Şekerli içecekler ve işlenmiş et ürünlerini tüketmeden önce bir kez daha düşünmekte fayda var. Virginia Tech Üniversitesi'nden iki araştırmacı, işlenmiş et ve şekerli içeceklerin, diğer ultra işlenmiş gıdalara kıyasla hafıza ve bilişsel işlevlerde bozulmaya yol açtığını ortaya koydu.
ABD'de 55 yaş ve üzeri katılımcıları 2013-2020 yılları arasında takip eden çalışma, National Health and Retirement Study veri setinden yararlanılarak American Journal of Clinical Nutrition dergisinde yayımlandı. Araştırma, Ulusal Sağlık Enstitüleri (NIH) tarafından da desteklendi.
BEYİN SAĞLIĞINI TEHDİT EDİYOR
Ultra işlenmiş gıdalar, katkı maddeleri, koruyucular ve yapay bileşenler içeren gıdalar olarak biliniyor ve insan sağlığı üzerinde pek çok olumsuz etkisi olduğu daha önce de ortaya konmuştu. Araştırmacılar Ben Katz ve Brenda Davy, bu gıdalar arasında hangi türlerin beyin sağlığı üzerinde daha büyük risk oluşturduğunu incelemek istedi.
Çalışmanın sonunda, günde en az bir porsiyon ultra işlenmiş et tüketenlerde bilişsel sorunların %17 arttığı, şekerli içecek tüketiminin ise %6 oranında bilişsel bozulma riskini yükselttiği tespit edildi.
YEDİKLERİNİZ ALZHEIMER VE DEMANS RİSKİNİZİ ARTIRABİLİR
Katılımcılar, hafızalarını test eden sorulara verdikleri cevaplarla değerlendirildi. Bu testler arasında kısa ve uzun süreli hatırlama, geriye doğru sayı sayma veya art arda çıkarma işlemleri bulunuyordu. Testler, hafif bilişsel bozulmadan daha ciddi bilişsel düşüşlere kadar farklı seviyeleri ortaya koydu.
Katz, "Bütün bu testler, kişilerin risk durumlarını görmek için yapılıyor. Kimse demans veya Alzheimer riskinin artmasını istemez" dedi.
Araştırmanın sonuçları, yaş ilerledikçe beyin sağlığını korumak isteyenler için önemli bir uyarı niteliği taşıyor. Katz, "Bilişsel bozukluğun erken evrelerini anlamak önemli. Doktorlar, hastalarına bu tür diyet seçimlerinin önemli olduğunu anlatabilmeli" ifadelerini kullandı.
Araştırmacıları en çok şaşırtan sonuç ise beyin sağlığı üzerinde etkili olan ultra işlenmiş gıda kategorilerinin belirli olmasıydı.
Katz, "Kalp sağlığı açısından bazıları hala zararlı olabilir ama bilişsel etkileri incelediğimizde, bu etkiler büyük ölçüde diyetlerimizin önemli bir kısmını oluşturan birkaç kategoriden kaynaklanıyor" dedi.
ETİKETLERİ OKUYUN, MÜMKÜNSE EV YEMEĞİ YİYİN
Davy, beslenme seçimlerine dikkat etmenin, etiketleri okumak ve basit gıda değişiklikleri yapmanın her zamankinden daha önemli olduğunu vurguladı. Örneğin, bazı işlenmiş etler daha sağlıklı ve ultra işlenmiş değil, tüketiciler bunları tercih etmeli. Ayrıca, mümkün olduğunca evde yemek pişirmenin ve su tüketiminin şekerli içecekler yerine tercih edilmesinin önemine dikkat çekti.
Kaynak: BURSADA BUGÜN
Sağlık, 2025.10.31 13:13