Libya'da 2025 yılına hükümet güçleri ve milis gruplar arasında yaşanan çatışmayla Türkiye'nin ülkenin doğusu ve batısıyla yürüttüğü diplomasi trafiği damgasını vurdu.
Libya'nın başkenti Trablus'taki askeri gerginlik 4 ay sürdü. Türkiye'nin çözüm için yürüttüğü diplomasi trafiği eylül ayında sonuç verdi ve hükümet güçleri ve Rada silahlı grubu arasında varılan anlaşma sonucu başkentte hayat normale döndü.
Libya'da 2025'in diğer bir önemli gelişmesi Türkiye'nin ülkenin doğusu ile geliştirdiği ilişkilerdi. Aralığın sonunda Ankara'da düşen Libya askeri heyetinin jeti de 2025'e damgasını vuran diğer bir önemli olay olarak kayıtlara geçti.
Trablus'ta hükümet ve milis güçler arasındaki çatışma ve 4 aylık gerginlik
Trablus'taki milis gruplardan İsrikrarı Destekleme Biriminin (Gıneyve) liderinin 12 Mayıs'ta öldürülmesinin ardından hükümet güçleri ile milis gruplar arasında çatışmalar başladı.
İlk günkü çatışmalar yalnız Gıneyve milisleri ile hükümet güçleri arasında yaşandı. Hükümet güçleri bir gecede Gıneyve milislerinin tüm karargahlarını ele geçirerek bu grubun kontrolündeki başkentin Ebu Selim bölgesinde hakimiyeti sağladı.
Libya Başbakanı Abdulhamid Dibeybe hükümet güçlerini Gıneyve milis grubuna düzenlediği başarılı operasyon nedeniyle tebrik ederek başkentte devlete doğrudan bağlı olmayan tüm milis grupların tasfiye sürecinin başladığını açıkladı.
Dibeybe'nin milis grupların tasfiyesi ve devlet otoritesinin tesis edilmesine yönelik yayımladığı bir dizi kararnamenin ardından başkentteki faal tek havalimanı Mitiga'yı da kontrolünde bulunduran Rada silahlı grubu ile hükümet güçleri arasında çatışmalar başladı.
Türkiye'nin arabuluculuğunda Trablus'taki 4 ay süren askeri gerginlik bitti
Başkentteki çatışmalar mayıs ayında varılan ateşkes ile son bulsa da askeri gerginlik 4 ay sürdü.
Rada silahlı grubu başkentin belirli bölgelerinde kontrol noktaları kurdu. Sosyal medyada Misrata'dan zırhlı araçların hükümete desek için başkente intikal ettiği görüntüler, tırmanışı ileri bir noktaya taşıdı.
Trablus'ta 4 aylık sürede tırmanan askeri gerginlik dönem dönem hayatı durma noktasına getirdi. Birleşmiş Milletler Libya Destek Misyonu ve birçok Avrupa ülkesinin tırmanışın durdurulması yönündeki çabaları başarısız oldu.
Bu süreçte Milli İstihbarat Teşkilatı, Libya sahasında tüm tarafların dahil edildiği çok boyutlu çalışmalar yürüttü.
Taraflar arasındaki diyalog, MİT Başkanı İbrahim Kalın'ın 4 Haziran'da Trablus'a gerçekleştirdiği ziyaret ile yoğunlaştı. Türk yetkililerin öncülüğünde eylül ayına kadar devam eden diyalog sürecinde 13 Eylül itibarıyla netice alındı. İhtilaflı taraflar arasında çatışmasızlık noktasında uzlaşıya varıldı.
Trablus'taki 4 ayık askeri tırmanış Türkiye'nin arabuluculuğuyla son buldu ve başkentte hayat normal akışına döndü.
Türkiye 2025'te ülkenin doğusu ile diplomasi trafiğini derinleştirdi
Libya'nın doğusundaki silahlı güçlerin lideri Halife Hafter'in oğlu Korgeneral Saddam Hafter, 2025'te 3 kez Türkiye'ye ziyaret düzenledi.
Saddam Hafter, nisan ayı başında Türkiye'ye düzenlediği ziyarette Milli Savunma Bakanı Yaşar Güler ile bir araya geldi. Milli Savunma Bakanlığı, Saddam Hafter'in Türkiye ziyaretini "Birleşik ve tek Libya" oluşturulması hedefi kapsamında "yeni, önemli stratejik bir adım" olarak niteledi.
Hafter temmuz ayında İstanbul'da düzenlenen IDEF 2025 Savunma Sanayii Fuarı'na katıldı. Ardından kasım ayında Türkiye'ye düzenlediği ziyarette ise Dışişleri Bakanı Hakan Fidan ve Milli Savunma Bakanı Yaşar Güler ile görüştü.
Türkiye'den de aynı şekilde Libya'nın doğusuna çeşitli ziyaretler gerçekleştirildi.
Türk Silahlı Kuvvetlerine ait TCG Kınalıada Korveti, Libya ziyareti kapsamında 21 Ağustos'ta Bingazi'yi ziyaret etti.
TCG Kınalıada Korveti Libya'nın doğusundaki silahlı kuvvetlere ait deniz kuvvetleri ile PASSEX tatbikatı yaptı. Korvetteki Türk heyetini Libya'nın doğusundaki silahlı güçlerin lideri Halife Hafter'in oğlu Korgeneral Saddam Hafter karşıladı.
MİT Başkanı İbrahim Kalın, 25 Ağustos'ta Libya'nın doğusunu; Bingazi'yi ziyaret ederek ülkenin doğusundaki silahlı güçlerin lideri Halife Hafter ile görüştü.
Ankara ve Libya'nın doğusundaki yönetim arasında yıllar sonra gerçekleşen bu ilk üst düzey temas tüm dünyanın dikkatini çekti ve Türkiye'nin, Libya'daki tüm önemli aktörlerle iletişim kanallarını açık tutma niyetini de ortaya koydu.
Libyalı tüm taraflar Türkiye ile imzalanan deniz yetki muhtırasının arkasında durdu
Libya hem doğusundan hem batısından 2025'te Yunanistan'ın Akdeniz'deki uluslararası hukuku ihlal eden girişimlerine sert tepkiler verdi.
Yunanistan'ın 12 Haziran'da Girit'in güneyi ve batısında hidrokarbon arama ve işletme ihalesine çıkmasına Libya Ulusal Birlik Hükümetinin cevabı gecikmedi.
Dibeybe hükümeti, Yunanistan'ın Trablus Büyükelçisi Nikolaos Garielinis'i Dışişleri Bakanlığına çağırarak Yunanistan'ın bu adımını kınadı ve Libya'nın egemenlik haklarının açık ihlali olduğunu bildirdi.
Ülkenin doğusundaki hükümetten de Yunanistan'a sert açıklama yapıldı. Libya Temsilciler Meclisinin atadığı Bingazi hükümetinin Başbakanı Usame Hammad, "Libya'nın dost ülkelerle yaptığı anlaşmaların meşruiyetinin sorgulanması kabul edilemez. Libya-Türkiye işbirliği uluslararası meşruiyete uygun olarak yürütülüyor ve hiçbir ülkenin egemenliğini ihlal etmiyor." dedi.
Libya Genelkurmay Başkanı'nın jeti Ankara'da düştü
Libya'da 2025'in son en önemli gündemi ise Libya Genelkurmay Başkanı Muhammed el-Haddad'ın Ankara'da jetinin düşmesi oldu.
Libya Genelkurmay Başkanı Haddad ve beraberindeki heyeti taşıyan jet, 23 Aralık'ta Haymana yakınlarında düştü, uçaktaki 5 kişilik askeri heyet ile mürettebat hayatını kaybetti.
Türkiye'nin Libya askeri heyetinin düşen jetine ilişkin yürüttüğü soruşturma Libya tarafıyla koordineli bir şekilde devam ediyor.
Kaynak: AA
Dünya, 2026.01.01 13:58