göre değiştiği belirtilirken, özellikle büyükşehirlerdeki maliyetlerin daha yüksek seviyelerde oluştuğu gözlemleniyor. Nakliye giderleri ve pazar yeri kiralarının da fiyatlara doğrudan yansıdığı vurgulanıyor.

Kurban Ekonomisinin Toplam Hacmi 192 Milyar Liraya Yaklaşıyor

Şemsi Bayraktar'ın paylaştığı ekonomik hesaplamalara göre kurban piyasasının toplam büyüklüğü oldukça yüksek bir seviyeye ulaşıyor. Ortalama 400 kilogram canlı ağırlığa sahip büyükbaş hayvanlar üzerinden yapılan değerlendirmede, yalnızca büyükbaş kesimlerinden doğacak ekonomik hacmin 123 milyar lirayı aşması bekleniyor.

Küçükbaş hayvanlar için yapılan hesaplamalarda ise ortalama 26 bin 900 lira satış fiyatı üzerinden yaklaşık 2 milyon 550 bin hayvanın toplam değerinin 68 milyar liraya yakın olacağı öngörülüyor. Bu veriler birlikte değerlendirildiğinde, Türkiye genelinde kurbanlık piyasasının toplam ekonomik büyüklüğünün 192 milyar liraya yaklaşacağı tahmin ediliyor. Bu rakam, bayram döneminin ülke ekonomisi açısından ne kadar geniş bir ticari hareketlilik yarattığını ortaya koyuyor.

Deri ve Sakatat Sektöründe Kritik Ekonomik Potansiyel

Kurban Bayramı'nın ekonomik etkileri yalnızca canlı hayvan ticaretiyle sınırlı kalmıyor. Kesim sonrası ortaya çıkan deri, sakatat ve yan ürünler de önemli bir ekonomik değer oluşturuyor. Ancak son yıllarda özellikle deri toplama ve işleme süreçlerinde yaşanan aksaklıklar, bu potansiyelin tam anlamıyla değerlendirilememesine yol açıyor.

Deri toplama maliyetlerindeki artış ve sektördeki iş gücü azalması, birçok bölgede derilerin ekonomik değerinin altında el değiştirmesine veya tamamen zayi olmasına neden olabiliyor. Özellikle küçükbaş hayvan derilerinde yaşanan kayıpların daha belirgin olduğu ifade ediliyor. Buna rağmen deri ve tekstil sanayisi açısından bu ürünlerin stratejik bir hammadde niteliği taşıdığı vurgulanıyor.

Kasaplık Hizmetleri ve Bayram Ekonomisindeki Yeri

Bayram döneminde en yoğun çalışan meslek gruplarından biri de kasaplar oluyor. Kesim, yüzme ve parçalama işlemleri için talep edilen ücretler hayvan türüne ve hizmetin kapsamına göre değişiklik gösteriyor. Büyükbaş hayvanlarda bu hizmetlerin maliyeti 10 bin ile 20 bin lira arasında değişirken, küçükbaş hayvanlarda 1500 ile 2500 lira arasında ücretlendirme yapılıyor.

Tüm bu kasaplık hizmetlerinin toplam ekonomik hacminin yaklaşık 8,2 milyar lirayı bulabileceği hesaplanıyor. Bu durum, kurban sürecinin yalnızca hayvan alım satımından ibaret olmadığını, aynı zamanda hizmet sektörünü de doğrudan besleyen bir yapı oluşturduğunu gösteriyor. Sakatat ürünleri de bu ekonomik döngünün tamamlayıcı unsurları arasında yer alarak ek gelir kalemi oluşturuyor.

Üretici İçin Fiyat Desteği Vurgusu

Şemsi Bayraktar, kurban satışlarında yaşanabilecek olası durgunluklara karşı üreticilerin korunması gerektiğine de dikkat çekti. Satışların beklentilerin altında kalması durumunda, elde kalan hayvanların Et ve Süt Kurumu tarafından üreticinin maliyetlerini gözeterek satın alınmasının önemine değindi. Bu yaklaşımın, hem üreticinin zarar etmesini engelleyeceği hem de piyasadaki dengenin korunmasına katkı sağlayacağı ifade edildi.

Kaynak: AA

Ekonomi, 2026.05.21 11:08