Uzmanlar, ABD Başkanı Donald Trump'ın, Venezuela'ya yönelik askeri müdahalesinin ardından Danimarka Krallığı çatısı altında bulunan özerk Grönland bölgesine ilişkin tehditlerinin ciddiye alınması gerektiğini söyledi.
Kanada'daki Fraser Valley Üniversitesinden Dr. Mark Kersten, Danimarka Uluslararası Araştırmalar Enstitüsünde (DIIS) Kıdemli Araştırmacı Rasmus Sinding Sondergaard ve Quincy Enstitüsü Başkan Yardımcısı Trita Parsi, Trump'ın Grönland'a yönelik ilgisini tekrar gündeme getirmesine ilişkin AA muhabirine değerlendirmelerde bulundu.
Kersten, ABD'nin Grönland'a olası bir saldırı düzenlemesinin gerçek bir risk teşkil edip etmediğine ilişkin, "Evet gerçek bir risk var ve devletler bunu gerçek ve acil bir risk olarak ele almalıdır." dedi.
Venezuela'ya yönelik hukuka aykırı saldırılar, Ukrayna'yı ilhak etmeye çalışırken Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin'e açık hayranlık duyulması, İsrail'in Batı Şeria'nın bazı bölümlerini fiilen ilhak ettiği bir süreçte İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu'ya verilen destek ve Grönland'ı hatta Kanada'yı ilhak etme tehditlerinin birbirinden kopuk olaylar olarak görülmemesi gerektiğinin altını çizen Kersten, şöyle devam etti:
"Bir kişi size kim olduğunu söylüyorsa, ona inanın. Trump'ın dünyaya söylediği şey, yönetiminin uluslararası hukukun temel kurallarıyla savaş halinde olduğudur. Bunu gerçek bir risk olarak ciddiye almamak ve uluslararası hukuk lehine açık ve kolektif bir duruş sergilememek yalnızca omurgasızlık değil, aynı zamanda tehlikelidir."
Kersten, ABD Başkanı'nın "her türlü zayıflığı daha fazla acı yaratmak ve daha fazlasını çalmak" için bir davet olarak gördüğünü kaydetti.
"Trump söz konusu olduğunda hiçbir ihtimal göz ardı edilemez"
DIIS'ten Kıdemli Araştırmacı Sondergaard ise "Kopenhag'daki hakim görüş, ABD'nin Grönland'a yönelik bir askeri saldırısının hala düşük olasılıklı bir senaryo olduğu yönünde. Ancak Trump söz konusu olduğunda hiçbir ihtimal tamamen göz ardı edilemez, bu da son derece endişe vericidir." diye konuştu.
Avrupa Birliği'nin (AB), Venezuela konusunda uluslararası hukuka saygı çağrısı yaptığını ve demokrasiye barışçıl bir geçişi teşvik ettiğini anımsatan Sondergaard, bunun beklenilen asgari tepki olduğuna işaret etti.
Sondergaard, bu tutumun Avrupa ülkeleri arasındaki iç görüş ayrılıklarını yansıttığını dile getirerek, "Zira bu ülkeler, uluslararası hukuki bir dayanak olmadan ABD'nin güç kullanımına nasıl karşılık verileceği konusunda bölünmüş durumdadır." ifadelerini kullandı.
"Avrupa ektiğini biçecek"
Quincy Enstitüsü Başkan Yardımcısı Parsi de Avrupa'nın tepkisini eleştirerek, "Avrupa'nın büyük çoğunluğu uluslararası hukuku terk etmiş durumda. Bunu Gazze konusunda zaten yapmışlardı. Ancak şimdi birkaç istisna dışında uluslararası hukukun açık bir ihlali olan bir eylemi dahi bütünüyle kınamakta başarısız olarak bu çemberi tamamladılar." şeklinde konuştu.
Bu durumun Avrupa'ya sorun çıkaracağını aktaran Parsi, "Trump'ın Grönland'ı ilhak etmeye yönelmesi muhtemel ve bu gerçekleştiğinde, Küresel Güney'deki birçok ülke Avrupa'ya aynı şekilde karşılık verecek. 'Durumu izlediklerini' belirten, ancak 'eylemin hukuka uygunluğunu tartışmanın şimdi zamanı olmadığını' söyleyen açıklamalar yapacaklar. Avrupa, ektiğini biçecek." dedi.
Trump birçok kez Grönland'a yönelik ilgisini dile getirdi
ABD Başkanı Trump, seçilip göreve geldikten sonra Grönland'ın ülkesinin kontrolünde bulunması gerektiğine ilişkin söylemini pek çok kez yineleyerek Ada'nın mülkiyeti ve kontrolüne sahip olmanın "mutlak zorunluluk" olduğunu savunmuştu.
Trump, Amerika'nın Grönland'a sahip olmasının "özgür dünyayı savunmak" için gerekli olduğunu ileri sürmüş ve bu sözleri, Grönlandlı yetkililer başta olmak üzere, birçok kesimin tepkisini çekmişti.
Son yaptığı açıklamada Trump, Grönland'ın "çok stratejik" bir yer olduğunu ve şu anda Rus ve Çin gemileriyle çevrili olduğunu iddia etmişti.
Danimarka Başbakanı Mette Frederiksen ise buna karşılık olarak "ABD Başkanı Trump'ın defalarca Grönland'ı istediğini dile getirmesi ciddiye alınmalı. Yalnız şunu da açıkça belirtmek isterim ki eğer ABD bir başka NATO ülkesine askeri saldırı kararı alırsa, her şey durur. Buna NATO ve İkinci Dünya Savaşı'nın sonlanmasından bu yana sağlanan güvenlik de dahil." ifadelerini kullanmıştı.
Grönland Başbakanı Jens-Frederik Nielsen, ABD ile "doğru kanallar" üzerinden diyaloğu sürdürmek istediklerini söylemişti.
Danimarka Krallığı çatısı altında bulunan Faroe Adaları ile iki özerk bölgeden biri olan Grönland, bağlı bulunduğu Danimarka'ya 2 bin 900 kilometre uzaklıkta yer alıyor.
Kaynak: AA
Dünya, 2026.01.07 11:29