Bursa çarşı içinde meyve tezgahlarına gelen zamlardan dolayı esnaf iş yapamıyor. Zam oranları yüzde 100'ün üzerinde seyrederken, çıkan mal ise yüzde 50'nin altında. Tezgahta bulunan erik ve armutun kilosu 5 lira, şeftali ise 10 liradan satışa sunuluyor. Bursa'nın sembolü haline gelen incir ise kilosu 20 liradan pazarda en çok tercih edilen meyveler arasında yerini alıyor.
SEMA ÜSTÜNTAŞ / BURSADA BUGÜN
İhracatın artmasıyla birlikte esnaf satacak mal bulmakta zorluk çekerken, vatandaşın da bütçesi olan malı almaya yetmiyor.
Eskiden 50 liraya iki torba dolusu meyve alabilen vatandaş, şimdi aynı fiyata bir poşeti ancak dolduruyor.
''BURSA'NIN MEYVESİNİ YABANCILAR YİYOR, BURSALILAR YİYEMİYOR''
Bir diğer esnaf Sercan Eren ise, "İnsanlarda maddi sıkıntılar var. Bizim yüzümüz ancak alışveriş olduğunda gülüyor. İşler durgun. Aldığımız bir günlük malı üç günde satıyoruz. Artık, ucuz bir şey kalmadı. Her şey pahalı. Şu an üzüm çok olmadığı için kilosu 7- 8 liradan satılıyor. Tezgahta satmış olduğumuz diğer meyvelerin fiyatları ise; muz ve erik 12 lira, incir 17 lira, şeftali 10 liradan satılıyor. Bu sene ihracat çok fazla olduğu için bu durum fiyatlara da yansıyor. Bursa'nın meyvesini yabancılar yiyor, Bursalılar yiyemiyor. Üretim yok, çiftçiye destek yok. Bu destek olmadığı sürece her yıl fiyatların üzerine 5 lira daha zam konulacaktır. İnsanlar köylerde meyve, sebze toplattırmaya adam bulamıyor. Yeni nesil bu işi yapmayınca ve üretim olmayınca haliyle tüketim de çok olduğu zaman bu iş ilerlemiyor. Bütün bu sıkıntılar hem esnafa, hem de vatandaşa yansıyor. Biz mallarımızı bir ay önceden alıp depoda bekletmiyoruz. Günübirlik alıp günübirlik satmaya çalışıyoruz. Bizim de vatandaştan bir farkımız yok" şeklinde konuştu.
''BU GİDİŞLE BURSALILAR MEYVE YEMEYİ UNUTACAK''
Pazarda meyve alışverişi yapan bir vatandaş, "Fiyatlar hayat şartlarına göre gayet normal, fakat daha ucuz olabilirdi. Şu an 30 liraya meyve aldım. İki yıl önce 50 liraya iki torba dolusu meyve alıyorduk. Şimdi 3 kilo, 1 kilo derken 30 lira ödüyoruz. Fiyatların düşeceğini sanmıyorum. Hayat pahalı. Her şey aldı başını gidiyor. Yapacak bir şey yok. 2 bin 700 lira emekli maaşı aldım. Cebimde 700 lira para kaldı. 1 ay nasıl idare edeceğiz Allah kerim. Bu gidişle Bursalılar meyve yemeyi unutacak" diye konuştu.
''FİYATLAR YÜKSELİŞE GEÇTİ, DAHA DA YÜKSELECEK''
Esnaf Mehmet Emin Talanay, "Meyvecilik sektörü bu aralar çok büyük sıkıntıda. Sadece çiftçi kazanıyor gibi bir şey. Ne halci kazanıyor, ne de pazarcı. Fiyatlar çok yüksek ve ihracat çok tavanda olduğu için işlerimiz böyle devam edecek. Mesela şu an siyah incirin kilosu ihracat olarak 28 lira, şeftalinin kilosu ise 10 lira. Bu yüzden pazarda yüksek fiyata satılıyor. Dolayısıyla insanlarda tüketemiyor. Ben bu şeftaliyi 10 liraya çok rahatlıkla ihracata verebilirim, çünkü pazarda satamıyorum. Fiyatlar yükselişe geçti, daha da yükselecek. Büyüklerimiz, yağışın çok olduğu yılar kıtlık olur derdi. Bu durumu yaşıyoruz. Şeftali, incir çok az, erik ise biraz daha fazla'' dedi.
''NE ÇİFTÇİNİN ELİNDE BİR ŞEY VAR NE DE SATANIN ELİNDE''
Meyve kıtlığı yaşandığını söyleyen Talanay, ''Tezgahta sattığım meyvelerin kilo fiyatları; erik ve armut 5 lira, incir 20 lira, şeftali 10 liradır. Geçen yıl fiyatlar daha düşüktü. Bu yıl tam iki katına satılıyor. Zam oranı yüzde 100'ün üzerinde, ama çıkan mal ise yüzde 50'nin altında seyrediyor. Ne çiftçinin elinde bir şey var, ne de satanın elinde. Benim 800'e yakın incir ağacım var ama yüzde 60 oranında incirde bir döküm oluyor. İncir olmadan dibine dökülüyor. Köyde bu dönemde ortalama 100 ton incir çıkması gerekiyorken, 30 ton bile çıkmıyor. Fiyatlar bu yüzden pahalı. Bursalılar, en çok incir ve şeftali satın alıyorlar. İncirin en iyisi Bursa'da satılmaktadır. Bursa'daki 24 köy dışında, bu kadar tatlı ve güzel incir olmaz. Gidişat hiç iyi değil. Ben bugün bir gübre atayım desem, 20-30 bin lira paraya ihtiyacım var. İlaç atayım desem, tanker başı bin 500 lira olmuş. Biz bu inciri oldurup satmak için bir yıl boyunca ağacın gözüne bakıyoruz. Sene sonunda ancak prim alabiliyoruz. Geçen yıl 10 bin lira olan tanker, bu yıl 40 bin lira. Geçen yıl 50 lira olan gübre ise bu yıl 100 liradan satılıyor. Her şey bunlardan kaynaklanıyor. Bursalılar bu sene biraz zor meyve tüketirler, ama bol bol yesinler. Vatandaşlar, meyvenin bol olduğu zamanın kıymetini bilsinler'' şeklinde konuştu.
Başka bir esnaf ise, "Meyve fiyatları normal, ama alıcı yok. Talep azaldı. Meyveler, tezgahtan bu akşam toparlanıp yarın yeniden tezgaha çıkıyor. İşler iyi değil. Eskiden daha güzeldi. Akşama kadar tezgahtaki her şey biter, tezgah tertemiz olurdu. Ne kazandık, ne kadar karımız varsa hepsini biliyorduk. Şimdi hiçbir şeyi bilemiyoruz. İnsanlar sağlık için mecbur meyve alıyorlar. Köylüden aldığımız malı 2-3 lira karla satıyoruz, ama nasıl yetsin, yetmiyor. Burasının aylık 3 bin lira kirası var ve çalıştırdığımız kişiye vermiş olduğumuz günlük belli ücretimiz var. Kazandığımızla elemanımızın çay parasını çıkartamıyoruz. Esnaf hem yorgun, hem de durgun. Gittiği yere kadar böyle gider sonra durur. Biz de artık öteki tarafa mı gideriz, ne olur bilemiyorum" dedi.
''MAL BULAMIYORUZ''
Esnaf Kenan Çapkın, "Meyvecilik sektöründe ihracat sıkıntımız var. Mal bulamıyoruz. 20 liraya aldığımız bir meyveyi ertesi gün 25 liraya alıyoruz. Bu fiyatlara göre işler düşük. Müşterinin alım gücü yok. Siyah incir hasadı başladı, ama ihracatta şu an 40 liraya onu dahi bulamıyoruz. Tezgahtaki meyvelerimiz; armut ve şeftali 10 lira, siyah incir 25-30 lira civarında, yeşil incir ise 20 liradan satılıyor. Meyvelere hep zam geliyor. Genelde kilo bazında 2-3 lira oynuyor. Şu an müşterilerimiz daha çok incir ve şeftali satın alıyorlar. Şeftali ve incirin kompostosunu, reçelini yapıyorlar. Orta bütçeli bir vatandaş buraya geldiği zaman 50-60 liraya bu meyvelerden satın alabilir. Ay başı geldiği zaman para bitiyor. İnsanlar iki üç adet meyve alıp gidiyorlar. Bazen gelip bir tane meyve satın alan bile oluyor" dedi.
Kaynak: BURSADA BUGÜN
Bursa Bölge, 2021.08.26 08:16