Türkiye genelinde kısa süre önce uygulamaya alınan Depozitosu Olan Ambalaj (DOA) Sistemi için yeni bir düzenleme hayata geçiriliyor. İade makinelerinde yaşanan yoğunluk ve sistemin kötüye kullanılmasına yönelik tespitlerin ardından, vatandaşların işlemlerini artık yalnızca mobil uygulama üzerinden oluşturacakları QR kod ile gerçekleştirmesi planlanıyor. Yeni uygulamanın, hem uzun kuyrukların önüne geçmesi hem de sistemin daha verimli çalışmasını sağlaması hedefleniyor.
Türkiye Çevre Ajansı (TÜÇA), DOA Sisteminde tespit edilen usulsüzlükleri önlemek amacıyla yeni bir güvenlik adımı attı. Yapılan açıklamaya göre, sistemde daha önce kullanılan T.C. kimlik numarası ve cep telefonu bilgisiyle giriş yöntemi geçici olarak devre dışı bırakılacak. Bunun yerine vatandaşlar, işlemlerini yalnızca DOA mobil uygulaması üzerinden oluşturacakları QR kodu kullanarak gerçekleştirecek.
Yeni uygulamanın, yaklaşık iki ay sürmesi planlanan entegrasyon sürecinde devrede kalacağı belirtilirken, sistemin daha güvenli ve kontrollü şekilde işletilmesi amaçlanıyor.
Suistimaller Yeni Düzenlemeyi Gündeme GetirdiDOA Sisteminde kişi başına günlük 200 ambalaj iade limiti bulunmasına rağmen, bazı kişilerin farklı bireylere ait kimlik ve telefon bilgilerini kullanarak bu sınırı aştığı tespit edildi. Yetkililer, bazı vatandaşların binlerce ambalajla iade noktalarına gelmesi nedeniyle makinelerin uzun süre meşgul edildiğini ve bu durumun diğer kullanıcılar açısından ciddi zaman kaybına yol açtığını belirtiyor.
Özellikle yoğun saatlerde oluşan uzun kuyruklar, sistemin ilk günlerinden itibaren vatandaşların en fazla şikayet ettiği konular arasında yer aldı. QR kod uygulamasıyla birlikte her kullanıcının tek hesap üzerinden işlem yapması sağlanarak bu tür suistimallerin önüne geçilmesi hedefleniyor.
Türkiye genelinde 1 Temmuz 2026 tarihinde devreye alınan DOA Sistemi, kısa sürede milyonlarca vatandaş tarafından kullanılmaya başlandı. Uygulamanın ilk on gününde yaklaşık 20 milyon içecek ambalajı sisteme iade edildi.
Türkiye Çevre Ajansı verilerine göre sisteme dahil olan yetkili içecek üreticisi sayısı 482'ye ulaşırken, depozitolu ürün sayısı 3 bin 673 olarak kaydedildi. Mobil uygulamayı kullanan kişi sayısı ise 2 milyonun üzerine çıktı.
Vatandaşlar, üzerinde DOA logosu bulunan plastik, cam ve alüminyum içecek ambalajlarını iade makinelerine veya manuel teslim noktalarına bırakarak her ambalaj için 1 lira teşvik ödemesi alabiliyor.
Bolu'da Yaşanan Olay Dikkat ÇekmiştiSistemde yaşanan yoğunluk, son günlerde farklı şehirlerde de gündeme geldi. Özellikle Bolu'da bir markette yaşanan olay kamuoyunda geniş yankı uyandırdı.
İddiaya göre çok sayıda ambalajla iade makinesine gelen bir kişinin uzun süre işlem yapması nedeniyle bekleyen vatandaşlarla tartışma yaşandı. Sırada bekleyen bazı kişiler, günlük iade kotasının farklı kimlik bilgileri kullanılarak aşıldığını öne sürdü. Bu ve benzeri olayların ardından sistemde ilave tedbirlerin alınması hız kazandı.
DOA Sisteminin ülke genelinde yaygınlaştırılması için çalışmalar aralıksız sürüyor. İlk etapta yaklaşık 2 bin 500 depozito iade makinesi hizmete alınırken, ilerleyen süreçte bu sayının 20 bine çıkarılması planlanıyor.
Bununla birlikte manuel iade noktalarının da hızla artırılması hedefleniyor. Yetkililer, 2026 yılı sonuna kadar en az 10 bin, 2027 yılı sonunda ise yaklaşık 30 bin manuel teslim noktasının devreye alınmasını öngörüyor.
Market, bakkal ve büfelerin yıl sonuna kadar sisteme kademeli olarak dahil edilmesi beklenirken, otel, restoran ve kafelerin de gerekli kayıt işlemlerini tamamlayarak uygulamaya entegre olması planlanıyor.
Uzun vadeli hedef ise Türkiye genelinde yaklaşık 50 bin iade noktasına ulaşılması. Bu yapının önemli bölümünü manuel kabul noktaları oluştururken, binlerce depozito iade makinesi de vatandaşlara hizmet verecek.
Geri Dönüşümde Büyük Ekonomik Kazanç BekleniyorDOA Sisteminin yalnızca çevresel değil, ekonomik açıdan da önemli katkılar sağlaması bekleniyor. Sistemin tam kapasiteyle çalışmaya başlaması halinde içecek ambalajı üretiminde kullanılan ithal ham madde ihtiyacında yüzde 35 ila 40 oranında azalma öngörülüyor.
Yapılan hesaplamalara göre geri kazanılan her 20 içecek ambalajı, yaklaşık 1 dolarlık ithal ham madde kullanımını ortadan kaldırabilecek. Bu sayede Türkiye ekonomisine yıllık en az 600 milyon dolar seviyesinde doğrudan katkı sağlanması hedefleniyor.
Yetkililer, sistemin kamu bütçesiyle değil, piyasaya ambalajlı ürün sunan üreticilerin katkılarıyla finanse edildiğini vurgularken, devletin bu süreçte düzenleyici ve denetleyici rol üstlendiğini ifade ediyor.
Kaynak: AA
Güncel, 2026.07.16 18:13