Kazakistan'da iki meclisli parlamento yapısından tek meclisli sisteme geçişin ardından gerçekleştirilen ilk seçim, Türk dünyasının da gündemine oturdu. Ülkenin yeni parlamentosuna "Kurultay" adının verilmesi, Türk devletleri arasındaki ortak tarih ve kültürel bağlar açısından önemli bir gelişme olarak değerlendirildi.
Türk Devletleri Parlamenter Asamblesi (TÜRKPA) bünyesinde oluşturulan yaklaşık 20 kişilik Uluslararası Seçim Gözlem Heyeti, Kazakistan'daki tarihi seçim sürecini yerinde takip etti. Astana ve Almatı'da görev yapan heyet üyeleri, gün boyunca farklı seçim merkezlerini ziyaret ederek oy verme işlemlerini gözlemledi.
TÜRKPA heyetinde yer alan milletvekilleri, Kazakistan'daki yeni parlamento yapısının yanı sıra "Kurultay" isminin Türk dünyası açısından taşıdığı anlamı da değerlendirdi.
Kazakistan'da ilk Kurultay seçimi yapıldıKazakistan'da parlamento sisteminde yapılan değişikliğin ardından ülke ilk kez tek meclisli Kurultay için sandık başına gitti. TÜRKPA Uluslararası Seçim Gözlem Heyeti Başkanlığını yürüten TBMM AK Parti Bursa Milletvekili Osman Mesten, iki meclisli yapıdan tek meclisli sisteme geçişi Kazakistan açısından önemli bir reform olarak değerlendirdi.
Tek meclisli parlamentonun karar alma mekanizmalarını hızlandırabileceğine dikkat çeken Mesten, yeni sistemin parlamentonun daha etkin çalışmasına katkı sağlayabileceğini ifade etti.
Ancak Mesten'e göre seçimlerin taşıdığı anlam yalnızca siyasi sistem değişikliğiyle sınırlı değil. Parlamentoya Kurultay isminin verilmesinin, Türk tarihinin ve ortak medeniyet mirasının günümüzde de yaşatılması açısından özel bir anlam taşıdığı belirtildi.
Kurultay kelimesi, Türk topluluklarının tarih boyunca önemli kararların alınması ve toplumsal meselelerin görüşülmesi amacıyla bir araya geldiği meclisleri ve toplantıları ifade eden tarihi bir kavram olarak biliniyor.
Osman Mesten, Kazakistan'ın yeni parlamentosuna bu ismin verilmesinin Türk dünyasının ortak geçmişine dikkat çektiğini belirtti. Mesten, bunun yalnızca bir parlamento adlandırması olmadığını, aynı zamanda Türk tarihinin güçlü dönemlerine ve ortak medeniyet mirasına yapılan bir vurgu niteliği taşıdığını söyledi.
TÜRKPA heyetinin değerlendirmesine göre, Kazakistan'ın bu tercihi Türk devletleri arasındaki tarihi ve kültürel bağların daha görünür hale gelmesine de katkı sağlıyor.
TÜRKPA heyeti seçim merkezlerini ziyaret ettiKazakistan'daki seçimleri izlemek üzere ülkede bulunan TÜRKPA Uluslararası Seçim Gözlem Heyeti, oy verme işlemlerinin başlamasıyla birlikte saha çalışmalarına başladı. Heyet üyeleri, Astana ve Almatı başta olmak üzere farklı seçim merkezlerinde süreci yerinde takip etti.
Osman Mesten, gözlem faaliyetlerinin gün boyunca devam ettiğini belirterek, incelemelerin ilk aşamasında herhangi bir olumsuzlukla karşılaşmadıklarını aktardı.
Seçim merkezlerinde yapılan hazırlıkların kapsamlı olduğunu belirten Mesten, vatandaşların oy kullanma hakkına erişimi konusunda gerekli düzenlemelerin yapıldığını ifade etti. Engelli vatandaşların seçimlere katılımının kolaylaştırılması ve yurt dışında yaşayan Kazakistan vatandaşlarının da sürece dahil edilmesi gözlem heyetinin dikkat çektiği başlıklar arasında yer aldı.
Azerbaycanlı milletvekili: "Bugün tarihi bir gün yaşanıyor"TÜRKPA heyetinde yer alan Azerbaycan Milli Meclisi Milletvekili Günay Efendiyeva da Kazakistan'daki seçimin Türk dünyası açısından önemine dikkat çekti.
Efendiyeva, TÜRKPA'nın Türk devletlerinin parlamentolarını bir araya getiren bir yapı olduğunu hatırlatarak Kazakistan'daki seçim sürecine tanıklık etmekten duyduğu memnuniyeti dile getirdi.
"Kurultay" kavramının Türk toplumlarının tarihindeki yerine işaret eden Efendiyeva, bu ismin Türk halklarını ve toplumlarını bir araya getiren tarihi bir anlam taşıdığını söyledi. Ona göre Kazakistan'da bugün kullanılan bu isim, geçmişten gelen ortak bağların günümüzde de devam ettiğini gösteriyor.
Seçimlerin genel atmosferine ilişkin de değerlendirmede bulunan Efendiyeva, hava şartlarına rağmen vatandaşların sandık başına geldiğini ve seçimlere ilginin sürdüğünü belirtti.
42 ülkeden uluslararası gözlemci Kazakistan'daAK Parti Ordu Milletvekili Mahmut Özer de Kazakistan'daki seçim organizasyonuna ilişkin değerlendirmelerde bulundu. Özer, Kazakistan Merkezi Seçim Komisyonunun vatandaşların seçimlere katılımını kolaylaştırmak amacıyla çeşitli imkanlar oluşturduğunu belirtti.
Engelli ve sağlık sorunları nedeniyle oy kullanmakta zorlanabilecek vatandaşların seçim sürecine katılabilmesi için gerekli kolaylıkların sağlandığını aktaran Özer, yurt dışında yaşayan Kazakistan vatandaşlarının da elektronik imkanlar aracılığıyla seçim sürecine dahil edildiğini ifade etti.
Seçimlerin uluslararası gözlemcilere açık olmasına da dikkat çeken Özer, 42 farklı ülkeden uluslararası gözlemcinin Kazakistan'daki seçim sürecini takip ettiğini söyledi. Özer, bu durumun ülkenin seçim sürecinde şeffaflık ve hesap verebilirlik anlayışını ortaya koyduğunu belirtti.
TÜRKPA heyeti olarak Kazakistan'daki değişime tanıklık etmekten memnuniyet duyduklarını ifade eden Özer, Kazakistan'ın güçlenmesinin Türk Devletleri Teşkilatı açısından da olumlu sonuçlar doğuracağını kaydetti.
Türk dünyasında dayanışma mesajıCHP Tokat Milletvekili Kadim Durmaz da Kazakistan'daki seçimlerin Türk dünyası açısından taşıdığı anlama dikkat çekti. Durmaz, Türk devletlerinin dayanışma içerisinde hareket ederek ortak bir gelecek anlayışı geliştirmesinin dünya açısından örnek oluşturabileceğini ifade etti.
Kazakistan'ın Türk dünyası içerisindeki stratejik ve kültürel önemine vurgu yapan Durmaz, seçimlerin halkın demokratik katılımının güçlendirilmesi ve Türk dünyasındaki tarihi bağların daha da geliştirilmesi açısından önemli bir fırsat olduğunu söyledi.
Durmaz, Kazakistan'da elde edilecek başarıların yalnızca ülke sınırları içerisinde kalmayacağını, Türk dünyasının diğer bölgelerine de olumlu şekilde yansıyacağını dile getirdi.
Kurultay seçimi Türk dünyasında yakından izleniyorKazakistan'da gerçekleştirilen ilk Kurultay seçimi, ülkenin siyasi sistemi açısından yeni bir dönemin başlangıcı olarak değerlendiriliyor. İki meclisli parlamentodan tek meclisli yapıya geçişin yanı sıra yeni parlamentoya Türk tarihinden gelen "Kurultay" adının verilmesi, seçime sembolik bir anlam da kazandırdı.
TÜRKPA Uluslararası Seçim Gözlem Heyeti'nin değerlendirmeleri ise seçim sürecinin Türk dünyasındaki parlamentolar arasındaki ilişkiler açısından da yakından takip edildiğini ortaya koydu.
Kazakistan'ın yeni parlamento modeliyle birlikte Türk dünyasının ortak tarihi mirasına yaptığı vurgu, seçimlerin siyasi boyutunun yanında kültürel açıdan da öne çıkmasına neden oldu. TÜRKPA heyetinin seçim sürecine ilişkin gözlemlerinin tamamlanmasının ardından hazırlanacak değerlendirmeler, Kazakistan'daki yeni dönemin uluslararası açıdan nasıl karşılandığı konusunda da önemli bir gösterge olacak.
Kaynak: AA
Güncel, 2026.08.23 16:19