10 yıldır Almanya'yı yöneten Merkel döneminde Ankara-Berlin ilişkileri hep gergin oldu, 5 büyük kriz yaşandı. Merkel'in Türkiye'nin AB üyeliğine karşı tutumu ikili ilişkileri gölgeledi.
Davutoğlu dün BM zirvesinin ikinci gününde Alman mevkidaşı Merkel'le bir araya geldi. Al Jazeera, Merkel'in işbaşına geldiği 2005'ten bu yana Türkiye-Almanya ikili ilişkilerindeki iniş-çıkışları derledi.
Merkel 10 yıldır Türkiye'nin AB'ye üylik yolundaki en büyük engel oldu. 2014 başında Berlin'e giden dönemin Başbakanı Erdoğan'la düzenlediği toplantıda 'Türkiye'nin tam üyeliğine dair tereddütlerim var. Bu ucu açık bir süreç ve bu sürecin ilerlemesini istiyoruz' dedi. 2015'te Berlin'de bir araya gelen Merkel ve Davutoğlu, basın toplantısı düzenledi. Merkel, Türkiye'nin AB adaylığı konusunda fikrini değiştirmediğini söyleyerek 'Tam üyelik konusundaki kuşkularımın yanında her zaman müzakere sürecinin sürdürülmesini destekledim' dedi. Almanya ile ilişkiler Gezi sonrası daha sıkıntılı bir hal aldı. Alman devletinin Arap Baharı sonrası izlediği politikalar, Berlin'in bu çerçevede Türkiye'ye bakışı ve yaptığı hamleler ilişkilerde büyük sıkıntılara yol açtı.
Patriotlar'ı geri çekti
2012'de Suriye'den atılan füzelerin hedefi olan Türk vatandaşı sivillerin ölümünün ardından Türkiye, NATO'dan hava savunma desteği istedi. 2013 Ocak ayında, ABD ve Hollanda'ya ek olarak Almanya da iki Patriot füzesi gönderdi. 2015'te Alman Savunma Bakanı Ursula von der Leyen, Suriye'deki savaş bitinceye kadar patriotların Türkiye'de kalacağını söyledi. Ancak bu ziyaretin ardından, Ağustos ayında Almanya görev süresini bir daha uzatmama kararı aldı. Patriot bataryaları en geç 2016 başında Türkiye'den çekilecek. Alman Savunma Bakanlığı 'Suriye'den Türkiye'ye yönelik tehdidin kalktığını' söylüyordu ancak bu açıklamayı kimse inandırıcı bulmadı. Bu hamlenin Türkiye'nin Suriye'ye yönelik daha aktif bir tutum sergileyeceği yönünde mesajlar verdiği günlere rastlaması dikkat çekti.
Rojava'daki Alman ajanlar
Almanya'nın patriot bataryalarını geri çekme kararı aldığı sıralarda, Suriye'nin kuzeyinden bir haber geldi. PYD saflarında savaşa katılan bir Alman'ın ölüm haberiydi bu. Ancak ölen kişi sıradan bir Alman vatandaşı değil, basına yansıyan haberlere göre Kevin Joachim adında bir Alman istihbarat elemanıydı. Alman ajanın Suriye'nin kuzeyinden Kandil'e geçtiği sırada Türkiye'nin düzenlediği hava operasyonları sırasında öldüğü öne sürüldü. Joachim'in cenazesinin Türkiye'den geçmesine izin verilmeyince, Almanya'nın Erbil üzerinden cenazeyi alarak Karlsruhe yakınlarında defnettiği iddia edildi. Almanya da 19 Aralık'ta 'Türk ajanı' oldukları iddiasıyla iki Türk vatandaşını yakaladı.
Almanya'nın kulakları
Almanya'nın Türkiye'yi 1976 yılından beri dinlediği iddiaları iki ülke arasnıdaki ilişkileri daha da gerdi. Almanya'nın Ankara Büyükelçisi Eberhard Pohl Dışişleri Bakanlığı'na çağrıldı. Görüşmede dinleme iddialarının doğru olması halinde Türkiye'nin "büyük hayal kırıklığı duyacağı" elçiye belirtildi. Focus dergisi'nin haberinin ardından birçok Alman gazete ve dergisinde, 'ismini açıklamak istemeyen kaynaklara dayandırılarak' bu haberin doğrulandığı belirtildi. İddialar gündemdeki yerini korurken Eylül ayında Galler'de yapılan NATO zirvesinde, Erdoğan ve Merkel biraraya geldi. Görüşmeye katılan dönemin dışişleri bakanı Mevlüt Çavuşoğlu, Erdoğan'ın Merkel'e dinlemeleri sorduğunu, Merkel'in ise 'bu konuda bize güvenmenizi istiyoruz' dediğini açıkladı.
Neo-nazi yapılanması
Almanya'daki Türklere yönelik ırkçı saldırılar, kundaklamalar ve Alman makamlarının bu konuda Türkiye'yi ve Türk vatandaşlarını tatmin etmeyen tedbirleri de Ankara-Berlin ilişkilerini olumsuz etkiledi. Nasyonal Sosyalist Yeraltı (NSU) adlı örgüt hakkında açılan ve Mayıs 2013'te başlayan davada ilerleme sağlanamadı. 300'den fazla kanıt dosyası yok edildi.
Alman Cumhurbaşkanı Gauck'un Türkiye ziyaretinde 'Türk demokrasisiyle ilgili kaygı duyduğunu' söylemesi ve Ankara'da öğrencilerle buluşmasında "Türkiye'nin geleceğinden kaygılıyım" demesi iki ülke ilişkilerinde son kriz oldu. Ankara Gauck'un sözlerine sert tepki gösterdi.
Mülteci çıkışı büyük destek kaybettirdi
Geçen ay Macaristan'a gelen onbinlerce mülteciyi ülkesine kabul ederek sempati toplayan Almanya Başbakanı Merkel, mülteci politikası yüzünden destek kaybetmeye başladı. Stern dergisinin haftalık anketine göre Merkel'in halk desteği geçen aya göre 3 puan gerileyerek yüzde 49'a indi. Merkel'in desteğindeki düşüşte, yıl sonuna kadar ülkeye 1 milyona yakın mültecinin geleceği beklentisinin Almanlar'da yarattığı rahatsızlığın etkili olduğu söyleniyor. Son bir ayda ülkeye giriş yapan 135 bini aşkın mültecinin büyük bölümü, Merkel'in koalisyon ortağı Hristiyan Demokratik Birliği'nin (CDU) güçlü olduğu Bavyeraya yerleştirildi.
Mülteci krizi, Suriye ve 'çalışma grubu' görüşüldü
Başbakan Ahmet Davutoğlu, bu yıl Berlin'den sonra New York'ta ikinci kez Almanya Başbakanı Angela Merkel ile bir araya geldi. İki lider Avrupa'ya yönelen sığınmacılar krizi, Suriye'deki durum ve iki ülke arasında bakanlar düzeyinde oluşturulacak çalışma grubu konularını görüştü.
Kaynak: BURSADA BUGÜN
Siyaset, 2015.09.27 09:43