ABD Havacılık ve Uzay Ajansı'nın (NASA) uzay araştırmalarında kullandığı önemli gözlem araçlarından Neil Gehrels Swift Gözlemevi'nin 22 yıllık yolculuğu sona erdi. Uzun süredir Dünya yörüngesinde görev yapan uzay teleskobu, güneş aktivitesinin etkisiyle irtifa kaybederek kontrolsüz biçimde atmosfere girdi. ABD Uzay Kuvvetleri, yaklaşık 1,5 ton ağırlığındaki gözlemevinin Endonezya yakınlarında Dünya'ya yeniden giriş yaptığını doğruladı.
2004 yılında uzaya gönderilen Swift Gözlemevi, özellikle evrenin en enerjik olaylarını incelemek amacıyla tasarlanmıştı. Yıllar boyunca bilimsel gözlemler gerçekleştiren uzay aracı, planlanan görev süresinin çok ötesine geçerek faaliyetlerini sürdürdü. Ancak son yıllarda artan güneş hareketliliği, uydunun yörüngesini olumsuz etkiledi. Atmosferik sürtünmenin artmasıyla birlikte irtifa kaybeden gözlemevinin Dünya'ya düşüşü hızlandı.
Uzay aracının atmosfere girdiği bölgeye ilişkin açıklama yapılırken, düşüş sırasında hangi parçaların tamamen yandığı ve geriye ne kadar enkaz kaldığı konusunda henüz kesin bilgi paylaşılmadı.
NASA'nın Swift Gözlemevi Dünya Atmosferine GirdiABD Uzay Kuvvetleri tarafından paylaşılan veriler, Neil Gehrels Swift Gözlemevi'nin Dünya atmosferine yeniden giriş yaptığını ortaya koydu. Uzay aracının düşüşünü takip eden uzmanlar, gözlemevinin Endonezya'nın Sumatra Adası'nın kuzeyinde atmosfere girdiğini bildirdi.
Uydu hareketlerini yakından takip eden uzman Jonathan McDowell da ABD Uzay Kuvvetleri'nin verilerine dayanarak Swift'in atmosfere giriş noktasının Sumatra'nın kuzeyi olduğunu aktardı. Böylece 22 yıldır uzayda faaliyet gösteren gözlemevinin yörünge yolculuğu sona ermiş oldu.
Yaklaşık 1,5 ton ağırlığındaki uzay aracının atmosfere girişinin ardından tamamen parçalanıp parçalanmadığı ise henüz netlik kazanmadı. Dünya atmosferine yüksek hızla giren uzay araçlarının önemli bir bölümü, oluşan yoğun ısı nedeniyle yanarak yok oluyor. Ancak büyük ve dayanıklı bileşenlerin bir kısmının atmosferden geçerek yeryüzüne ulaşması ihtimali de bulunuyor.
NASA, daha önce yaptığı değerlendirmelerde Swift'in büyük bölümünün atmosfere giriş sırasında yanarak parçalanacağını öngörmüştü. Kurum yetkilileri, uzay aracından geriye kalabilecek parçaların herhangi bir zarara yol açma ihtimalinin oldukça düşük olduğunu ifade etmişti.
Güneş Aktivitesi Swift'in Yörüngesini Nasıl Etkiledi?Swift Gözlemevi'nin beklenenden daha hızlı şekilde irtifa kaybetmesinin arkasında son yıllarda yoğunlaşan güneş aktivitesi bulunuyor. Güneş'te meydana gelen hareketlilik, Dünya'nın üst atmosferinde önemli değişikliklere neden olabiliyor. Özellikle güneş kaynaklı enerji artışı, atmosferin genişlemesine ve daha yüksek irtifalardaki gaz yoğunluğunun yükselmesine yol açabiliyor.
Dünya yörüngesinde hareket eden uydular, atmosferin çok seyrek olduğu bölgelerde bile gaz molekülleriyle karşılaşabiliyor. Atmosfer yoğunluğunun artmasıyla birlikte uzay araçlarının maruz kaldığı sürüklenme kuvveti de yükseliyor. Bu durum, yörüngede bulunan uyduların zaman içerisinde enerji ve irtifa kaybetmesine neden oluyor.
Swift Gözlemevi de bu süreçten etkilenen uzay araçları arasında yer aldı. Güneş aktivitesindeki artış nedeniyle yörüngesi giderek alçalan teleskopun düşüş süreci, başlangıçta öngörülenden daha hızlı ilerledi.
Uzay araçlarının yörüngede kalabilmesi için belirli koşulların korunması gerekiyor. Özellikle alçak Dünya yörüngesinde bulunan uydular, atmosferik sürüklenmenin etkisiyle zaman içerisinde daha düşük irtifalara inebiliyor. Yörüngenin belirli bir seviyenin altına gerilemesi durumunda ise atmosferik direnç giderek artıyor ve kontrolsüz yeniden giriş süreci başlayabiliyor.
Kaynak: AA
Dünya, 2026.11.04 23:57