Türkiye'de yaklaşık 34,5 milyon araç sahibini ilgilendiren yeni araç muayene sistemi İstanbul Arnavutköy'de tanıtıldı. 15 Ağustos 2027'de başlayacak yeni dönemde, geleneksel kontrollerin yanı sıra yapay zekâ destekli görüntüleme, lazer ölçümleri, robotik far denetimi ve temassız lastik analizi gibi teknolojiler kullanılacak.
Araç muayene hizmetlerini 20 yıl boyunca yürütmesi planlanan TURKA, yeni sistemin altyapısını oluşturacak Örnek Merkez'i Arnavutköy Yeşilbayır Mahallesi'nde hayata geçirdi. Merkezde kullanılacak ekipman ve yazılımlar gerçek araçlar üzerinde test edilirken, 81 ilde kurulacak istasyonların çalışma modeli de burada oluşturulacak.
Yeni araç muayene sistemi nasıl olacak?
Tanıtım programında konuşan Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Abdulkadir Uraloğlu, yeni sistemle araç kontrollerinin daha kapsamlı hale getirileceğini belirtti. Yeni istasyonlarda yüksek çözünürlüklü kameralar, lazer ölçüm sistemleri, sensörler, robotik ekipmanlar ve yapay zekâ destekli görüntüleme teknolojilerinden yararlanılacağı aktarıldı.
Yeni sistemde amaç, aracın yalnızca belirli parçalarını kontrol etmek yerine daha ayrıntılı ve teknolojik bir taramadan geçirilmesi olacak. Özellikle araç güvenliği açısından kritik kusurların daha hızlı ve standart şekilde belirlenmesi hedefleniyor.
Lastiklerde temassız denetim yapılacak
Yeni dönemde araçların lastikleri de hareket halindeyken kontrol edilebilecek. Sistem tarafından lastiklerin yanak bilgileri otomatik olarak okunacak ve aracın özellikleriyle uyumu değerlendirilecek.
Bunun yanında lastik diş derinliği temassız şekilde ölçülecek. Lastiklerdeki çatlak, kesik ve balon gibi güvenlik açısından risk oluşturabilecek deformasyonların da görüntüleme sistemleriyle tespit edilmesi planlanıyor.
Robotik sistemlerle far kontrolü yapılacak
Yeni araç muayene istasyonlarında far ve aydınlatma kontrollerinde robotik sistemlerden yararlanılacak. Araçların far ayarları ve aydınlatma performanslarının daha hassas şekilde ölçülmesi hedefleniyor.
Yüksek çözünürlüklü kameralarla aracın alt bölümü ve karoserinin de görüntülenmesi planlanırken, bazı boyut ölçümleri otomatik olarak gerçekleştirilecek.
Yapay zekâ teknisyenlere destek verecek
Yeni sistemin dikkat çeken unsurlarından biri de yapay zekâ destekli görüntüleme teknolojisi olacak. Yapay zekâ tarafından elde edilen veriler, muayene teknisyenine anlık olarak aktarılacak ve araçta tespit edilen kusurların değerlendirilmesine destek sağlanacak.
Bu uygulamayla farklı teknisyenlerin aynı kusur hakkında farklı değerlendirmeler yapmasının azaltılması amaçlanıyor. Araç sahipleri ise muayene sırasında araçlarının hangi aşamalardan geçtiğini dijital platformlar veya bekleme alanlarındaki sistemler üzerinden takip edebilecek.
81 ilde 352 merkez hizmet verecek
TURKA'nın yeni dönemde 81 ilde 249 sabit ve 103 mobil olmak üzere toplam 352 merkezle hizmet vermesi planlanıyor. Bu merkezlerde yaklaşık 900 muayene hattının bulunacağı belirtilirken, otomobillerin yanı sıra ticari araçlar, motosikletler ve traktörler de denetimden geçirilecek.
Arnavutköy'deki Örnek Merkez ise 15 Ağustos 2027'ye kadar sistemin geliştirilmesi, ekipmanların test edilmesi ve personelin eğitilmesi amacıyla kullanılacak. Farklı ülkelerdeki uygulamalardan edinilen deneyimlerin de Türkiye'deki yeni sisteme aktarılması planlanıyor.
Muayene istasyonları afetlerde de kullanılacak
Yeni sistemde araç muayenesinin yanı sıra afet ve acil durumlara yönelik altyapı da oluşturulacak. Sabit merkezlerin yangın söndürme ekipmanlarıyla donatılması ve orman yangınlarında ilk müdahale çalışmalarına destek vermesi planlanıyor.
Ayrıca istasyonların gerekli durumlarda sahra hastanesine dönüştürülebilmesine yönelik altyapı hazırlıkları da yürütülecek. Böylece yeni araç muayene merkezlerinin yalnızca otomobillerin teknik denetiminin yapıldığı tesisler olarak değil, olağanüstü durumlarda farklı amaçlarla kullanılabilecek alanlar olarak da değerlendirilmesi hedefleniyor.
Yeni uygulamanın 15 Ağustos 2027'de devreye girmesiyle birlikte Türkiye genelindeki araç muayene süreçlerinde otomasyon ve dijital teknolojilerin daha geniş şekilde kullanılması bekleniyor.
Kaynak: BURSADA BUGÜN
Güncel, 2026.08.22 09:11