İsviçre'de bilim dünyasının dikkatini çeken sıra dışı bir araştırmaya imza atıldı. Araştırmacılar, toprağın ne kadar canlı ve aktif olduğunu ölçebilmek için 2 binden fazla pamuklu iç çamaşırını farklı arazilere gömdü. Yaklaşık iki ay boyunca toprak altında kalan iç çamaşırları daha sonra yeniden çıkarılarak incelemeye alındı.
İlk bakışta oldukça sıra dışı görünen yöntemin arkasında ise önemli bir çevre araştırması bulunuyor. Çalışmada pamuklu kumaşın toprak içerisindeki ayrışma hızı üzerinden, bölgede bulunan bakteri, mantar ve solucan gibi canlıların faaliyetleri hakkında fikir edinilmesi amaçlandı.
İKİ AY SONRA TOPRAKTAN ÇIKARDILAR
Zürih Üniversitesi öncülüğündeki çalışmaya İsviçre'nin farklı bölgelerinden gönüllüler katıldı. Bahçe, tarla, çayır ve çim alanlara 2 binden fazla pamuklu iç çamaşırı yerleştirildi.
Araştırmada iç çamaşırlarının yanı sıra yaklaşık 12 bin çay poşeti de toprağa bırakıldı. İki aylık sürenin sonunda materyaller yeniden çıkarılarak laboratuvar ortamında incelendi.
Bazı iç çamaşırlarının kumaşlarının büyük bölümünü kaybederek yalnızca dikiş kısımlarının kaldığı görülürken, bazı örneklerin ise neredeyse sağlam durumda olduğu belirlendi.
EN ÇOK ÖZEL BAHÇELERDE PARÇALANDI
Çalışmanın sonuçları, toprağın kullanım biçiminin biyolojik faaliyet üzerinde belirgin bir etkisi olduğunu ortaya koydu. Özel bahçelerden çıkarılan iç çamaşırlarının yaklaşık yüzde 58'inin ayrıştığı tespit edildi.
Çim alanlarda ise parçalanma oranı ortalama yüzde 40 seviyesinde kaldı. Araştırmacılar, özellikle tek tip çim alanların toprak canlılığı açısından daha düşük biyolojik aktivite gösterdiğine dikkat çekti.
İÇ ÇAMAŞIRI TOPRAĞIN SAĞLIĞINI NASIL GÖSTERİYOR?
Pamuklu kumaşın parçalanmasında toprakta yaşayan mikroorganizmalar ve diğer canlılar önemli rol oynuyor. Bu nedenle kumaşın ne kadar sürede ve hangi ölçüde ayrıştığı, topraktaki biyolojik hareketlilik hakkında basit bir gösterge olarak değerlendirilebiliyor.
Araştırmacılar bu yaklaşımı topluma anlatmak amacıyla "İç Çamaşırı Endeksi" olarak adlandırılan yöntemi öne çıkardı.
Ancak bilim insanları önemli bir ayrım da yapıyor. Bir iç çamaşırının çok hızlı parçalanması tek başına toprağın sağlıklı olduğu anlamına gelmiyor. Araştırmada bazı özel bahçelerde azot, fosfor ve potasyum miktarlarının yüksek olduğu görüldü. Bunun da yoğun gübre kullanımından kaynaklanabileceği değerlendirildi.
TOPRAK İÇİNDEKİ GİZLİ DÜNYAYI ORTAYA ÇIKARDI
Araştırmacılar toprağın yalnızca tarım yapılan bir yüzey olmadığını, çok sayıda canlı türünün yaşam alanı olduğunu vurguluyor. Aynı zamanda gıda üretimi ve karbon döngüsü açısından kritik bir role sahip olan toprakların bozulması, ekosistemler açısından önemli riskler oluşturuyor.
Çalışmada elde edilen veriler, toprağın kullanım biçiminin yer altında yaşayan canlıların faaliyetlerini doğrudan etkileyebildiğini gösterdi. Araştırmacılar ise "İç Çamaşırı Endeksi"nin tek başına kesin bir sağlık ölçümü olmadığını, daha kapsamlı toprak analizlerinin gerekli olduğunu belirtiyor.
Çalışmanın sonuçları Plants, People, Planet dergisinde yayımlandı.
Kaynak: BURSADA BUGÜN
Yaşam, 2026.09.01 09:42