Uluslararası Adalet Divanı'nda (UAD) Güney Afrika'nın İsrail aleyhine açtığı soykırım davasında yeni bir gelişme yaşandı. Kolombiya, 1948 tarihli Soykırımın Önlenmesi ve Cezalandırılması Sözleşmesi kapsamında yürütülen davaya yaptığı müdahillik bildirimini geri çektiğini Uluslararası Adalet Divanı'na bildirdi.
UAD tarafından yapılan açıklamada, Kolombiya'nın müdahillik başvurusundan vazgeçme kararını 18 Eylül'de Divan'a ilettiği belirtildi. Böylece Güney Afrika'nın İsrail'e karşı açtığı davada müdahil olarak yer alan ülkelerin sayısında değişiklik meydana geldi.
Kolombiya müdahillik bildirimini geri çektiKolombiya, Güney Afrika ile İsrail arasındaki davaya UAD Statüsü'nün 63. maddesi kapsamında müdahil olma iradesini daha önce ortaya koymuştu. Ülke, söz konusu bildirimini 5 Nisan 2024 tarihinde Divan'a sunmuştu.
UAD Statüsü'nün 63. maddesi, bir davada yorumlanması söz konusu olan uluslararası bir sözleşmeye taraf devletlere müdahil olabilme imkanı tanıyor. Bu mekanizma kapsamında müdahil olan ülkeler, davanın tarafı haline gelmeden söz konusu sözleşmenin yorumlanmasına ilişkin görüşlerini Divan'a sunabiliyor.
Müdahillik mekanizmasının önemli sonuçlarından biri ise Divan'ın ilgili uluslararası sözleşmenin hükümlerine ilişkin yapacağı yorumun, müdahil olan devletler açısından da bağlayıcı nitelik taşıması. Kolombiya'nın başvurusunu geri çekmesiyle birlikte ülkenin bu davadaki müdahillik süreci sona ermiş oldu.
Güney Afrika-İsrail davasında müdahil ülke sayısı 21 olduKolombiya'nın başvurusunu geri çekmesinin ardından Güney Afrika'nın İsrail'e karşı açtığı davada müdahil olarak yer alan devletlerin sayısı 21'e düştü.
Dava kapsamında müdahillik bildiriminde bulunan ülkeler arasında Türkiye'nin yanı sıra İspanya, Belçika, İrlanda, Brezilya, Meksika ve Filistin de bulunuyor. Sürece daha sonraki aşamalarda Hollanda, Amerika Birleşik Devletleri ve Macaristan'ın da dahil olduğu görülüyor.
Türkiye, UAD'deki davaya müdahillik bildirimini 7 Ağustos 2024'te yaptı. Hollanda ve İzlanda'nın bildirimleri 11 Mart 2026'da, ABD, Macaristan, Namibya ve Fiji'nin bildirimleri ise 12 Mart 2026'da Divan'a ulaştı.
Filistin ile Belize'nin başvuruları ise UAD Statüsü'nün hem 62. hem de 63. maddeleri çerçevesinde gerçekleştirildi. Diğer devletler ise müdahillik bildirimlerini 63. madde kapsamında yaptı.
Müdahillik süreci, davanın esasına ilişkin nihai kararın verilmesinden ayrı bir hukuki mekanizma olarak değerlendiriliyor. Devletler bu yolla, taraf oldukları uluslararası sözleşmenin davada nasıl yorumlanacağına ilişkin görüşlerini Divan önüne taşıyabiliyor.
Kaynak: AA
Dünya, 2026.09.23 01:25