Bursa'nın İznik ilçesinde sürdürülen arkeolojik kazılar, Hristiyanlık tarihine ışık tutacak yeni bulguları ortaya çıkardı. Göl kıyısındaki tarihi bazilika alanında yapılan son çalışmalarda, 325 yılında Birinci İznik Konsili'nin gerçekleştirildiği düşünülen Aziz Neophytos Kilisesi'ne ait duvar kalıntıları, zemin döşemesi ve bir sütun kaidesi gün yüzüne çıkarıldı. Elde edilen bulguların, yıllardır üzerinde çalışılan bilimsel hipotezleri önemli ölçüde doğruladığı belirtildi.
Kültür ve Turizm Bakanlığı'nın izni ve Bursa Büyükşehir Belediyesi'nin desteğiyle 2015 yılında başlatılan kazılar, Bursa Uludağ Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Arkeoloji Bölümü Başkanı Prof. Dr. Mustafa Şahin'in başkanlığında devam ediyor.
Bu sezon uluslararası uzmanların da katılımıyla yürütülen çalışmalarda, mevcut bazilikanın altında daha eski bir kiliseye ait izlere ulaşıldı. Yapılan kazılarda ortaya çıkarılan zemin döşemesinin mevcut yapının dışına kadar uzandığının belirlenmesi, araştırma ekibine göre bölgede daha önce inşa edilen ilk kilisenin varlığını güçlü şekilde ortaya koydu.
Prof. Dr. Mustafa Şahin, ulaşılan bulguların, 368 yılındaki depremde yıkıldığı değerlendirilen Aziz Neophytos Kilisesi'nin üzerine, 380 yılından sonra Kutsal Pederler Kilisesi'nin inşa edildiği yönündeki görüşü desteklediğini ifade etti.
Birinci İznik Konsili'nin yapıldığı küçük kilise olduğu değerlendiriliyor
Araştırma ekibi, kazılarda ortaya çıkarılan yapının, tarihi kaynaklarda Birinci İznik Konsili'nin gerçekleştirildiği "küçük ibadet evi" olarak tanımlanan Aziz Neophytos Kilisesi olabileceği değerlendirmesinde bulunuyor.
Hristiyanlık tarihinin en önemli dönüm noktalarından biri kabul edilen Birinci İznik Konsili'nde, inanç esaslarına ilişkin temel kararlar alınmış ve Hristiyan dünyasını etkileyen birçok dini konu karara bağlanmıştı. Kazılarda ulaşılan yeni bulguların, bu tarihi toplantının gerçekleştirildiği yapının konumuna ilişkin uzun yıllardır devam eden araştırmalara önemli katkı sağlayacağı belirtiliyor.
Altın yüzük ve yüksük de bulundu
Bu sezon gerçekleştirilen kazılarda mimari kalıntıların yanı sıra dikkat çekici eserler de gün yüzüne çıkarıldı. Kazı ekibi, üzerinde hurma ağacı ve kılıç motifleri bulunan altın bir yüzük ile bir yüksük buldu.
Uzmanlar, bu eserlerin benzer örneklerinin Emeviler ve Abbasiler dönemine ait buluntular arasında görüldüğünü belirtiyor. İlk değerlendirmelere göre söz konusu buluntular, 729 yılında İznik'i kuşatan Emevi ordusunun bölgedeki kutsal yapıyla temas kurmuş olabileceğine işaret eden önemli veriler arasında değerlendiriliyor.
Uluslararası ekipler kazılara katkı sağlıyor
Kazı çalışmaları bu yıl Türkiye'nin yanı sıra İtalya'dan gelen bilim insanlarının katılımıyla uluslararası bir boyut kazandı. Calabria Üniversitesi ile Catanzaro Magna Graecia Üniversitesi'nden araştırmacılar da kazı ekibine dahil olarak bazilikanın farklı bölümlerinde incelemelerini sürdürüyor.
Özellikle bazilikanın orta bölümünde yürütülen araştırmalarda daha önce tespit edilen mezarlar ve bu alanlarda bulunan sikkeler üzerinde yeni analizler gerçekleştiriliyor. Bilim insanları, elde edilecek yeni verilerin hem yapının inşa sürecini hem de İznik'in erken Hristiyanlık dönemindeki önemini daha net ortaya koymasını bekliyor.
İznik, Hristiyanlık tarihi açısından önemini koruyor
İznik, Hristiyanlık tarihinin en önemli merkezlerinden biri olma özelliğini günümüzde de sürdürüyor. Tarihi kazı alanında elde edilen her yeni bulgu, Birinci İznik Konsili'nin yapıldığı mekâna ilişkin bilgilerin netleşmesine katkı sunarken, bölgenin dünya kültür mirası açısından taşıdığı değeri de bir kez daha gözler önüne seriyor. Arkeolojik çalışmaların önümüzdeki dönemde de aynı bölgede devam edeceği ve yeni keşiflerin yapılmasının beklendiği ifade ediliyor.
Kaynak: AA
Bursa Bölge, 2026.07.10 12:46