Elektrik faturalarında devlet desteğinin kapsamının daraltılmasıyla birlikte özel tedarik şirketleri tüketicilere indirimli sözleşme teklif etmeye başladı. Ancak Elektrik Mühendisleri Odası'nın (EMO) maliyet analizine göre yüzde 15 indirim vaadiyle sunulan sözleşmeler, standart serbest piyasa tarifesinden bile daha yüksek faturaya neden olabiliyor. Aylık 250 kilovatsaat elektrik tüketen bir hanenin faturası, bu sözleşmelerle 1.923 TL'ye kadar çıkabiliyor.
Elektrik faturalarında yeni dönem yaklaşırken tüketicileri yakından ilgilendiren bir gelişme gündeme geldi. Devletin elektrik tüketimine yönelik sağladığı sübvansiyonların kapsamının daraltılması, daha fazla mesken abonesinin serbest piyasa tarifeleriyle karşı karşıya kalmasına neden olacak. Bu süreçte özel elektrik tedarik şirketlerinin sunduğu indirim kampanyaları ise yeni bir tartışmayı beraberinde getirdi.
Özellikle telefonla aranan veya evlerinde ziyaret edilen abonelere önerilen yüzde 15 indirimli elektrik sözleşmeleri, ilk bakışta avantajlı gibi görünse de Elektrik Mühendisleri Odası'nın hazırladığı analiz farklı bir tablo ortaya koydu. Hesaplamalara göre indirimli olarak tanıtılan bazı sözleşmeler, tüketicinin elektrik faturasını düşürmek yerine daha da artırabiliyor.
Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu (EPDK) tarafından uygulanan Son Kaynak Tedarik Tarifesi'nde (SKTT) tüketim sınırları kademeli olarak düşürülüyor. Belirlenen takvime göre yıllık elektrik tüketim limiti, 1 Ocak 2027 itibarıyla 3 bin kilovatsaate indirilecek.
Bu miktar, aylık ortalama 250 kilovatsaat elektrik tüketimine karşılık geliyor. Dolayısıyla belirlenen sınırın üzerinde tüketim yapan mesken aboneleri, devlet destekli ulusal tarifeden çıkarak maliyet esaslı fiyatlandırma sistemine geçecek.
Dört kişilik bir ailenin günlük yaşamda kullandığı buzdolabı, çamaşır makinesi, bulaşık makinesi ve aydınlatma gibi temel ihtiyaçlarının aylık yaklaşık 230 kWh elektrik tüketebildiği belirtiliyor. Bu tablo, tüketim sınırının birçok hane için kritik hale geleceğine işaret ediyor.
Özel elektrik tedarik şirketlerinin tüketicilere sunduğu indirimli sözleşmelerde dikkat edilmesi gereken nokta, indirimin hangi fiyat üzerinden hesaplandığı.
EMO'nun değerlendirmesine göre bazı şirketlerin yüzde 15 indirim vaadi, tüketicinin mevcut elektrik tarifesi üzerinden değil, EPDK tarafından belirlenen Azami Fiyat Limiti üzerinden hesaplanıyor.
Azami fiyatın megavatsaat başına 4.500 TL seviyesinde bulunduğu belirtilirken, serbest piyasada oluşan elektrik fiyatları olağan dönemlerde bu tavan seviyenin altında kalabiliyor.
Bu nedenle tavan fiyat üzerinden indirim yapılması, abonelerin gerçekte piyasa fiyatlarından daha pahalı bir tarifeye geçmesine yol açabiliyor. Tüketicilerin sözleşme imzalamadan önce yalnızca indirim oranına değil, fiyatın hangi referans üzerinden belirlendiğine de bakması gerekiyor.
AYNI ELEKTRİK TÜKETİMİNDE FATURALAR ARASINDA 1.000 TL'Yİ AŞAN FARKElektrik Mühendisleri Odası'nın aylık 250 kWh tüketim yapan bir mesken abonesi üzerinden gerçekleştirdiği karşılaştırma, farklı tarifeler arasındaki maliyet farkını gözler önüne serdi.
Altı aylık ortalama veriler dikkate alınarak yapılan hesaplamada üç ayrı fiyat ortaya çıktı:
Rakamlar, indirimli sözleşme adı altında sunulan tekliflerin tüketici açısından beklenen avantajı sağlamayabileceğini gösteriyor.
Hesaplamaya göre yüzde 15 indirimli sözleşme imzalayan bir abone, standart serbest piyasa tarifesine kıyasla ayda ortalama 387 TL daha fazla ödeme yapıyor. Bu fark yaklaşık yüzde 25,2 seviyesinde bulunuyor.
Devlet destekli ulusal tarife ile karşılaştırıldığında ise aylık fatura farkı 1.084 TL'ye ulaşıyor. Böylece indirim avantajı bekleyen tüketiciler, tercih ettikleri sözleşme nedeniyle çok daha yüksek bir elektrik faturasıyla karşılaşabiliyor.
Uzmanlar, özel elektrik tedarik şirketlerinden gelen tekliflerin aceleyle kabul edilmemesi gerektiği konusunda tüketicileri uyarıyor. Özellikle sözleşmelerde yer alan fiyatlandırma hükümlerinin dikkatlice okunması önem taşıyor.
"Tavan fiyattan indirim" ve "Azami uzlaştırma fiyatı üzerinden indirim" gibi ifadeler, abonelerin özellikle incelemesi gereken maddeler arasında bulunuyor. Yalnızca yüzde 10, yüzde 15 veya yüzde 20 gibi indirim oranlarına bakarak karar verilmesi, beklenmedik maliyetlerle karşılaşılmasına neden olabiliyor.
Daha önce bu tür sözleşmelere imza atan tüketiciler için de cayma hakkı bulunuyor. İlgili yasal düzenlemeler kapsamında aboneler, sözleşmenin niteliğine ve uygulanabilir mevzuat hükümlerine göre 14 gün içerisinde herhangi bir gerekçe göstermeden ve cezai şart ödemeden sözleşmeden cayabiliyor.
Bu nedenle elektrik tedarik şirketleriyle yeni anlaşma yapan abonelerin sözleşme tarihlerini kontrol etmesi ve cayma süresini kaçırmaması önem taşıyor. Elektrik faturalarında tasarruf etmek isteyen tüketicilerin, indirim vaatlerinden önce sözleşmenin gerçek fiyatlandırma koşullarını karşılaştırması gerekiyor.
Kaynak: BURSADA BUGÜN
Ekonomi, 2026.11.10 10:15