İran ile ABD arasındaki gerilimde Hürmüz Boğazı üzerinden yeni bir gelişme yaşandı. İran Ulusal Güvenlik Yüksek Konseyi Genel Sekreteri Muhsin Rızai, Washington yönetiminin Tahran'ın taleplerine verdiği yanıtı eleştirerek, boğazın yeniden açılması için belirlenen 7 şartın yerine getirilmesi gerektiğini söyledi. Rızai, ABD ile herhangi bir müzakerenin devam etmediğini de belirterek iki ülke arasında görüşme yürütüldüğü yönündeki açıklamaları reddetti.
İran yönetimi ile ABD arasındaki anlaşmazlık, küresel enerji ticareti açısından kritik öneme sahip Hürmüz Boğazı üzerinden yeniden gündeme geldi. İran Ulusal Güvenlik Yüksek Konseyi Genel Sekreteri Muhsin Rızai, ülkesinin taleplerine ilişkin Washington'dan gelen açıklamaların beklentileri karşılamadığını savundu. ABD'nin verdiği yanıtı açık ve net bulmadıklarını belirten Rızai, Tahran yönetiminin taleplerinden geri adım atmayacağı mesajını verdi.
Fars Haber Ajansı'nda yer alan açıklamalara göre Rızai, ABD'nin İran'ın öne sürdüğü şartlara doğrudan yanıt vermekten kaçındığını ileri sürdü. Washington yönetiminin sunduğu açıklamaları aldatıcı olarak nitelendiren Rızai, iki ülke arasında diplomatik temasların sürdüğüne ilişkin iddialara da karşı çıktı.
Muhsin Rızai'den ABD'ye müzakere mesajıİranlı yetkili, ABD'nin müzakerelerin devam ettiğine yönelik açıklamalarının gerçeği yansıtmadığını savundu. Tahran yönetiminin Washington'dan beklentisinin, belirlenen şartlara ilişkin açık, somut ve doğrudan bir yanıt almak olduğunu ifade eden Rızai, şu ana kadar bu yönde bir gelişme yaşanmadığını dile getirdi.
Rızai, ABD'nin açıklamalarının arkasında farklı hedefler bulunduğunu öne sürdü. Washington yönetiminin müzakere sürecinin devam ettiği yönündeki mesajlarla ekonomik baskıyı hafifletmeye çalıştığını iddia eden Rızai, bu açıklamaların petrol fiyatlarını aşağı çekme amacı taşıdığını savundu.
İran Ulusal Güvenlik Yüksek Konseyi Genel Sekreteri, iki ülke arasında herhangi bir görüşmenin yürütülmediğini özellikle vurguladı. Rızai, "Şu anda Amerikalılarla herhangi bir müzakere yürütmediğimizi ve Tahran ile Washington arasında hiçbir görüşmenin devam etmediğini özellikle vurguluyorum." ifadelerini kullandı.
Bu açıklamayla birlikte İran tarafı, ABD ile diplomatik temasların sürdüğü yönündeki değerlendirmeleri kabul etmediğini bir kez daha ortaya koydu. Rızai'nin açıklamaları, iki ülke arasındaki anlaşmazlığın çözümünde Tahran yönetiminin belirlediği koşulların önemini koruduğunu gösterdi.
Hürmüz Boğazı'nın açılması için 7 şart öne sürüldüİran yönetiminin ABD'ye ilettiği 7 maddelik talep listesi, Hürmüz Boğazı'nın geleceği açısından belirleyici başlıklardan oluşuyor. Tahran, boğazın yeniden açılması ve deniz ulaşımının normalleşmesi için öncelikle kendi şartlarının karşılanmasını istiyor.
Bu taleplerin başında İran'a yönelik deniz ablukasının kaldırılması geliyor. Tahran yönetimi, ülkenin deniz yoluyla gerçekleştirdiği ticaretin önündeki engellerin ortadan kaldırılmasını talep ediyor. Bunun yanı sıra Hürmüz Boğazı'ndan geçiş yapacak ticari gemiler ile petrol tankerlerinin güvenliğinin garanti altına alınması da şartlar arasında bulunuyor.
İran'ın diğer talepleri arasında ABD tarafından uygulanan tek taraflı yaptırımların kaldırılması yer alıyor. Tahran, ekonomik faaliyetlerini doğrudan etkileyen yaptırımların sona erdirilmesini ve petrol ihracatına yönelik muafiyet sağlanmasını istiyor.
Dondurulmuş İran varlıklarının serbest bırakılması da Washington yönetimine iletilen taleplerden biri olarak öne çıkıyor. İran tarafı, yurt dışında bulunan ve erişimi kısıtlanan mali varlıklarının serbest bırakılmasını talep ediyor.
Nükleer maddeler ve savaşın sona ermesi de talepler arasındaİran'ın ABD'ye sunduğu şartlar yalnızca ekonomik ve ticari konularla sınırlı değil. Tahran yönetimi, nükleer faaliyetleriyle bağlantılı maddelerin ülke sınırları içerisinde kalmasını da talepleri arasına ekledi. Bu madde, iki ülke arasındaki nükleer anlaşmazlığın çözümünde İran'ın yaklaşımını ortaya koyan başlıklardan biri olarak dikkat çekiyor.
Yedi şartın son maddesini ise savaşın sona erdirilmesi oluşturuyor. İran, mevcut çatışma ortamının tamamen bitirilmesini ve bölgede yeniden istikrar sağlanmasını talep ediyor. Böylece Tahran yönetiminin Washington'a ilettiği koşullar; deniz ulaşımı, ekonomik yaptırımlar, petrol ticareti, mali varlıklar, nükleer faaliyetler ve savaşın sonlandırılması gibi farklı alanları kapsıyor.
İran Hürmüz Boğazı konusunda geri adım atmıyorMuhsin Rızai, yaptığı açıklamada Hürmüz Boğazı'nın yeniden açılması konusunda İran'ın tutumunda herhangi bir değişiklik olmadığını yineledi. ABD'nin taleplere yönelik yaklaşımını yeterli bulmadıklarını belirten Rızai, belirlenen yedi şart karşılanmadan boğazın açılmayacağını ifade etti.
Dünya enerji ticaretinin önemli geçiş noktalarından biri olan Hürmüz Boğazı, özellikle petrol sevkiyatı bakımından stratejik bir konumda bulunuyor. Körfez bölgesindeki petrol üreticilerinin uluslararası pazarlara ulaşmasında önemli bir güzergâh olan boğazda yaşanabilecek ulaşım sorunları, enerji piyasalarının yanı sıra deniz ticaretini de yakından ilgilendiriyor.
İran'ın boğazın açılmasını yedi şartın yerine getirilmesine bağlaması, ABD ile yaşanan anlaşmazlığın ekonomik ve diplomatik boyutunu yeniden gündeme taşıdı. Rızai'nin açıklamalarıyla Tahran yönetimi, Washington'dan beklediği adımların atılmaması durumunda mevcut tutumunu sürdüreceği mesajını verdi.
Kaynak: AA
Dünya, 2026.11.10 20:45