Almanya Cumhurbaşkanı Frank-Walter Steinmeier, ABD ve İsrail'in İran'a yönelik saldırılarının siyasi açıdan "feci bir hata" olduğunu belirterek, bunun önlenebilecek ve gereksiz bir savaş olduğunu söyledi.
Steinmeier, Almanya Dışişleri Bakanlığının İkinci Dünya Savaşı sonrası yeniden kurulmasının 75. yıl dönümü vesilesiyle düzenlenen etkinlikte konuştu.
ABD ve İsrail'in İran'a düzenlediği saldırılara işaret eden Steinmeier, "Bu savaş siyasi açıdan feci bir hatadır ve beni en çok sinirlendiren de budur. Eğer amacı İran'ı nükleer bomba yolunda durdurmaksa, bu gerçekten önlenebilir, gereksiz bir savaştır." dedi.
"Bu savaş, bana göre uluslararası hukuka aykırıdır"
Steinmeier, dış politikanın daha pragmatik ve etkili hale gelmesinin uluslararası hukuku bir kenara bırakmak anlamına gelmediğini vurgulayarak, "Uluslararası hukuku ihlal etmeyi ihlal olarak adlandırmamak, dış politikamızı daha ikna edici hale getirmez. Bununla Gazze Savaşı sırasında da uğraşmak zorunda kalmıştık ve İran Savaşı'nda da bununla başa çıkmak zorundayız. Zira bu savaş, bana göre uluslararası hukuka aykırıdır." diye konuştu.
İran ile 2015'te yapılan nükleer anlaşmanın önemine dikkati çeken Steinmeier, "İmza töreninde dönemin ABD Dışişleri Bakanı 'Bu anın tarihsel önemini küçümsemeyelim. Bu anlaşma ile savaşı önlüyoruz' demişti ancak Başkan Donald Trump, ilk görev süresinin ikinci yılında anlaşmayı feshetti, ikinci görev süresinde ise savaş yürütüyor." ifadelerini kullandı.
Steinmeier, uluslararası hukukun ve düzenin meşruiyet kaynağı olarak önemini hiç kaybetmediğini savunarak, şunları söyledi:
"Avrupa Birliği de hukuk ve kurallar üzerine kurulmuştur. Eğer kaba gücün dünya görüşünü kendimize mal edersek, Avrupa Birliği kendi içinde çökecektir. Bugün ibre diğer yöne doğru sallanıyor, uluslararası hukuka atıfta bulunmak naif, diplomasi etkisiz, dış kültür politikası gereksiz, tek önemli olan askeri güç. Klasik diplomasiyi, askeri güce dayalı cesur bir dış ve güvenlik politikasının zayıf kolu olarak gören medya yorumlarını okuduğumda gözlerime inanamıyorum."
Rusya, Avrupa güvenlik düzenini ihlal etti
Steinmeier, Rusya'nın Ukrayna'ya karşı yürüttüğü savaşa da değinerek, "Rusya'nın Ukrayna'ya olan saldırıları Avrupa güvenlik düzeninin ilkelerini temelden ihlal etmiştir." dedi.
Rus tanklarının "Ortak bir Avrupa Evi" tasarlama çabalarını yerle bir ettiğine dikkati çeken Steinmeier, "Avrupa bugün güvenliğini Rusya ile değil, Rusya'ya karşı organize etmelidir." diye konuştu.
Transatlantik ilişkilerde kopuş
Steinmeier, Rusya ile kopuşun benzerinin transatlantik ilişkilerde de yaşanmaya başladığına işaret ederek, şu değerlendirmelerde bulundu:
"Rusya ile ilişkilerde 24 Şubat 2022'den öncesine geri dönüş olmayacağına inandığım gibi, transatlantik ilişkilerde de 20 Ocak 2025'ten öncesine geri dönüş olmayacağına inanıyorum. Kırılma noktası ve Amerikan süper güç politikasına duyulan güvenin yitirilmesi çok derin. Sadece müttefikler arasında değil, dünya çapında. Gelecekteki bir ABD hükümeti de artık dostane hegemon ve liberal uluslararası düzenin garantörü rolünü kolayca sürdüremeyecektir."
Steinmeier, Rusya'ya aşırı bağımlılığın kendilerini ne kadar savunmasız hale getirdiğini acı şekilde deneyimlediklerini ve bu nedenle transatlantik ilişkilerde de kendilerini savunmasız kılan bağımlılıklardan kurtulmaları gerektiğini kaydetti.
Alman ordusunun Avrupa'daki konvansiyonel savunmanın belkemiği olması gerektiğini belirten Steinmeier, bunun için tüm toplumdan tam destek alması, gönüllü askerlik hizmetinin yeterli olmaması durumunda zorunlu askerlik hizmetine geri dönülmesi gerektiğinin altını çizdi.
Steinmeier, teknoloji alanında ABD'ye yönelik bağımlılığa dikkati çekerek, "Buna hiç de razı olmamalıyız. Biliyoruz ki bu üstünlük sadece dış politik güç anlamına gelmez, aynı zamanda dijital platformlar ve sosyal medya aracılığıyla iç politikamıza etki etme gücü anlamına da gelir. ABD hükümeti liberal ve birleşik Avrupa'yı zayıflatmaya kararlı olduğunu, bir yıl önce Münih'te bize açıkça söyledi." diye konuştu.
ABD yönetimiyle ilişkilerde pragmatik olunması ve temel çıkarlara odaklanılması gerektiğine işaret eden Steinmeier, şu ifadeleri kullandı:
"Mevcut Amerikan hükümetinin dünya görüşü bizimkinden tamamen farklıdır. Bu görüş, yerleşik kurallara, ortaklığa ve zamanla gelişen güvene hiç saygı göstermez. Bunu değiştiremeyiz. Bununla başa çıkmak zorundayız ancak bu dünya görüşüne yaklaşmak için hiçbir nedenimiz yok. Büyük güçler, kuralsız bir dünyada hayatta kalabilir kısa vadede, belki de bundan fayda bile sağlayabilir. Ancak bu bizim için geçerli değil."
Steinmeier, küresel dengelerin yeniden şekillendiği bir dönemde daha güçlü işbirlikleri kurulması gerektiğini vurguladı.
Dünyanın farklı bölgelerindeki bu ülkelerle ilişkilerin hem stratejik hem de karşılıklı fayda açısından büyük önem taşıdığını belirten Steinmeier, bu kapsamda Güneydoğu Asya Ülkeleri Birliği (ASEAN) bölgesi, Körfez ülkeleri ve Türkiye'nin yanı sıra Kenya, Güney Afrika, Şili ve Brezilya'ya ziyaretler gerçekleştirdiğini hatırlattı.
Steinmeier, söz konusu ülkelerin de Almanya ile yakın ilişkiler kurmak istediğine dikkat çekerek, bu devletlerin bağımlılıklarını azaltmayı ve uluslararası ortaklıklarını çeşitlendirmeyi hedeflediğini dile getirdi.
Cumhurbaşkanı, bu ülkelerin dünyanın sadece ABD-Çin rekabetine indirgenmemesi gerektiği konusunda hemfikir olduğunu ve Almanya'nın adil uluslararası düzene katkısını yakından izlediklerini sözlerine ekledi.
Kaynak: AA
Dünya, 2026.03.25 11:17