İstanbul Sanayi Odası'nın 2026 yılında yayımladığı Türkiye'nin 500 Büyük Sanayi Kuruluşu ve İkinci 500 Büyük Sanayi Kuruluşu listeleri, illerin öne çıkan sanayi şirketlerini gündeme taşıdı. Türkiye genelinde zirvede Tüpraş yer alırken, Bursa'nın sanayi devi Oyak Renault 235,5 milyar TL'lik büyüklüğüyle ülkenin en büyük şirketleri arasında dördüncü sıraya yerleşti. Çorum'dan Ankara'ya, Gaziantep'ten Kocaeli'ye uzanan listede dikkat çeken şirketler de belli oldu.
Türkiye'nin sanayi haritasında hangi illerin öne çıktığı, büyük şirketlerin sıralamalarıyla yeniden gündeme geldi. İstanbul Sanayi Odası'nın (İSO) İlk 500 ve İkinci 500 Büyük Sanayi Kuruluşu araştırmalarından derlenen veriler, kentlerin sanayi alanındaki güçlü temsilcilerini ortaya koydu.
Listede Marmara ve Ege'deki büyük üreticiler öne çıkarken, İç Anadolu'da savunma ve otomotiv sanayisi, Karadeniz'de metal ve savunma sanayisi, Güneydoğu'da ise plastik, gıda ve çimento sektörleri dikkat çekti.
TÜRKİYE'NİN EN BÜYÜK SANAYİ ŞİRKETİ TÜPRAŞ OLDUTürkiye genelindeki sıralamada Kocaeli merkezli Tüpraş ilk sırada yer aldı. Şirket, 698,8 milyar TL'lik büyüklüğüyle listenin zirvesine çıktı. İstanbul'da Ford Otosan 538,3 milyar TL ile ikinci, İzmir'deki Star Rafineri 327,9 milyar TL ile üçüncü sırada gösterildi.
Bursa, otomotiv üretimindeki ağırlığını büyük sanayi kuruluşları sıralamasında da gösterdi. Oyak Renault, 235,5 milyar TL'lik büyüklüğüyle Türkiye'nin en büyük sanayi şirketleri arasında dördüncü sırada yer aldı. Bursa'nın yanı sıra Marmara Bölgesi'nde Tekirdağ'daki BSH Ev Aletleri 87,2 milyar TL ile 19'uncu, Çanakkale'deki İçdaş Çelik 73,7 milyar TL ile 24'üncü, Balıkesir'deki Banvit ise 31,4 milyar TL ile 70'inci sırada gösterildi. Kocaeli'nin Tüpraş ile zirveye çıkması, Sakarya'nın Toyota Otomotiv ile ilk beşte bulunması ve Bursa'nın Oyak Renault ile dördüncü sırayı alması, bölgenin sanayi gücünü ortaya koydu.
Marmara Bölgesi, otomotiv, rafineri, beyaz eşya, çelik ve gıda sanayisinin güçlü temsilcileriyle öne çıkıyor.
Ege Bölgesi'nde rafineri, beyaz eşya, kablo, su ürünleri ve tarıma dayalı sanayi kuruluşları öne çıkıyor.
İzmir'in Star Rafineri ile Türkiye'nin en büyük üç sanayi kuruluşundan birine ev sahipliği yapması, Ege'nin sanayi üretimindeki konumunu öne çıkarıyor.
İç Anadolu'da savunma sanayisi, otomotiv, gıda ve metal üretimi dikkat çekiyor. Ankara'nın TUSAŞ'ı ve Aksaray'ın Mercedes-Benz Türk fabrikası, bölgenin en yüksek sıralamalara sahip şirketleri arasında bulunuyor.
Ankara'daki TUSAŞ, 140,9 milyar TL'lik üretimden satış tutarıyla Türkiye genelinde yedinci sırada gösterilirken, Aksaray'daki Mercedes-Benz Türk de ilk 10'da yer aldı.
Akdeniz Bölgesi'nde gıda, çimento, enerji ve petrokimya sektörlerinden şirketler öne çıkıyor.
Hatay'daki İsdemir, 120,8 milyar TL'lik büyüklüğüyle bölgenin en üst sıralarda yer alan kuruluşlarından biri olarak gösteriliyor.
Karadeniz Bölgesi'nde metal, savunma, gıda ve çimento şirketleri öne çıkıyor. Çorum'un Sungurlu ilçesindeki ARCA Savunma, Türkiye sıralamasında 12'nci sırada gösterilerek bölgenin dikkat çeken sanayi kuruluşları arasında yer aldı.
ARCA Savunma'nın Çorum'un Sungurlu ilçesindeki tesisiyle ilk 15'e girmesi, Karadeniz'in sanayi görünümünde savunma sektörünün öne çıkan gelişmelerinden biri olarak değerlendiriliyor.
Doğu Anadolu Bölgesi'nde çimento, gıda, tekstil, atık yönetimi ve enerji sektörlerinden şirketler listede yer alıyor. Bazı iller için İSO'nun İlk 500 ve İkinci 500 listeleri yerine farklı kaynaklara başvurulmuş.
Erzincan, Ardahan, Iğdır, Bitlis, Bingöl ve Tunceli için paylaşılan kaynakta şirket adı verilmezken, bazı illerde vergi rekortmenlerinin kimliklerini açıklamadığı da belirtiliyor.
Güneydoğu Anadolu'da plastik, çikolata, gıda, çimento ve elektrik üretimi alanlarında faaliyet gösteren şirketler öne çıkıyor. Gaziantep'in Köksan Pet ve Plastik'i, bölgenin dikkat çeken kuruluşlarından biri olarak aktarılıyor.
Gaziantep, Köksan Pet ve Plastik'in 26,5 milyar TL'lik büyüklüğüyle bölgenin öne çıkan sanayi merkezlerinden biri olarak gösteriliyor.
İLLERİN LİDER ŞİRKETLERİ HANGİ VERİLERLE BELİRLENDİ?Paylaşılan il bazlı derleme, İSO'nun İlk 500 ve İkinci 500 araştırmalarındaki şirket sıralamalarını esas alıyor. Bu listelerde bulunmayan bazı iller için ise Fortune 500 sıralaması veya kurumlar vergisi rekortmenleri gibi farklı kaynaklardan şirketler aktarılıyor.
Bu nedenle bütün illerdeki şirketlerin aynı ölçütle ve aynı kapsamda sıralandığı düşünülmemeli. Bazı kentlerde şirketin İSO sıralaması ve büyüklüğü verilirken, bazı illerde adı açıklanmayan kuruluşlar ya da vergi rekortmenleri öne çıkarılıyor. Derlemede yer alan bilgiler, illerin sanayi görünümünü ortaya koyarken kullanılan kaynakların farklılığı da göz önünde bulundurulmalı.
Kaynak: BURSADA BUGÜN
Ekonomi, 2026.10.19 15:05