Karayolları Genel Müdürlüğü tarafından işletilen otoyol ve köprülerin özelleştirme kapsamına alınmasının ardından T.C. Özelleştirme İdaresi Başkanlığı'ndan dikkat çeken açıklama geldi. Bursa Çevre Otoyolu'nun Çağlayan-Yenişehir kesiminin de yer aldığı süreçte otoyolların geleceği ve işletme modeline ilişkin merak edilen detaylar ortaya çıktı.
Karayolları Genel Müdürlüğü'nün işlettiği otoyol ve köprülerin özelleştirme kapsamına alınması kamuoyunda tartışma yaratırken, T.C. Özelleştirme İdaresi Başkanlığı'ndan sürece ilişkin açıklama geldi. Açıklamada, söz konusu çalışmaların kamu varlıklarının satışı anlamına gelmediği, mülkiyetin devlette kalacağı ve işletme hakkının belirli bir süreyle devredilmesinin değerlendirildiği belirtildi.
5 Eylül 2026 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanan Cumhurbaşkanı Kararı ile Bursa Çevre Otoyolu'nun Çağlayan Kavşağı-Yenişehir Kavşağı arasındaki bölümü ve bağlantı yollarının yanı sıra bazı otoyol, tesis ve ilgili alanlar özelleştirme kapsam ve programına dahil edilmişti.
Kararın ardından özellikle otoyolların ücretli hale gelip gelmeyeceği, işletme hakkının nasıl devredileceği ve devlet mülkiyetinin devam edip etmeyeceği tartışma konusu olurken, Özelleştirme İdaresi Başkanlığı kamuoyundaki soru işaretlerine açıklık getirdi.
Özelleştirme İdaresi Başkanlığı, Karayolları Genel Müdürlüğü tarafından işletilen ve özelleştirme kapsam ve programında bulunan otoyol ve köprülere ilişkin teknik, hukuki ve mali hazırlık çalışmalarının ilgili kurumlarla koordinasyon içinde sürdürüldüğünü açıkladı.
Yapılan açıklamada, çalışmaların doğrudan bir satış işlemi olmadığı özellikle vurgulandı. Değerlendirilen modelin, mülkiyetin Devlette kalması kaydıyla işletme hakkının belirli bir süre için devredilmesine dayandığı belirtildi. İdare, bu modelde temel önceliğin yalnızca gelir elde etmek olmadığını da bildirdi. Otoyollarda hizmet kalitesinin artırılması, bakım ve yatırımların hızlandırılması ve işletme verimliliğinin yükseltilmesinin hedeflendiği kaydedildi.
ÜCRETSİZ OTOYOLLAR ÜCRETLİ OLACAK MI?Kararın ardından kamuoyunda en fazla merak edilen konuların başında, mevcut durumda ücretsiz kullanılan otoyolların geleceği geldi. Özelleştirme İdaresi Başkanlığı, ücretsiz otoyolların ücretli hale getirilmesine yönelik herhangi bir karar bulunmadığını açıkladı. Bunun yanında mevcut geçiş ücretlerine ilişkin ilave bir artış kararının da alınmadığı bildirildi. Açıklamada ayrıca çalışanların mevcut haklarını kaybetmesine yol açacak herhangi bir karar bulunmadığı ifade edildi.
Cumhurbaşkanı Kararı kapsamında özelleştirme kapsam ve programına alınan güzergâhlar arasında Bursa Çevre Otoyolu'nun Çağlayan Kavşağı-Yenişehir Kavşağı arasındaki bölümü ve bağlantı yolları da yer aldı.
Söz konusu kararda güzergâhlardaki bakım ve işletme tesisleri, hizmet tesisleri ile yük aktarma merkezleri de kapsam içerisinde bulunuyor.
Bursa'daki güzergâha ilişkin karar, Karayolları Genel Müdürlüğü tarafından işletilen otoyol ve köprülerin işletme modellerinin yeniden değerlendirilmesine yönelik daha geniş kapsamlı sürecin bir parçası olarak değerlendiriliyor.
30 YILLIK İŞLETME HAKKI NE ANLAMA GELİYOR?Süreçle ilgili gündeme gelen modellerden biri, otoyol ve köprülerin belirli süreli işletme hakkının devredilmesi olarak öne çıkıyor. Kamuoyunda 30 yıllık işletme hakkı üzerinden değerlendirmeler yapılırken, bu model altyapının mülkiyetinin devredileceği anlamına gelmiyor.
Özelleştirme İdaresi Başkanlığı, altyapının ekonomik değerlendirmesinde yalnızca elde edilen gelirlerin dikkate alınamayacağını belirtti.
Trafik projeksiyonları, bakım ve yenileme yatırımları, işletme ve personel giderleri, finansman maliyetleri ile çeşitli risklerin birlikte değerlendirilmesi gerektiği ifade edildi.
Bu nedenle otoyolların belirli bir dönemde elde ettiği gelirin doğrudan yıllarla çarpılarak toplam kâr veya kamu zararı hesabına dönüştürülmesinin teknik ve mali açıdan geçerli olmadığı vurgulandı.
Açıklamada kamuoyunda gündeme gelen otoyolların yıllık 600 milyon dolar kâr ettiği ve 30 yıllık dönemde toplam kârın 18 milyar dolara ulaşacağı yönündeki değerlendirmelere de yanıt verildi.
Özelleştirme İdaresi Başkanlığı, söz konusu 600 milyon doların kâr değil gelir olduğunu belirtti. Bu tutarın yaklaşık 300 milyon dolarının bakım ve onarım giderlerine ayrıldığı ifade edildi.
Bunun yanı sıra önemli miktarda yatırım ve yenileme harcamalarının yanı sıra personel ve işletme giderlerinin de bulunduğu kaydedildi.
İdare, bu maliyetlerin göz ardı edilerek yapılan hesaplamaların otoyolların gerçek ekonomik değerini yansıtmadığını ve kamuoyunu yanıltabileceğini belirtti.
Özelleştirme İdaresi Başkanlığı, 5 Eylül 2026 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanan Cumhurbaşkanı Kararı'nın doğrudan özelleştirme ihalesine çıkılması anlamına gelmediğini de açıkladı.
Kararın, yapılacak işlemler konusunda Özelleştirme İdaresi Başkanlığını yetkilendirdiği belirtilirken, bundan sonraki aşamada teknik, hukuki ve mali çalışmaların sürdürüleceği bildirildi.
Sürecin ilgili mevzuat çerçevesinde şeffaflık, rekabet ve hesap verebilirlik ilkeleri doğrultusunda yürütüleceği ifade edildi.
Bursa Çevre Otoyolu'nun Çağlayan-Yenişehir kesimi de dahil olmak üzere kapsam içerisine alınan otoyol, bağlantı yolları ve tesislerle ilgili çalışmaların, yapılacak değerlendirmelerin ardından şekillenmesi bekleniyor.
Açıklamanın tamamı şu şekilde:
Karayolları Genel Müdürlüğü tarafından işletilen ve özelleştirme kapsam ve programında bulunan otoyol ve köprülere yönelik teknik, hukuki ve mali hazırlık çalışmaları; ilgili kurumlarla koordinasyon içinde, mevzuata uygun ve şeffaf biçimde sürdürülmektedir.
Yürütülen bu rutin hazırlık çalışmaları kamu varlıklarının satışını değil, mülkiyetin Devlette kalması kaydıyla işletme hakkının belirli bir süre için devredilmesini esas alan bir modelin değerlendirilmesine yöneliktir. Bu modelde öncelik gelir elde etmek değil; otoyollarda hizmet kalitesini yükseltmek, bakım ve yatırımları hızlandırmak ve işletme verimliliğini artırmaktır.
Diğer yandan, kamuoyunda otoyolların yıllık 600 milyon dolar kâr ettiği ve 30 yıllık toplam kârın 18 milyar dolara ulaştığı yönünde eksik ve yanıltıcı değerlendirmeler yapılmaktadır. Oysa 600 milyon dolar kâr değil, gelirdir. Bu tutarın yaklaşık 300 milyon doları bakım ve onarım giderlerine ayrılmaktadır. Ayrıca önemli tutarda yatırım ve yenileme harcamaları ile personel ve işletme giderleri bulunmaktadır. Tüm bu maliyetler göz ardı edilerek yapılan hesaplamalar, otoyolların gerçek ekonomik değerini yansıtmamakta ve kamuoyunu yanıltmaktadır.
Bu nedenle 600 milyon doların doğrudan 30 yıl ile çarpılarak "30 yıllık kâr" veya "kamu zararı" hesabı yapılması teknik ve mali açıdan geçerli değildir. Altyapı değerlendirmelerinde trafik projeksiyonları, bakım ve yenileme yatırımları, işletme ve personel giderleri, finansman maliyetleri ve riskler birlikte dikkate alınır.
Yukarıda belirtildiği üzere, yürütülen çalışmaların temel amacı; hizmet kalitesini artırmak, bakım ve yatırımları hızlandırmak, işletme verimliliğini yükseltmek ve sürdürülebilir bir altyapı yönetimi oluşturmaktır. Ücretsiz otoyolların ücretli hale getirilmesi, geçiş ücretlerine ilişkin ilave bir artış kararı ve çalışanların mevcut haklarını kaybetmesine yol açacak herhangi bir karar bulunmamaktadır. 5.9.2026 tarihli Resmi Gazetede yayınlanan Cumhurbaşkanı Kararı özelleştirme ihalesine çıkılmasını ifade etmeyip, yapılacak işlemler konusunda Özelleştirme İdaresi Başkanlığını yetkilendirmektedir. Sürecin tüm aşamaları Özelleştirme İdaresi Başkanlığı tarafından ilgili mevzuat çerçevesinde, şeffaflık, rekabet ve hesap verebilirlik ilkeleri esas alınarak yürütülmektedir.
Kamuoyuna saygıyla duyurulur.
Kaynak: BURSADA BUGÜN
Güncel, 2026.09.05 12:05