Modern inşaat teknolojilerinin yaygınlaşmasıyla unutulmaya yüz tutan 2 bin yıllık harçsız kuru taş duvar örme sanatı, Avrupa'da yeniden değer kazandı. Özellikle tarihi yapıların restorasyonu ve çevre dostu mimariye artan ilgi, bu kadim mesleğe talebi artırdı. Ancak yetişmiş usta sayısının yetersiz olması sektörde ciddi bir iş gücü açığına neden oldu.
Beton ve tuğla kullanımının yaygınlaşmasıyla neredeyse yok olma noktasına gelen geleneksel kuru taş duvar örme sanatı, yıllar sonra yeniden önem kazandı. Harç kullanılmadan yalnızca taşların birbirine kenetlenmesiyle uygulanan bu yöntem, özellikle İspanya başta olmak üzere Avrupa'nın birçok bölgesinde restorasyon projelerinin vazgeçilmezleri arasına girdi.
2 BİN YILLIK MESLEĞE TALEP PATLADIKırsal turizmin canlanması, geleneksel tarım alanlarının korunması ve sürdürülebilir mimariye yönelik ilginin artması, kuru taş duvar ustalarına olan ihtiyacı artırdı. İspanya'nın Katalonya, Balear Adaları, Aragon, Murcia, Valensiya ve Endülüs bölgelerinde bulunan asırlık tarım terasları, ağıllar, ambarlar ve taş yolların restorasyonu için ayrılan bütçeler sektöre hareketlilik kazandırdı.
Ancak uzun yıllar boyunca yeni nesillere yeterince aktarılamayan meslekte yetişmiş usta bulmak giderek zorlaştı. Restorasyon projelerinin artmasıyla birlikte nitelikli iş gücü eksikliği, sektörün karşı karşıya kaldığı en önemli sorunlardan biri haline geldi.
UNESCO'NUN 2018 KARARI DÖNÜM NOKTASI OLDUKuru taş duvar örme sanatının yeniden önem kazanmasında UNESCO'nun Kasım 2018'de aldığı karar da etkili oldu. Harç kullanılmadan taşların birbirine kenetlenmesiyle gerçekleştirilen geleneksel yapı tekniği, İnsanlığın Somut Olmayan Kültürel Mirası Temsili Listesi'ne dahil edildi. Bu karar, yüzyıllardır uygulanan yöntemin korunması ve gelecek nesillere aktarılması açısından önemli bir adım olarak değerlendirildi.
SEL VE EROZYONA KARŞI DOĞAL KORUMA SAĞLIYORUzmanlara göre kuru taş duvarlar yalnızca tarihi ve kültürel değer taşımıyor. Aynı zamanda toprak kaymaları, seller, çığlar ve erozyonla mücadelede de önemli rol oynuyor. Tarım arazilerinde doğal bir mikroiklim oluşmasına katkı sağlayan bu yapılar, çevre dostu mimarinin örnekleri arasında gösteriliyor.
USTA BULMAK GİDEREK ZORLAŞIYORTarihi tarım alanlarının onarılması ve kırsal kalkınma projelerinin yaygınlaşmasıyla birlikte kuru taş duvar ustalarına duyulan ihtiyaç artmaya devam ediyor. Ancak mesleğin uzun yıllar boyunca unutulmaya yüz tutması nedeniyle yeterli sayıda eğitimli usta bulunamıyor. Sektör temsilcileri, nitelikli iş gücü açığının 2 bin yıllık zanaatın yeniden canlanmasının önündeki en büyük engellerden biri olduğuna dikkat çekiyor.
Kaynak: BURSADA BUGÜN
Güncel, 2026.11.11 16:59