Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, bugün Beyaz Saray'da ABD Başkanı Donald Trump ile bir araya gelecek. Görüşme, Türkiye saatiyle 18.15'te başlayacak. Ardından iki lider yemek yiyecek.
Birleşmiş Milletler (BM) 80. Genel Kurulu dolayısıyla ABD'nin New York kentinde bulunan Cumhurbaşkanı Erdoğan, ABD Başkanı Donald Trump ile Beyaz Saray'da yapacağı görüşme için Washington'da. Trump, ikinci başkanlık döneminde bugün ilk kez Cumhurbaşkanı Erdoğan'ı Beyaz Saray'da ağırlayacak. İki lider Trump'ın ilk başkanlık döneminde, 2017 ve 2019 yılında Beyaz Saray'da iki kez görüşmüştü.
GAZZE ANA GÜNDEM MADDESİ OLACAK
Beyaz Saray'daki görüşmede iki liderin ticaret, yatırım, savunma sanayisi başta olmak üzere ikili iş birliğini güçlendirecek konular değerlendirilecek. Görüşmede, F-35 dosyası, Suriye, Gazze'deki işgal ve Rusya-Ukrayna savaşı gibi konuların da ele alınması bekleniyor. ABD Başkanı Donald Trump, 3 gün önce sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada, Cumhurbaşkanı Erdoğan'ı 25 Eylül'de Beyaz Saray'da ağırlayacağını açıkladı.
Trump, "Erdoğan ile her zaman çok iyi bir ilişkimiz oldu, 25'inde onu görmeyi sabırsızlıkla bekliyorum." dedi. Donald Trump, Cumhurbaşkanı Erdoğan ile birçok ticari ve askeri anlaşma üzerinde çalıştıklarını belirterek, "Bunlar arasında büyük ölçekli Boeing uçak alımı, önemli bir F-16 anlaşması ve olumlu sonuçlanmasını beklediğimiz F-35 görüşmelerinin sürdürülmesi de var." ifadelerini kullandı. Cumhurbaşkanı Erdoğan da aynı gün görüşme için Nsosyal hesabından bir paylaşımda bulundu. Erdoğan, Trump ile Beyaz Saray'da yapacakları görüşmede, ABD ile başta ticaret, yatırım ve savunma sanayisi olmak üzere birçok konunun ele alacağını belirtti.
Erdoğan, "Başkan Trump ile yapacağımız görüşmenin, ortak küresel barış vizyonumuz çerçevesinde bölgemizdeki savaş ve çatışmaların durmasına katkı sunacağına, ülkelerimiz arasındaki iş birliğini daha da güçlendireceğine inanıyorum" ifadelerini kullandı.
Donald Trump ile Cumhurbaşkanı Erdoğan son olarak, haziran ayında Hollanda'nın Lahey kentinde düzenlenen NATO Liderler Zirvesi kapsamında yüz yüze görüşmüştü.
Görüşmede ana gündem maddesi Gazze olacak. Türkiye, İsrail'in Filistin'e yönelik askeri operasyonlarını ve işgal ettiği topraklardaki insanlık dramını sürekli gündeme tutuyor.
Türkiye, bölge ülkeleri arasında ve Avrupa'da İsrail'in işgal planını durdurmaya yönelik aktif politika izliyor. Cumhurbaşkanı Erdoğan, Birleşmiş Milletler Genel Kurulu'ndaki konuşmasında da Gazze'deki insanlık dramı üzerinde durdu.
UÇAK ALIMLARI GÜNDEME GELEBİLİR
Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın Trump ile yapacağı görüşmede, THY'nin ihtiyaçları için Boeing alımı da gündeme gelebilir. THY Genel Müdürü Bilal Ekşi, ziyaretten çok önce, Boeing'den 300 uçak alımı için sözleşme şartları ve teslimat takvimi üzerinde görüşmelerin sürdüğünü açıklamıştı. THY Yönetim Kurulu Başkanı Ahmet Bolat, 8 Haziran 2025 tarihinde, Hindistan'da yapılan IATA toplantısındaki açıklamasında, siparişin hayata geçebilmesi için Boeing'in fiyat, teslimat ve motor bakım maliyetleri konularında iyileştirme yapmasını beklediklerini söylemişti.
Türkiye'nin Boeing'den uçak alımı konusu yaklaşık 2 yıldır gündemde. Türk Hava Yolları, 2023 yılında, 2030 yılına kadar filosuna 600 yeni uçak almayı planladığını duyurmuştu. Bu uçakların 300'ünün Airbus'tan alınacağı belirtilirken, Boeing'den ise 300 uçak satın alınacağı ve bunların 787 Dreamliner ve daha küçük 737 MAX modellerinden oluştuğu ifade edilmişti.
Cumhurbaşkanı Erdoğan, ziyareti sırasında gündeme gelebilecek ihaleler konusunda yapılan yorumlara sert tepki gsötermişti. CHP Genel Başkanı Özgür Özel'in, ABD Başkanı Donald Trump'ın oğluyla Boeing uçaklarımım alımı konusunda pazarlık yapıldığı iddiasını yalanlayan Erdoğan, bu konuda şöyle demişti:
"O da yanımızda mıydı? Siz inanmıyorsunuz bu tür şeylere değil mi? Arkadaşlar, sağıra hakaret etmek istemem de sağır duymaz uydurur. Bizler uçak alımlarını falan Özgür Özel'e sorarak bugüne kadar yapmadık ve yapmayız. Zaten bu işlerden de anlamaz. Onun kıratı değil. Dolayısıyla biz Sayın Trump'la herhangi bir alışveriş, Türkiye-Amerika arasında yapacak olursak, bunu zaten oğluyla yapmamıza gerek yok. Trump'ın bizzat kendisiyle yaparız."
Bloomberg News'de yer alan yakın tarihli bir haberde ise, Boeing'in 250 uçak alımı için Türkiye'den haber beklediği aktarılmıştı. Reuters'de, Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın ziyareti sırasında iki ABD'li şirketten yapılacak alımların günmede geleceğini belirtti.
F-16 ALIMI SÜRECİ
Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın Trump ile görüşmesinde gündeme gelecek olan Lockheed Martin üretimi F-16 uçakları, bir süredir iki ülke arasında pazarlık konusuyou.
2024 yılı kasım ayında Milli Savunma Bakanı Yaşar Güler, parlamento komisyonundaki konuşmasında "F-16 Block 70 alımı için 1 milyar 400 milyon dolarlık bir ön ödeme yapıldı. 40 F-16 Block 70 satın alıyoruz ve 79 adet modernizasyon kiti almayı planlamıştık ancak vazgeçtik." demişti. Türkiye, geliştirme sürecinde yer bulunmasına rağmen farklı gerekçelerle F-35 savaş uçaklarını da ABD'den alamadı. Milli Savunma Bakanı Güler, aynı komisyonda bu durum hakkında bilgi verirken, yeni savaş uçaklarının silah ve ekipmanlarıyla birlikte maliyetinin yaklaşık 7 milyar dolara çıkacağını belirtti. Güler, ABD'nin Türkiye'yi S-400 hava savunma sistemini satın alması nedeniyle F-35 programından çıkarmasının ardından yeni savaş uçakları alımı sürecinin başladığını aktarırken, Washington'un pozisyonunu değiştirmeye başladığını söylemiş, bu durumu, "Bunun nedeni, Türkiye'nin yeni savaş uçağı KAAN'ın geliştirilmesindeki ilerleme. Amerikalılar, KAAN'ı inşa edip uçurabileceğimizi gördüklerinde tutumlarını değiştirdiler. Şimdi bize F-35 sağlamak istiyorlar. Ancak bu konuda henüz bir ilerleme yok; biz, üretim payımızı geri almayı ve bu uçakları satın almayı hâlâ istiyoruz." demişti. Bakanın verdiği bilgiye göre Türk Hava Kuvvetleri'nin, bu aşamada 40 adet F-35'e ihtiyaç duyduğunu değerlendiriyor. Bu arada Ankara, Eurofighter Typhoon alımını da değerlendiriyor. Anadolu Ajansı, 2018 tarihli haberinde, Türkiye'nin, Hava Kuvvetleri Komutanlığı'nın yeni nesil savaş uçağı ihtiyacını karşılamak üzere 1999'da Müşterek Taarruz Uçağı (F-35) Projesi'ne ortak ülke olarak katıldığı bilgisi yer aldı.
TÜRKİYE'NİN F-35 ALIM SÜRECİ
Haberde, hava filosu için 100 adet F-35 uçağı temini planlanırken, ilk 30 uçak siparişi verildiği aktarıldı ve "18-0001 kuyruk numarasıyla teslim alınacak ilk F-35 uçağı, pilot eğitimlerinde kullanılmak üzere Arizona'da yer alan Luke Hava Üssü'nde görevlendirilecek. Türkiye'de F-35 uçaklarının konuşlandırılacağı, pilot ve bakımcı eğitimlerinin gerçekleştirileceği Entegre Eğitim Merkezi'ne de ev sahipliği yapacak ilk üs olan Malatya 7. Ana Jet Üs Komutanlığı'nın aktivasyon çalışmaları da devam ediyor." denildi. Ancak süreç bir süre sonra kesintiye uğradı, ardından ABD uçakları vermekten vazgeçti. Türk Hava Kuvvetleri için üretilen 6 adet F-35A savaş uçağı ise 2018'den bu yana ABD'de depolanıyordu. Türkiye, JSF programına 1999 yılında girdi. Türkiye, 2002 yılında Sistem Geliştirme ve Gösterim, 2007 yılında ise Üretim, Destek ve Sürekli İyileştirme safhaları ile programa katılımını artırdı ve projeye ciddi rakamlarda geliştirme amaçlı ödemeler yaptı. Türkiye, projeye ilk girdiğinde toplam 100 adet F-35A tedarik etmeyi planladığını açıklamış 30 adet için de ön sipariş vermişti.
Savunma Sanayii Başkanı Prof. Dr. İsmail Demir de Türkiye'nin F-35 programına yatırımının 1 milyar 400 milyon dolarlık tutarda olduğunu açıklamıştı.
Kaynak: BURSADA BUGÜN
Güncel, 2025.09.25 11:59