Çalışanları ve işverenleri yakından ilgilendiriyor! Yeni plan yayımlandı

Türkiye'nin ekonomik ve toplumsal yapısını etkileyen dönüşüm sürecinin, çalışma hayatında yeni ihtiyaçları beraberinde getirdiğine dikkat çekilen genelgede, bu değişimin planlı ve kapsayıcı bir anlayışla yürütülmesi gerektiği belirtildi. Üretim yöntemlerinden iş gücü piyasasına, mesleki yeterliliklerden çalışma koşullarına kadar pek çok alanda etkisini gösteren dönüşümün, çalışanlar ve işletmeler açısından oluşturabileceği sonuçların dikkate alınması gerektiği vurgulandı.

Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın imzasını taşıyan genelgede, Türkiye'nin 2053 net sıfır emisyon hedefi doğrultusunda ilerlerken çalışma hayatındaki değişimin de sosyal adalet ilkeleri çerçevesinde yönetilmesinin önemine işaret edildi. Bu kapsamda hazırlanan yeni stratejiyle ekonomik dönüşümün olası etkilerinin azaltılması ve farklı sektörlerde çalışanların yeni koşullara hazırlanması amaçlanıyor.

Çalışma Hayatında Yeşil ve Dijital Dönüşüm Süreci

İklim değişikliğiyle mücadele kapsamında atılan adımlar, dünya genelinde üretim modellerini ve ekonomik faaliyetleri yeniden şekillendiriyor. Karbon salımının azaltılması, çevre dostu teknolojilerin yaygınlaştırılması ve sürdürülebilir üretim anlayışının benimsenmesi, işletmelerin çalışma yöntemlerinde önemli değişiklikleri beraberinde getiriyor. Dijital teknolojilerin giderek daha fazla alanda kullanılması da mesleklerin niteliğini ve iş gücünden beklenen becerileri değiştiriyor.

Yayımlanan genelgede, söz konusu gelişmelerin yalnızca çevre ve ekonomi politikalarıyla sınırlı olmadığı, istihdamdan çalışma koşullarına kadar geniş bir alanı etkilediği ifade edildi. Özellikle üretim süreçlerinde yaşanacak değişimlerin bazı meslek grupları için yeni fırsatlar oluşturabileceği, bazı alanlarda ise çalışanların mevcut bilgi ve becerilerini geliştirmelerini gerektirebileceği belirtildi.

Bu nedenle dönüşüm sürecinin çalışanlar üzerindeki etkilerinin önceden değerlendirilmesi ve gerekli uyum mekanizmalarının oluşturulması hedefleniyor. İşletmelerin değişen üretim koşullarına hazırlanması, çalışanların yeni mesleki yeterlilikler edinmesi ve istihdamın korunması, stratejinin temel konuları arasında yer alıyor.

2053 Net Sıfır Hedefi İçin Adil Geçiş Dönemi

Türkiye'nin 2053 yılı için belirlediği net sıfır emisyon hedefi, ekonomik faaliyetlerin daha sürdürülebilir hale getirilmesini gerektiriyor. Bu doğrultuda enerji, sanayi, ulaşım ve üretim gibi farklı alanlarda gerçekleştirilecek dönüşümlerin çalışma hayatına yansımalarının da yönetilmesi önem taşıyor.

Genelgede, adil geçiş yaklaşımının bu süreçte temel bir politika aracı olarak öne çıktığı kaydedildi. Adil geçiş, çevresel ve teknolojik değişimlerin getirdiği yüklerin çalışanlar, işletmeler ve toplumun farklı kesimleri arasında dengeli biçimde yönetilmesini esas alıyor.

Bu yaklaşım doğrultusunda ekonomik dönüşüm nedeniyle iş süreçleri değişen çalışanların desteklenmesi, yeni istihdam alanlarına geçişlerinin kolaylaştırılması ve çalışma hayatındaki sosyal güvencelerin güçlendirilmesi amaçlanıyor. Ayrıca dönüşümün farklı sektörlerde ve bölgelerde aynı sonuçları doğurmayabileceği dikkate alınarak uygulamaların ihtiyaçlara göre şekillendirilmesi öngörülüyor.

2 Temmuz 2025 tarihli ve 7552 sayılı İklim Kanunu ile mevzuata dahil edilen adil geçiş yaklaşımının, çalışanların ve işletmelerin değişen ekonomik koşullara uyum sağlamasını kapsadığı belirtildi. Bu kapsamda mesleki becerilerin geliştirilmesi, insana yakışır iş imkanlarının artırılması ve sosyal koruma mekanizmalarının güçlendirilmesi öncelikli hedefler arasında gösterildi.

Ulusal Adil Geçiş Stratejisi 2027-2029 Dönemini Kapsayacak

Genelgede yer alan bilgilere göre, Ulusal Adil Geçiş Stratejisi ve Eylem Planı, On İkinci Kalkınma Planı'nın 2024-2028 dönemine ilişkin hedefleri ve Ulusal İstihdam Stratejisi'nin 2025-2028 dönemindeki politikaları doğrultusunda hazırlandı.

Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı koordinasyonunda yürütülen hazırlık sürecine ilgili paydaşların da katılım sağladığı bildirildi. 2027-2029 yıllarını kapsayan stratejiyle, iklim değişikliği ve teknolojik gelişmelerin çalışma hayatında meydana getirdiği değişimlere karşı ortak bir politika çerçevesi oluşturulması amaçlanıyor.

Planın hazırlanmasında farklı sektörlerin ihtiyaçları ve dönüşümden etkilenebilecek çalışan gruplarının koşulları dikkate alındı. Böylece yalnızca ekonomik ve çevresel hedeflere odaklanılmasının önüne geçilerek sosyal politikaların da dönüşüm sürecinin önemli bir parçası haline getirilmesi hedeflendi.

Genelgede, dönüşümden farklı şekillerde etkilenen sektörlerin, bölgelerin ve toplumsal grupların gözetilmesi gerektiği özellikle vurgulandı. Bu süreçte sosyal diyaloğun esas alınması ve ilgili tarafların karar alma ve uygulama aşamalarına katılım sağlaması da stratejinin önemli unsurları arasında yer aldı.

Yeni Eylem Planında Hangi Konular Ön Plana Çıkacak?

Ulusal Adil Geçiş Stratejisi ve Eylem Planı, tematik politikalar ile öncelikli sektörlere yönelik sektörel politikalar üzerine kuruldu. Stratejinin temel eksenlerini beceri uyumu, kapsayıcı dönüşüm, sosyal koruma ve toplumsal dayanıklılık oluşturuyor.

Beceri uyumu başlığı altında, çalışma hayatında ihtiyaç duyulan mesleki yeterliliklerin geliştirilmesi ve çalışanların değişen iş koşullarına hazırlanması hedefleniyor. Dijitalleşme ve yeşil dönüşümle birlikte ortaya çıkan yeni mesleklerin gerektirdiği bilgi ve becerilerin kazandırılması, bu alandaki çalışmaların temel konularından biri olacak.

Kapsayıcı dönüşüm politikaları ise ekonomik değişim sürecinde farklı sektörlerde ve bölgelerde ortaya çıkabilecek istihdam kayıplarının ve uyum sorunlarının dikkate alınmasını kapsıyor. Çalışanların dönüşümün dışında kalmaması ve yeni ekonomik fırsatlardan yararlanabilmesi için gerekli politikaların geliştirilmesi planlanıyor.

Sosyal koruma ve toplumsal dayanıklılık ekseninde ise çalışma hayatındaki değişimlerin oluşturabileceği risklere karşı destek mekanizmalarının güçlendirilmesi öngörülüyor. İnsana yakışır işlerin yaygınlaştırılması ve çalışanların sosyal güvencelerinin korunması da eylem planının önemli hedefleri arasında bulunuyor.

Stratejide ayrıca öncelikli sektörlere yönelik özel politikalar geliştirilecek. Böylece yeşil ve dijital dönüşümün sektörler üzerindeki farklı etkilerinin dikkate alınması ve uygulamaların ilgili alanların ihtiyaçlarına göre yürütülmesi amaçlanıyor.

Kaynak: AA

Güncel, 2026.11.14 01:44