Manisa'nın Salihli ilçesindeki Sardes Antik Kenti'nde yürütülen arkeolojik kazılar, Anadolu tarihine ışık tutacak önemli bir keşfi ortaya çıkardı. Kültür ve Turizm Bakanlığı koordinasyonunda sürdürülen çalışmalarda, yaklaşık 2 bin 500 yıllık, ayakta duran genç bir erkeği tasvir eden 2,2 metre yüksekliğinde anıtsal mermer heykel bulundu.
Oldukça iyi korunmuş durumda gün yüzüne çıkarılan eser, hem büyüklüğü hem de taşıdığı kültürel ayrıntılarla dönemin sanat anlayışı ve Lidya uygarlığı hakkında önemli bilgiler sunuyor.
Bakan Ersoy: Anadolu arkeolojisi için eşsiz bir keşif
Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy, keşfi sosyal medya hesabından duyurarak, Sardes'te ortaya çıkarılan heykelin Anadolu arkeolojisi açısından büyük önem taşıdığını belirtti.
Bakan Ersoy, MÖ 5. yüzyılın ilk yarısına tarihlendirilen eserin anıtsal boyutu, korunmuş yapısı ve özgün detaylarıyla döneminin en dikkat çekici örneklerinden biri olduğunu vurguladı. Heykelin bilimsel incelemeler ve restorasyon çalışmalarının tamamlanmasının ardından Manisa Müzesi'nde ziyaretçilerle buluşturulacağını açıkladı.
Roma döneminde yol taşı olarak kullanılmış
Araştırmalara göre heykel, Roma Dönemi'nde Sardes Antik Kenti'nin girişindeki sütunlu caddenin döşemesinde devşirme taş olarak yeniden kullanıldı. Uzmanlar, eserin yüzü aşağı bakacak şekilde yerleştirilmesinin, yüz hatları ve ince işçilik detaylarının yüzyıllar boyunca büyük ölçüde korunmasını sağladığını belirtti.
Kazı alanında dikkatle ortaya çıkarılan heykel, iki büyük parça halinde bulundu. Yapılan ilk incelemelerde ayak bölümüne ait bazı küçük parçaların eksik olduğu tespit edildi.
Lidya kültürünü yansıtan sıra dışı ayrıntılar taşıyor
Uzmanların değerlendirmesine göre heykel, MÖ 470-450 yılları arasına tarihleniyor. Eserin duruşu ve uzun saçları daha erken dönemleri anımsatırken, yüz yapısı ve anatomik detayları ise MÖ 5. yüzyılın karakteristik özelliklerini taşıyor.
Heykelin üzerinde kalın bir himation, ince bir chiton ve bunların altında farklı desenlere sahip bir giysi bulunuyor. Araştırmacılar, Anadolu ve Yunanistan'daki benzer eserlerde görülmeyen bu kıyafet detaylarının Lidya kültürüne özgü yerel özellikler taşıdığına dikkat çekiyor.
Sağ elinde tuttuğu meyvenin ise dönemin dini ritüellerinde tanrı veya tanrıçalara sunulan bir adak olduğu değerlendiriliyor. Uzmanlar, bu meyvenin büyük ihtimalle ayva olabileceği görüşünde birleşiyor.
Sardes'in seçkin sınıfına dair yeni bilgiler sağlayacak
Bulunan eser, Sardes'in Ahameniş Pers İmparatorluğu'nun batı satraplık merkezi olduğu döneme ait önemli ipuçları barındırıyor. Arkeologlara göre heykel, Ege dünyasının klasik sanat anlayışıyla Lidya'nın yerel kültürünü aynı eserde buluşturması bakımından büyük önem taşıyor.
Akdeniz coğrafyasında bu büyüklükte ve bu denli sağlam korunmuş erken dönem anıtsal mermer heykellerin oldukça nadir bulunması, keşfin bilimsel değerini daha da artırıyor. Uzmanlar, eserin dönemin yönetici ve seçkin kesiminin yaşam biçimi, inanç sistemi ve kültürel yapısı hakkında yeni veriler sunmasını bekliyor.
Heykelde boya izleri aranacak
Bilim insanları, Antik Çağ'da mermer heykellerin büyük bölümünün aslında renkli boyalarla kaplandığını hatırlatıyor. Sardes'te bulunan heykelin yüzeyinde de günümüze ulaşmış olabilecek pigment kalıntılarının araştırılması için kapsamlı bir konservasyon süreci başlatılacak.
Heykel üzerinde bulunan sert tabakalar, özel bilimsel yöntemlerle temizlenecek. Antik polikrom heykeller konusunda uzman ekiplerin de katılacağı çalışmalar kapsamında hem eserin yüzeyinde hem de çevresindeki toprakta boya kalıntıları araştırılacak. Bilimsel inceleme ve restorasyon süreci tamamlandıktan sonra yaklaşık 2 bin 500 yıllık bu nadide eser, Manisa Müzesi'nde ziyaretçilerin beğenisine sunulacak.
Kaynak: IHA
Güncel, 2026.08.03 10:27