Avrupa'nın İkinci Dünya Savaşı'ndan sonraki en büyük insanlık trajedisi olarak kabul edilen Srebrenitsa Katliamı'nın üzerinden 31 yıl geçti. 11 Temmuz 1995'te Bosna Hersek'in Srebrenitsa kentinde yaşanan katliamda 8 binden fazla Boşnak erkek ve çocuk hayatını kaybetti. Her yıl olduğu gibi bu yıl da dünyanın birçok ülkesinde kurbanlar törenlerle anılıyor.
11 Temmuz, yalnızca Bosna Hersek için değil, insanlık tarihi açısından da unutulmaması gereken acı bir dönüm noktası olarak hafızalardaki yerini koruyor. Birleşmiş Milletler tarafından "güvenli bölge" ilan edilen Srebrenitsa'da, Temmuz 1995'te yaşanan katliamda binlerce sivil sistematik şekilde öldürüldü.
Uluslararası mahkemelerin "soykırım" olarak nitelendirdiği Srebrenitsa Katliamı, Avrupa'da İkinci Dünya Savaşı'nın ardından yaşanan en büyük toplu katliamlardan biri olarak tarihe geçti.
Srebrenitsa'da ne yaşandı?
Bosna Savaşı sırasında Srebrenitsa, Birleşmiş Milletler koruması altında bulunan güvenli bölgelerden biriydi. Ancak Temmuz 1995'te Bosnalı Sırp güçlerinin kente girmesiyle binlerce Boşnak aile parçalandı.
Kadınlar, çocuklar ve yaşlılar bölgeden ayrılmaya zorlanırken, erkekler ve erkek çocukları ayrılarak farklı noktalara götürüldü. Günler süren infazlar sonucunda 8 binden fazla Boşnak hayatını kaybetti. Kurbanların büyük bölümü toplu mezarlara gömüldü, daha sonra delillerin gizlenmesi amacıyla bu mezarların bir kısmı farklı bölgelere taşındı.
Kimlik tespit çalışmaları yıllardır sürüyor
Katliamın ardından yürütülen kazı çalışmalarıyla çok sayıda toplu mezar ortaya çıkarıldı. Adli tıp uzmanlarının DNA incelemeleri sayesinde yıllar sonra kimliği belirlenen kurbanlar, her yıl 11 Temmuz'da Bosna Hersek'teki Potoçari Anıt Mezarlığı'nda düzenlenen cenaze törenleriyle toprağa veriliyor.
Aradan geçen yıllara rağmen kayıp kişilerin bulunmasına yönelik çalışmalar ise devam ediyor.
Birleşmiş Milletler'den tarihi karar
Birleşmiş Milletler Genel Kurulu, 2024 yılında kabul ettiği kararla 11 Temmuz'u "Srebrenitsa Soykırımı'nı Anma Uluslararası Günü" ilan etti. Karar kapsamında her yıl dünyanın farklı ülkelerinde anma programları düzenlenmesi ve yaşanan trajedinin unutulmaması için eğitim faaliyetlerinin desteklenmesi öngörülüyor.
Srebrenitsa neden unutulmuyor?
Srebrenitsa Katliamı, yalnızca Bosna Hersek'in değil, tüm dünyanın hafızasında derin iz bıraktı. İnsan hakları ihlalleri, savaş suçları ve sivillerin korunmasına ilişkin uluslararası hukuk açısından önemli bir dönüm noktası olarak değerlendirilen olay, her yıl düzenlenen törenlerle anılıyor.
Bugün Bosna Hersek'in Potoçari Anıt Mezarlığı başta olmak üzere birçok ülkede gerçekleştirilen anma programlarında hayatını kaybedenler dualarla anılıyor. Yetkililer ve uluslararası kuruluşlar ise benzer acıların bir daha yaşanmaması için barış, adalet ve insan haklarının korunmasının önemine dikkat çekiyor.
Kaynak: BURSADA BUGÜN
Güncel, 2026.07.11 10:05