Kış mevsimi gelmesiyle bilim insanlarından dikkat çeken bir hava durumu uyarısı geldi. Kuzey Kutbu üzerinde etkili olan kutup girdabının (Polar Vortex) ikiye ayrılması, soğuk hava dalgalarının Avrupa'ya doğru ilerlemesine neden olabilir. Uzmanlar, bu kış yalnızca soğuk havanın değil, uzun süreli kuraklığın da ciddi bir sorun haline gelebileceğine dikkat çekiyor.
Kuzey Kutbu çevresinde yüksek atmosferde dolaşan güçlü rüzgarlardan oluşan kutup girdabı, normal şartlarda soğuk havanın kutup bölgesinde kalmasını sağlıyor. Ancak bu rüzgarların zayıflaması veya parçalanması, Arktik bölgedeki soğuk havanın güneye doğru hareket etmesine yol açabiliyor.
Bilim insanları, bu yıl kutup girdabında alışılmadık değişiklikler yaşandığını belirtiyor. Ani Stratosferik Isınma (SSW) olarak bilinen hava olayı da bu değişimde etkili oluyor.
Kuzey Kutbu'ndaki aşırı soğuk hava ile daha güneydeki sıcak bölgeler arasındaki sıcaklık farkı, atmosferdeki hava hareketlerini etkiliyor. Alt atmosferden yukarı doğru ilerleyen hava dalgaları, kutup girdabının rüzgarlarını bozarak stratosferde sıcaklıkların hızla yükselmesine neden olabiliyor.
Pasifik Okyanusu'ndaki El Niño olayının da atmosfer dolaşımını etkileyerek bu süreçte rol oynayabileceği değerlendiriliyor. Ancak bilim insanları, mevcut değişimin doğrudan El Niño'dan kaynaklandığını söylemek için henüz erken olduğunu belirtiyor.
KAR YERİNE KURAKLIK TEHLİKESİ
Reading Üniversitesi'nden meteoroloji profesörü Andrew Charlton-Perez, ani stratosferik ısınmanın İngiltere'de daha soğuk ancak aynı zamanda daha kurak hava koşullarına neden olabileceğini söyledi.
İngiltere'nin bazı bölgelerinde yaz aylarında yaşanan aşırı sıcak ve kuraklığın ardından su kaynaklarının kritik seviyelere gerilediğine dikkat çeken Charlton-Perez, kış boyunca yeterli yağış alınamamasının ciddi sonuçlar doğurabileceğini belirtti.
Profesöre göre bazı bölgelerin kuraklıktan çıkabilmesi için kış aylarında her ay normal yağış miktarının yüzde 120'sinden fazlasına ihtiyaç duyuluyor.
Uzun süreli kurak hava koşullarının devam etmesi halinde baraj ve rezervuarların kış boyunca yeterince dolamayabileceği, bunun da gelecek yaz evlerin, işletmelerin ve tarım sektörünün su ihtiyacını karşılamayı zorlaştırabileceği ifade edildi.
"DAHA ÖNCE BÖYLE BİR ŞEY GÖRMEDİK"
Kutup girdabındaki değişimin zamanlaması da bilim insanlarını şaşırttı. Profesör Charlton-Perez, ani stratosferik ısınma olayının modern gözlem kayıtlarında şimdiye kadar görülen en erken dönemlerden birinde yaşandığını söyledi.
1979'dan bu yana uydu gözlemlerinin, 1940'lı yıllardan itibaren de çeşitli hava kayıtlarının incelendiğini belirten profesör, bu kadar erken bir tarihte ani stratosferik ısınma görülmediğini ifade etti.
Charlton-Perez, "Daha önce böyle bir şey görmedik" diyerek olayın alışılmışın dışında olduğunu vurguladı.
Ani stratosferik ısınma olaylarının genellikle yaklaşık iki yılda bir meydana geldiğini belirten uzman, bu yılki gelişmenin kış mevsiminin geri kalanını nasıl etkileyeceğini söylemek için henüz erken olduğunu kaydetti.
Kaynak: BURSADA BUGÜN
Güncel, 2026.11.09 13:00