Kazakistan'ın batısında yaklaşık 1500 yıl öncesine ait bir mezarda bulunan altın süslemeli ayakkabılar, bölgedeki eski toplulukların sanılandan çok daha gelişmiş bir kültürel ve ticari yapıya sahip olduğunu ortaya koydu. Arkeologların "altın ayakkabılar" olarak tanımladığı buluntular, Hazar Denizi'nin doğu kıyılarında yaşayan seçkinlerin yaşam tarzına ilişkin önemli ipuçları sundu.
Keşif, Mangışlak Yarımadası'nda, günümüzde Aktau yakınlarında bulunan Karakabak mezarlığında gerçekleştirildi. Kazılar sırasında genç ve toplumun üst tabakasına mensup olduğu değerlendirilen bir kadına ait mezar ortaya çıkarıldı.
Altın kaplamalı ayakkabılar bulunduMezardaki en dikkat çekici eserlerden biri, kadının törensel kıyafetinin parçası olan ayakkabılardı. Ayakkabılardaki toka ve bağlantı bölümlerinin ince altın levhalarla kaplandığı belirlendi.
Organik malzemelerden hazırlanan parçaların altınla kaplanması, ayakkabılara son derece gösterişli bir görünüm kazandırırken, kadının mezara sıradan bir kıyafetle değil, statüsünü yansıtan özel bir tören kıyafetiyle bırakıldığını düşündürdü.
Mezar 2019 yılında ortaya çıkarıldıKarakabak'taki mezar 2019 yılında yapılan kazılar sırasında bulundu. Daha sonra arkeologlar Andrei Astafyev ve Evgeny Bogdanov tarafından ayrıntılı şekilde incelenen mezarın genç bir kadına ait olduğu değerlendirildi.
Kadının kıyafetinde yalnızca ayakkabılarda değil, kemer ve başlıkta da yoğun altın süslemeler kullanıldığı tespit edildi. Araştırmacılar, kıyafetin dönemin kraliyet giysilerinden esinlenilerek hazırlanmış olabileceğini düşünüyor.
Başlıkta farklı kültürlerin izleriKadının başlığında yapılan incelemelerde farklı kültürlere ait sanatsal etkilerin bir arada bulunduğu görüldü. Yuvarlak altın plakalarla süslenmiş örtünün yanı sıra kırmızı kumaştan hazırlanmış diademde maske benzeri süslemeler yer alıyordu.
Alın bölümündeki merkezi plakada ise Helenistik sanatın önemli motiflerinden Gorgon başını andıran bir tasarım dikkat çekti. Diğer süslemelerde ise çok daha eski İskit sanatına ait izlere rastlandı.
Yaklaşık 1500 yıl önceye tarihlendirildiMezardan çıkarılan eserlerin, arkeologların geç Hun ve Hun sonrası dönemle ilişkilendirdiği "Shipovo ufku" adı verilen buluntu grubuyla bağlantılı olduğu belirtildi. Mezarın MS 5. yüzyılın ikinci yarısı ile 6. yüzyılın ilk yarısı arasına tarihlendirildiği değerlendiriliyor.
Yakındaki Altynkazgan bölgesinde bulunan benzer eserler de dönemin toplulukları arasında ortak üretim teknikleri ve törensel gelenekler bulunabileceği ihtimalini güçlendirdi.
Altın ayakkabılar bölgede üretilmiş olabilirKeşfin en dikkat çekici yönlerinden biri, altın süslemelerin uzak bir merkezden getirilmiş olmak yerine Karakabak'taki yerel atölyelerde üretilmiş olabileceği ihtimali oldu.
Bölgede daha önce yapılan kazılarda metal işçiliği, mücevher yapımı, cam üretimi ve seramikçiliğe ilişkin bulgulara ulaşılmıştı. Bazı takılarda Bizans zanaatkârlığının etkilerini gösteren teknik özelliklerin tespit edilmesi, Karakabak'ın farklı kültürler arasındaki alışverişte önemli bir konuma sahip olduğunu düşündürüyor.
Karakabak önemli bir ticaret merkezine işaret ediyorArkeologlara göre Karakabak, Orta Asya'yı Kuzey Kafkasya, Volga ve Güney Urallar üzerinden batı bölgelerine bağlayan Azak-Hazar ticaret güzergahının önemli duraklarından biri olmuş olabilir.
Mezarlıkta ortaya çıkarılan farklı kültürel unsurlar da bölgede çeşitli toplulukların bir arada yaşadığına işaret ediyor. Zerdüşt gelenekleriyle ilişkilendirilen uygulamaların yanı sıra Geç Sarmat göçebe dünyasına ait defin adetlerinin görülmesi, Hazar'ın doğu kıyılarının yaklaşık 1500 yıl önce oldukça hareketli ve kültürel açıdan çeşitlilik gösteren bir bölge olduğunu ortaya koyuyor.
"Altın ayakkabılar" ise yalnızca dönemin seçkin bir kadınının zenginliğini değil, Orta Asya'daki yerel zanaat üretiminin ve geniş ticaret bağlantılarının ulaştığı seviyeyi göstermesi açısından büyük önem taşıyor.
Kaynak: BURSADA BUGÜN
Yaşam, 2026.08.18 10:54