Bursa Yıldırım'daki Faik Çelik Kız Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesi'nde, mutfak atıkları turşu suyuyla fermente edilerek doğal sıvı gübre üretildi. Proje, çevre dostu ve ekonomik olup patent başvurusunda bulunuldu.
Bursa'da bir meslek lisesinde geliştirilen çevre dostu proje, hem eğitim dünyasında hem de tarım alanında dikkat çekti. Yıldırım ilçesinde faaliyet gösteren Faik Çelik Kız Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesi'nde öğretmen ve öğrenciler, mutfak atıklarını değerlendirerek doğal sıvı gübre üretmeyi başardı. Japonya'da uzun yıllardır kullanılan geleneksel "Bokaşi" yönteminden ilham alınarak geliştirilen çalışma kapsamında, sebze ve meyve atıkları turşu suyuyla fermente edildi.
Okul yönetimi ve öğrencilerin ortak çalışmasıyla ortaya çıkan projede, ortaya çıkan sıvı gübrenin bitkiler üzerindeki etkisinin oldukça güçlü olduğu gözlemlendi. Üstelik geliştirilen yöntem için patent başvurusu da yapıldı. Proje sayesinde hem organik atıkların geri dönüşümü sağlandı hem de sürdürülebilir tarıma katkı sunacak ekonomik bir alternatif oluşturuldu.
Faik Çelik Kız Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesi'nde yürütülen proje, okulun mutfak ve kafeteryasında ortaya çıkan organik atıkların değerlendirilmesi amacıyla başlatıldı. Çalışmanın temelini ise Japonya'da yaygın olarak kullanılan "Bokaşi" sistemi oluşturdu.
"Fermente organik madde" anlamına gelen yöntem, mutfak atıklarının oksijensiz ortamda faydalı mikroorganizmalar yardımıyla dönüştürülmesine dayanıyor. Ancak okulda yürütülen projede klasik sistemden farklı olarak hazır enzimler yerine turşu suyu kullanıldı.
Projeye öncülük eden Abdullah Taşçı, piyasada satılan özel enzimlerin maliyetli olduğunu belirterek alternatif bir yöntem geliştirmeye çalıştıklarını söyledi. Uzun süren denemeler sonucunda turşu suyundaki faydalı mikroorganizmaların benzer etki oluşturduğunu fark ettiklerini ifade eden Taşçı, öğrencilerle birlikte projeyi uygulamaya geçirdiklerini anlattı.
Proje kapsamında okulun restoran ve kafeteryasında ortaya çıkan sebze ve meyve atıkları özel plastik varillerde toplanıyor. Soğan, domates, kabak, patates gibi ürünlerin kabukları ile kullanılmayan parçaları belirli bir sistem dahilinde kapalı ortamlarda turşu suyuyla fermente ediliyor.
Öğrencilerin çevredeki turşuculardan topladığı turşu suları sayesinde hazırlanan karışım, birkaç gün içinde biyolojik dönüşüm sürecine giriyor. Varillerin alt kısmında oluşan sıvı ise özel musluk yardımıyla alınarak doğal sıvı gübre olarak kullanılıyor.
Fermentasyon sonrasında geriye kalan katı organik madde de çöpe atılmıyor. Bu bölüm doğrudan toprağa karıştırılarak doğal gübre işlevi görüyor. Böylece proje kapsamında mutfak atıklarının tamamı yeniden üretime kazandırılmış oluyor.
Okul bünyesinde üretilen sıvı gübrenin etkileri hem laboratuvar ortamında hem de uygulamalı denemelerde incelendi. Yapılan analizlerde gübrenin içerisinde bitki gelişimine katkı sağlayan faydalı mikroorganizmaların bulunduğu tespit edildi.
Öğretmen Abdullah Taşçı, farklı alanlarda yaptıkları uygulamalarda dikkat çekici sonuçlar aldıklarını belirtti. Özellikle marul üretiminde gözle görülür bir fark ortaya çıktığını ifade eden Taşçı, sıvı gübre kullanılan ürünlerin diğerlerine göre çok daha hızlı büyüdüğünü söyledi.
Çiçekli bitkilerde de olumlu etkiler gözlemlediklerini kaydeden Taşçı, bitkilerin daha dayanıklı hale geldiğini ve kimyasal ilaç kullanımına olan ihtiyacın azaldığını belirtti. Projenin tarımsal üretimde doğal yöntemlerin yaygınlaşması açısından önemli bir örnek oluşturduğunu dile getiren Taşçı, geliştirdikleri yöntem için patent başvurusu yaptıklarını açıkladı.
Okul Müdürü Mediha Karasu ise projeyle birlikte sıfır atık anlayışını eğitim ortamında aktif şekilde uyguladıklarını söyledi.
Her gün yemek üretimi yapılan okul mutfağında ciddi miktarda organik atık oluştuğunu belirten Karasu, bu atıkları çöpe göndermek yerine yeniden değerlendirme fikriyle harekete geçtiklerini ifade etti. Meyve ve sebze atıklarının yeniden toprağa kazandırılmasıyla hem çevresel farkındalık oluşturduklarını hem de ekonomik anlamda alternatif bir tarım modeli geliştirdiklerini söyledi.
Karasu, öğrencilerin projede aktif rol almasının da önemli bir kazanım olduğunu belirterek, gençlerin geri dönüşüm, sürdürülebilir üretim ve çevre bilinci konusunda uygulamalı eğitim alma fırsatı yakaladığını vurguladı.
PATENT SÜRECİ DEVAM EDİYOROkul yönetimi ve öğrenciler tarafından geliştirilen doğal sıvı gübre yöntemi için resmi patent başvurusu yapıldığı öğrenildi. Sürecin olumlu sonuçlanması halinde Bursa'da geliştirilen bu modelin farklı eğitim kurumları ve tarım işletmelerinde de uygulanması hedefleniyor.
Uzmanlar, organik atıkların geri dönüştürülmesiyle elde edilen doğal gübre yöntemlerinin hem çevre kirliliğinin azaltılması hem de sürdürülebilir tarımın desteklenmesi açısından büyük önem taşıdığına dikkat çekiyor.
Bursa'daki meslek lisesinde geliştirilen proje, atıkların ekonomik değere dönüştürülebileceğini gösterirken, gençlerin bilimsel üretime katılımının da başarılı örneklerinden biri olarak öne çıkıyor.
Kaynak: IHA
Bursa Bölge, 2026.05.29 11:50