Yeni düzenlemeyle, Bağ-Kur'lu esnaf ve çiftçilerin prim gün sayısı 9.000'den 7.200'e düşürülerek, yaklaşık 1 milyon kişi için 5 yıl erken emeklilik imkanı sağlanacak. Faruk Erdem kimlerin bu erken emeklilik hakkından yararlanabileceğini anlattı.
Takvim'in haberine göre, Bağ-Kur'lular için yeni düzenleme, küçük esnaf ve çiftçilerin prim günü sayısını 9.000'den 7.200'e düşürerek yaklaşık 1 milyon kişinin 5 yıl erken emeklilik hakkı kazanmasını sağlıyor. Bu değişiklikten, basit usulde vergilendirilen esnaf ve çiftçiler faydalanacak. Ayrıca, Eylül 1999 öncesi sigortalı Bağ-Kur'lular, 7.200 günle emekli olabilecek. Yaş şartı ise kadınlar için 58, erkekler için 60 olarak belirlenmiş olup, 1 Mayıs 2008 sonrası sigortalı olanlar için kademeli olarak 65'e çıkacak. Prim borcu olanlar ise ihya yöntemiyle eksik günlerini tamamlayarak emekli olabilecek. Son 7 yılda hangi kurumda prim ödedikleri, emeklilik şartlarını belirleyecek ve başvurular, yaş şartı sağlandığında yapılabilecek.
2008 yılında gerçekleştirilen reform ile Türkiye'deki tüm sosyal güvenlik kurumları (SSK, Bağ-Kur ve Emekli Sandığı) Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) çatısı altında birleştirilmişti. Özellikle prim şartlarındaki farklar Bağ-Kur'lular için önemli bir problem teşkil ediyor. Bu sorunların çözülmesi adına Bağ-Kur'lular için prim indirimi gündeme gelmişti.
PRİM ŞARTLARI NASIL BELİRLENİYOR?
Emeklilik için gereken prim şartları her kurumda farklılıklar gösteriyor. SSK'da, 1999 öncesi dönemde prim şartı 5.000 ile 5.975 gün arasında değişirken, 1999 sonrasında 7.000 güne, 2008'den sonra ise hem kadın hem erkek çalışanlar için 7.200 güne çıkarılmıştır. Emekli Sandığı'nda ise, kadınlar için prim şartı 7.200 gün (20 yıl), erkekler için ise 9.000 gün (25 yıl) olarak belirlenmiştir.
Bağ-Kur'lular içinse prim şartları 1999 öncesinde kadınlarda 7.200 gün, erkeklerde ise 9.000 gün olarak belirlenmişken, sonrasında ise hem kadınlar hem de erkekler için 9.000 gün prim şartı uygulanmaktadır.
FARKLI KURUM PRİMİ ÖDEYENLER NE YAPACAK?
Birden fazla kurumdan sigorta primi ödeyenler için, emeklilik şartları son 7 yıldaki sigortalılık süresine göre belirleniyor. Hangi kurumda daha fazla sigortalılık süresi varsa, emeklilik işlemi o kurumun şartlarına göre yapılıyor. Bu hesaplama 1 Ekim 2008 sonrasında çalışanların tüm çalışma hayatında fazla yatırdıkları primlere bakılarak yapılır.
GÜNDEMDEKİ DEĞİŞİKLİK NE GETİRECEK?
Bağ-Kur'luların prim gün sayısının 9.000 günden 7.200 güne düşürülmesi, özellikle 1 milyon küçük esnaf ve çiftçiyi ilgilendiriyor. Bu düzenleme sayesinde Bağ-Kur'lu esnaf ve çiftçiler prim günlerini 7.200 güne tamamlayarak yaklaşık 5 yıl erken emekli olabilecekler.
Bağ-Kur'a prim ödememiş ancak sigortalılığı dondurulmuş olanlar için iyi haberler de var. Bu kişiler, ihya (gün satın alma) yolu ile eksik günlerini tamamlayabilecekler. Daha önce ödenmemiş primler borçları silinmiş olsa bile ihya yöntemiyle geri ödenerek emeklilik hakkı kazanılabilecek.
DÜZENLEMEDEN KİMLER YARARLANACAK
Düzenleme, özellikle küçük esnafı ve çiftçiyi hedef alıyor. Basit usulde vergilendirilen 10 kişi ve altında çalışanı bulunan esnaf (bakkal, kasap, terzi, berber gibi) ile çiftçi Bağ-Kur'luların bu düzenlemeden yararlanması bekleniyor. Ancak kapsam düzenlemenin kesinleşmesinin ardından netlik kazanacak.
YAŞ ŞARTI ORTADAN KALKACAK MI?
Bu düzenleme ile 7.200 prim gününe ulaşan kişiler, sigortalılık başlangıç tarihlerine göre belirlenen yaşı sağlıyorsa emekli olabilecek. Ancak, yaş şartı yine de uygulanmaya devam edecek. 1 Mayıs 2008 sonrası sigortalı olanlar için, kadınlarda 58, erkeklerde ise 60 yaş şartı uygulanacak ve bu yaşlar kademeli olarak 65'e kadar artacak.
ERKEN EMEKLİLİK YOLU AÇILACAK MI?
Bağ-Kur'lulara yapılacak 1.800 günlük indirim ile 7.200 prim günüyle erken emeklilik mümkün olacak. Ancak, bu kişilerin 58 yaş (kadınlar) ve 60 yaş (erkekler) şartlarını da sağlamaları gerekecek. Bu düzenleme Bağ-Kur'lulara erken emeklilik hakkı tanıyacak ancak yaş şartı hala geçerli olacak.
EYT'LİLER YARARLANABİLECEK Mİ?
EYT (Emeklilikte Yaşa Takılanlar) kapsamı henüz netlik kazanmasa da, Bağ-Kur'lular arasında 8 Eylül 1999 öncesi sigortalılığı bulunan kişiler, 9.000 gün prim şartını beklemeden 7.200 günle emekli olabilecek. Bu durumda EYT'liler için 5 yıl erken emeklilik mümkün olacak.
SON 7 YIL KURALINDA BİR DEĞİŞİKLİK OLACAK MI?
Yeni düzenleme, yalnızca Bağ-Kur'lular için prim şartındaki değişikliği içerecek. Ancak, farklı kurumlardan sigorta prim ödeyen kişiler için son 7 yıldaki sigortalılık süresi kuralında bir değişiklik yapılması beklenmiyor. Bu kural üç kurumdan birinde en fazla süreyi geçiren kişinin emekliliğini belirlemeye devam edecek.
Prim gün sayılarının otomatik olarak düşmesiyle, 7.200 güne ulaşan kişilerin emeklilik şartları tamamlanmış olacak. Ancak, emekli olabilmek için yaş şartının sağlanmasının ardından başvuru yapılması gerekecek. Başvuru emeklilik yaşını tamamlayan kişilere yönelik olacaktır.
Kaynak: BURSADA BUGÜN
Ekonomi, 2025.05.13 11:27